ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

နိုင်ငံတကာဆောင်းပါး

အီရန်စစ်ပွဲနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်း

Dawei Watch

March 27, 2026

ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်မှုရဲ့ အဓိကနေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။ တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်မှုမှာသုံးတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ သတ္တုပစ္စည်းတွေလိုမျိုး ကုန်ကြမ်းတွေကိုလည်း ဒီနိုင်ငံတွေကပဲ အဓိက တင်ပို့နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အီရန်စစ်ပွဲ ဘာကြောင့် ကြာနိုင်သလဲ

Dawei Watch

March 16, 2026

အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေက အီရန်စစ်ပွဲကို စိုက်ပျိုးလိုက်ချိန်ကစပြီး စစ်ပွဲရဲ့ ကဏ္ဍအလုံးစုံနီးပါးအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကို စတင်ရတဲ့ ကနဦးအကြောင်းပြချက် ၊ ထရမ့်အစိုးရရဲ့ စစ်ပွဲရပ်တန့်ရေးမဟာဗျူဟာနဲ့ စစ်ပွဲပြီး အခင်းအကျင်း – စတာတွေပါ။ သမ္မတထရမ့်နဲ့ သူ့ရဲ့ အရာရှိတွေဟာ ရှေ့နောက်မညီတဲ့ အဖြေတွေ ပေးနေတာကြောင့် မေးခွန်းတွေက ဆက်ရှိနေပါတယ်။ အီရန်ကို အဏုမြူလက်နက်မထုတ်နိုင်အောင် တားဆီးဖို့ဆိုတဲ့ အကန့်အသတ်ပါ ရည်ရွယ်ချက်ကနေ လူထုအုံကြွမှုမှနေ၍ အီရန်အစ္စလာမ္မစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချဖို့ဆိုတဲ့ အမြင့်ဆုံး ရည်မှန်းချက်အထိ အမျိုးမျိုးအဖြေတွေ သမ္မတထရမ့်နဲ့ သူ့ရဲ့ အရာရှိတွေဟာ ပေးနေလို့ပါ။ ဒီစစ်ဆင်ရေးရဲ့ တစ်ခုသော အရာကိုတော့ ထရမ့်ဘက်က အစကတည်းက မှန်မှန်ကန်ကန် တိတိကျကျ ပြောခဲ့တာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲ မြန်မြန်နဲ့ ပြီးမှာမဟုတ်ဘူး ဆိုတာပါပဲ။ […]

စစ်ပွဲနဲ့ အေအိုင်

Dawei Watch

March 10, 2026

စာဖတ်သူများခင်ဗျား…။ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးက အီရန်ကို စတိုက်တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့ကို ပြန်မသွားကြည့်ကြပါနဲ့။ ဒီစစ်ပွဲရဲ့ ရင်နင့်စရာအကောင်းဆုံး မြင်ကွင်းကို မြင်ရပါမယ်။ အီရန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း မီနပ်မြို့က ‘သန့်ရှင်းသော သစ်ပင်’ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ မူလတန်း မိန်းကလေးစာသင်ကျောင်း ဟာ အဲဒီနေ့မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံလိုက်ရပါတယ်။ လူပေါင်း ၁၇၅ ယောက်ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ အီရန်အစိုးရပိုင်မီဒီယာက ကြေညာပါတယ်။ အများစုက ကလေးငယ်တွေပါ။ ပြိုကျနေတဲ့ စာသင်ကျောင်းရဲ့ အုတ်ခဲအစအနတွေကြားမှာ ပြတ်ထွက်သွားတဲ့ လူသားကလေးငယ်အပိုင်းအစတွေကို မျက်စိထဲမှာ မြင်ယောင်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ပရိဒေဝဟာ အစွမ်းထက်သဗျ။ ‘သန့်ရှင်းသော သစ်ပင်’ စာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုဟာ အေအိုင်နဲ့ ပစ်မှတ်မှားယွင်းသတ်မှတ်ပြီး တိုက်ခိုက်လိုက်တာကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာ စက်ရုပ်လက်နက် ထိန်းချုပ်ရေးကော်မတီ (ICRAC) ဥက္ကဋ္ဌ ပီတာအာဆာရိုက ဆိုပါတယ်။ […]

Starlink နဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး

Dawei Watch

February 23, 2026

ဒီနေ့ခေတ်မှာ ကမ္ဘာ့နေရာအတော်များများဟာ အင်တာနက် အသုံးပြုခွင့်မရတဲ့ ပြဿနာကြီးနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရဆဲပါ။ အမေရိကန်နည်းပညာဘီလီယံနာ အီလွန်မတ်စ်က Starlink ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို စမိတ်ဆက်တုန်းက ရည်ရွယ်ချက်ဟာ ဒီပြဿာနာကို ဖြေရှင်းဖို့ပါ။ သမားရိုးကျ နည်းလမ်းတွေနဲ့ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ နေရာတွေ၊ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးလွန်းလို့ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ဖို့ လက်လျှော့ထားရတဲ့ ကမ္ဘာတစ်လွှားက ဒေသတွေဆီ အင်တာနက် အမြန်ဆုံးရောက်ရှိစေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး Starlink ကို ပုံစံထုတ်ဖန်တီးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာမှာ အခြားဂြိုဟ်တုအခြေပြု အင်တာနက်ကုမ္ပဏီတွေ ရှိနေပေမယ့်လည်း အီလွန်မတ်စ်ရဲ့ SpaceX ကုမ္ပဏီက Starlink ကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Starlink ဟာ ကမ္ဘာ့ပတ်လမ်းထဲက ဂြိုဟ်တုအငယ်စားပေါင်း ၁၀,၀၀၀ လောက်နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ Starlink ဂြိုဟ်တုတွေဟာ လေဆာနည်းပညာနဲ့ ဒေတာတွေကို […]

၂၀၂၆ ထိုင်းရွေးကောက်ပွဲနဲ့ လိမ္မော်ရောင်လှိုင်း

Dawei Watch

February 7, 2026

ထိုင်းနိုင်ငံကို အပြောင်းအလဲလုပ်ချင်တဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတိုင်းအတွက် ရွေးကောက်ပွဲနိုင်တာနဲ့ အာဏာရတာဟာ လုံးဝတခြားစီပဲဆိုတာကို ခါးသီးတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေက ပြထားပြီးသားပါ။ ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးသမားတွေ ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီးတွေနဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေဟာ ဘုရင်စနစ်ရဲ့ အထွတ်အထိပ်အာဏာကို ဦးထိပ်ထား အလုပ်အကျွေး ပြုနေကြပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံမှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒီတွေကပဲ အစိုးရအာဏာကို ချုပ်ကိုင်ထားကြတယ်။ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒီတွေဟာ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို လုပ်ခွင့်ပေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်တယ်လို့ ယူဆတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအောင်ပန်းရှင်တွေကို ဖြုတ်ချဖို့ အာဏာသိမ်းပွဲ မဟုတ်ရင် အခြားသော နိုင်ငံရေးပရိယာယ်တွေကို ဖန်တီးလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မနက်ဖြန် (ဖေဖော်ဝါရီ ၈) မှာကျင်းပမယ့် ဒီတစ်ကြိမ်ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ အခြေအနေတွေ ထူးခြားလာနိုင်တယ်လို့ နက်တာဖွန် ရူအန်ပန်ယာဝပ်က ပြောပါတယ်။ သူက ဒီမိုကရေစီလိုလားတဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဝါဒီ ပြည်သူ့ပါတီရဲ့ ခေါင်းဆောင်ပါ။ […]

ထိပ်သီးစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ ရှီကျင့်ဖျင်

Dawei Watch

January 29, 2026

ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်း တရုတ်စစ်ဘက် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေကို ရာထူးကနေ အကြီးအကျယ် ဖယ်ရှားရှင်းလင်းမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်ကတော့ ဒီဘေးကနေ လွတ်ပြီးသားလို့ ယူဆရတဲ့ အနေအထားမှာ အချိန်အတော်ကြာ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်စစ်တပ်ရဲ့ စီနီယာအကျဆုံး စစ်ဘက်အရာရှိကြီးဖြစ်တဲ့ ကျန်းယုံရှာဟာ သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဗီယက်နမ်နဲ့ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲမှာ ထူးထူးခြားခြား စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တာကြောင့် ကျန်းယုံရှာဟာ လက်ရှိ တရုတ်စစ်တပ်မှာ စစ်မြေပြင်အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ ရှားရှားပါးပါး စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေထဲက တစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကပဲ ရှီကျင့်ဖျင် ဦးဆောင်တဲ့ ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် (CMC) ရဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှစ်ယောက်မှာ ကျန်းယုံရှာဟာ ပိုစီနီယာကျသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ သူ့ရဲ့ ဩဇာအာဏာကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့ပါတယ်။ အကဲခတ်အချို့ကတော့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျန်းဟာ မကြာသေးခင်က ရာထူးက […]

ဂရင်းလန်းအရေးနောက်ကွယ်က အလှကုန်ဘီလျံနာ

Dawei Watch

January 26, 2026

ဂရင်းလန်းကျွန်းကို အမေရိကန်က အမြဲတမ်း အပြည့်အဝ ဝင်ရောက်အသုံးပြုခွင့် ရသွားပြီလို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ကြေညာလိုက်ပါပြီ။ ဂရင်းလန်းကို အင်အားသုံးသိမ်းပိုက်မယ့် ခြိမ်းခြောက်မှုကိုလည်း ပြန်ရုတ်သိမ်းလိုက်ပါပြီ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးကတည်းက အနောက်အုပ်စုရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံချက်ပေးထားတဲ့ နေတိုးအဖွဲ့ကို ပြိုကွဲလုနီးနီး ဖြစ်စေခဲ့တဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ထရမ့်က ပြန်ရုတ်သိမ်းလိုက်တာပါ။ ဂရင်းလန်းကို အမေရိကန်က သိမ်းပိုက်မယ့် စိတ်ကူးဟာ ရွှေဝါရောင်ဆံပင်နဲ့ ကမ္ဘာ့ဩဇာအကြီးဆုံး လူရဲ့ ခေါင်းထဲကို ဘယ်လို ရောက်လာခဲ့တာပါလဲ။ ကမ္ဘာကျော်အလှကုန်အမှတ်တံဆိပ် Estée Lauder နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ထရမ့်ရဲ့ ပထမအကြိမ် သမ္မတသက်တမ်းကာလတုန်းက တစ်ရက်မှာ သူ့ရဲ့ ထိပ်တန်းလက်ထောက်တစ်ယောက်ကို ဘဲဥပုံရုံးခန်းထဲမှာ ခေါ်တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ “ထရမ့်က ကျွန်တော့်ကို ဘဲဥပုံရုံးခန်းထဲ ခေါ်တွေ့တယ်။ အမေရိကန်အနေနဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်းကို ဝယ်သင့်တယ်လို့ နာမည်ကြီးစီးပွားရေးသမားတစ်ယောက်က အကြံပြုထားတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း […]

ဒွန်ရိုးဝါဒ ကန့်လန့်ကာဖွင့်ချိန်

Dawei Watch

January 15, 2026

ဗင်နီဇွဲလားအပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေကနေ ဘာတွေ ရဖို့ ရည်မှန်းထားသလဲလို့ အမေးခံရတဲ့အခါမှာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ဝေဝေဝါးဝါးပဲ အဖြေပေးလေ့ရှိပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံထဲကို ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေနဲ့ ရာဇဝတ်သားတွေ ဝင်မလာအောင် တားဆီးဖို့ ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံထဲကို ဗင်နီဇွဲလားက မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ စီးဝင်မလာအောင် ဖြတ်တောက်ဖို့ ၊ အခြားနိုင်ငံတော်တော်များများမှာလိုပဲ ဗင်နီဇွဲလားမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက နိုင်ငံပိုင်အဖြစ် သိမ်းယူထားတဲ့ ရေနံသယံဇာတတွေကို အမေရိကန်က ပြန်လည်ရယူဖို့ စတာတွေကိုပဲ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အကြောင်းပြခဲ့တာပါ။ ဗင်နီဇွဲလားမှာ အစိုးရအပြောင်းအလဲလုပ်မယ်ဆိုတဲ့ စကားကိုတော့ သူ မပြောခဲ့သလောက်ပါပဲ။ မူဆလင်ကမ္ဘာမှာ ‘ထာဝရမပြီးဆုံးနိုင်တဲ့ စစ်ပွဲတွေ’နဲ့ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာခဲ့ပြီးနောက်မှာ အမေရိကန်ရဲ့ နောက်ထပ်ပြည်ပဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတစ်ခု ပေါ်လာမှာကို သူ့ကို ထောက်ခံသူတွေ စိုးရိမ်နေမှန်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သိနေခဲ့လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၃ […]