ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အတွေးအမြင်

အရပ်သားတွေအတွက် ဒုက္ခအိုးဖြစ်လာတဲ့ ထားဝယ် SEZ

Dawei Watch

July 21, 2026

လုပ်ငန်းတွေ နှစ်များစွာရပ်နားနေခဲ့တဲ့ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန် (Dawei SEZ) စီမံကိန်းဧရိယာက အခုဆိုရင် စစ်အာဏာရှင်တပ်ရဲ့ အင်အား ထောင်ဂဏန်းနဲ့ စစ်ကြောင်းရက်ရှည်ထိုးတာကြောင့် လှုပ်လှုပ်ရွရွ ပြန်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက ရုရှားနဲ့ ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်မယ်ဆိုပေမယ့် မရေရာတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေဆဲမှာပဲ စစ်အုပ်စုက စစ်ကြောင်းထိုးလာတာပါ။ ဒါကြောင့်လည်း စီမံကိန်းဇုန်ထဲရှိ ကျေးရွာတွေက ဒေသခံထောင်ပေါင်းများစွာက ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်နေပြီး ဒုက္ခပင်လယ် ဝေနေရပါတယ်။ သူတို့က အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသလို နေအိမ်မီးရှို့ခံရတာ၊ အိမ်တွေကိုဖောက်ထွင်းပြီး တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းတွေ ယူဆောင် ခံရတာ၊ လူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ သတ်ဖြတ်ခံရတာတွေနဲ့ လောကငရဲ ကျရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ရဲ့ ပထဝီဝင် ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ဟာ ရေဖြူမြို့နယ် နဘုလယ်တိုက်နယ်အတွင်း အဓိကတည်ရှိပါတယ်။ စီမံကိန်း အရှေ့ဘက်မှာ ရေး-ထားဝယ်ပြည်ထောင်စုလမ်းမ၊ အနောက်ဘက်မှာ ကပ္ပလီပင်လယ်ရှိပြီး ထိုင်းနယ်စပ်နဲ့ ၁၃၂ ကီလိုမီတာလောက် ဝေးကွာပါတယ်။ […]

ကမ်းလွန် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို မိုးထိုးမီတာခဖြင့် ကြိုဆိုပါသည်

Dawei Watch

July 7, 2026

မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ကနေ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာဘီလီယံနဲ့ချီ ဝင်ငွေရရှိနေတဲ့ သဘာဝဓာတ်စီမံကိန်းတွေရှိနေပါတယ်။ အဓိကစီမံကိန်းတွေကတော့ ရတနာ၊ ရဲတံခွန် နဲ့ ဇောတိက စီမံကိန်းကြီး သုံးခုအပြင် ယခုနောက်ဆုံး M15 လုပ်ကွက်နေရာမှာရှာတွေ့ခဲ့တဲ့ အကြီးဆုံးဓာတ်ငွေ့တွင်းကြီး လည်းရှိနေပါတယ်။ ဒီလို စီမံကိန်းကြီးတွေရဲ့ အရှေ့ဘက်က တနင်္သာရီတိုင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ်မီတာခကို အမြင့်ဆုံးအခြေအနေထိ ၁၀ စုနှစ် နှစ်ခုကျော် တစ်နင့်တစ်ပိုးပေးနေရတဲ့ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ အထိပါပဲ။ ရတနာ နဲ့ ရဲတံခွန် စီမံကိန်းကိုတော့ နဝတ/နအဖ လက်ထက်မှာစတင်ခဲ့တယ်။ ဇောတိက စီမံကိန်းကိုတော့ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ လက်ထက်မှာစတင်ခဲ့ပါတယ်။ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့က ရတနာ ဓာတ်ငွေ့သိုက်ကို ၁၉၈၂ မှာ စတွေ့ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ပိုင် TotalEnergies၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပိုင် Chevron နဲ့ မြန်မာ့ရေနံ နှင့် […]

စာမေးပွဲမေးခွန်း ချသင်ပေးတတ်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ

Dawei Watch

May 9, 2026

(၁) ငယ်ဘဝဆီ ခဏလောက် စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ကြရအောင်။ စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းကို အတိုင်းသားသင်ပေးတတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမမျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရဖူးသလား။ ကိုယ့်ကလေးတွေကို အဲဒီမေးခွန်းချသင်တတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမဆီပဲ အပ်နှံရမယ်လို့ ပြောရင် ဘယ်လို ဆန္ဒရှိမလဲ။ (၂) ဒီနေ့အချိန်အထိ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသမျှ သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ ဆရာ၊ဆရာမ မျိုးစုံနဲ့ ကြုံဆုံခဲ့ရဖူးပါတယ်။ လောကရဲ့ နိယာမကို ငြင်းဆန်လို့ မရတော့ ကောင်းသောဆရာ၊ ဆရာမများလည်းကြုံခဲ့ရသလို ဆိုးသော ဆရာ၊ ဆရာမများနဲ့လည်း ဆုံခဲ့ဖူးတာပေါ့။ အဲဒီထဲကနေ ပြန်ကောက်ထုတ်ပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းတွေကို ကလေးတွေဆီအတိုင်းသား ချသင်ပေးတတ်တဲ့ဆရာ၊ ဆရာမတွေအကြောင်း ပြောချင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုဆရာ၊ဆရာမမျိုးတွေက ဒီလိုလုပ်ရပ်မျိုးကို လုပ်တတ်ကြသလဲ။ စဉ်းစားကြည့် ကြရအောင်ပါ။ ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ခွဲခြားပြရရင်တော့ (က) ဘာသာရပ်မပိုင်နိုင်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ (ခ) […]

ပေါခလိုးအိပ်မက် တကယ်ဖြစ်လာပြီလား

Dawei Watch

May 9, 2026

ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့ဘက်ဆီသို့ မျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် သဘာဝအတိုင်း ထည်ဝါမတ်စောက်စွာ တည်ရှိနေသော တနင်္သာရီတောင်တန်းကြီးများကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထူထပ်လှသော မိုးသစ်တောကြီးများက ကတ္တီပါစောင်စိမ်းကြီးတစ်ထည်ကဲ့သို့ တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် လွှမ်းခြုံထားသည်။ ဤတောင်တန်းကြီးများဆီမှ အစပြုစီးဆင်းလာသော ကြည်လင်သည့် ရေသည် တောတောင်များကို ကွေ့ဝိုက်ဖြတ်သန်းရင်း မြစ်တစ်ခုအဖြစ်အစပျိုးမည့် ချောင်းငယ်တစ်ချောင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါချောင်းနှင့် အခြားချောင်းငယ်တစ်ခု (ဘန်းချောင်းနှင့် ခမောင်းသွယ်ချောင်း)တို့ မေတ္တာမြို့အနီး ပေါင်းဆုံပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိုင်ထောင်ချီရှည်သည့် တနင်္သာရီမြစ်မကြီးအဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။ ချောင်းဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင်မူ သစ်၊ ဝါးတို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ခြေတံရှည်အိမ်လေးများ၏ ပိုင်ရှင် ဌာနေကရင်တိုင်းရင်းသားများ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝသည် သဘာဝတရားကြီးနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။ တောင်စောင်းများတွင် ကွမ်းသီး၊ ရော်ဘာ၊ ဖာလာနှင့် သီဟိုဠ် စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ကြသလို၊ နေ့စဉ်သောက်သုံးရေမှစ၍ မြို့ပေါ်သို့ ထွက်ကုန်များတင်ပို့ရာ […]

တောင်းပန်ခြင်း အစအနများ

Dawei Watch

January 3, 2026

မနေ့ နေ့လယ်လောက်က ရုံးခန်းထဲ ထိုင်ရင်း ကြည်နူးဖွယ် အခြေအနေလေးတစ်ခု ကောက်ရခဲ့တယ်။ “အမေတို့ နောက်ကျသွားတယ်နော် သမီးလေး။ မေမေ တောင်းပန်ပါတယ်။ အဆင်ပြေတယ်မလား သမီးလေး။ နောက်နေ့ နောက်မကျစေရဘူး” “ဖေဖေလည်းတောင်းပန်တယ်နော် သမီး။ အလုပ်လေး လက်စသတ်မရဘဲဖြစ်နေလို့ ဖေဖေတို့ နောက်ကျသွားတာပါ။ သမီးစိတ်ဆိုးနေတာလား။ ဖေဖေ ဘာလုပ်ပေးရမလဲ။ မနက်ဖြန်တော့ နောက်မကျဘဲ လာကြိုမယ်နော်” “ ဘေဘီချိတ်ချိုးပါဘူး။ ချင်ပြေပါတယ် ဖေဖေ။ ဘေဘီ့ကို အာဘွားတုံးခါပေး” “ ဟား….ရတာပေါ့။ ခုပေးရမှာလား အိမ်ရောက်မှ ပေးရမှာလား” “ ခုပေး ဖေဖေ” “ ကဲဗျာ…ကဲဗျာ….ကဲဗျ….။ သုံးကြိမ်ပြည့်ပြီနော်။ ဖေဖေတို့ ပြန်ကြရအောင် တီချယ်တို့ကို နှုတ်ဆက်လိုက်ပါဦး” “ အိမ်မပြန်ခင် အမေတို့ ဈေးဝယ်စင်တာသွားပြီး သမီးလိုချင်နေတဲ့ ခရစ်စမတ်ဖိုးဖိုး […]

အမ် – ၁၅ နှင့် ဆောက်ဖြစ်မှကျောင်းတကာဆိုသော်လည်း

Dawei Watch

December 25, 2025

တနင်္သာရီကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အကွက် အမ်-၁၅ တွင် အလွန်ကြီးသော သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သိုက်ကြီးတွေ့ရှိရသည်ဟူသော သတင်းများ မကြာသေးမီက ပျံ့လာသည်။ မကြာမီ တူးဖော်မည်ဟုလည်း ဆိုပြန်သည်။ ပညာရှင်အချို့ကမူ တူးကြည့်မှသာ ထွက်မည့်ပမာဏကို အနီးစပ်ဆုံး သိရမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားဖြစ်ထုတ်ရန်အတွက်မူ ကြာဦးမည်ဟုဆို၏။ အကယ်၍သာ ဤ တွေ့ရှိမှုကြီးက ခန့်မှန်းသည့်အတိုင်းမှန်နေခဲ့လျှင်ကော ဟု စဉ်းစားမိသည်။ အများသိကြပြီးသည့်အတိုင်း ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုမှ ရငွေများသည် ယခင် ဗိုလ်သန်းရွှေ စစ်အုပ်စုမှသည် ယခု စစ်အုပ်စု အထိ ပြည်ပဝင်ငွေ ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်၏။ မကြာသေးသော ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ် အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်လျှင် သည်လို ရေနံ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို အကြောင်းပြု၍ စစ်တပ်၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ထိုးစစ်ကြီးများ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းတွင်ရှိခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများစွာ၊ တရားလက်လွတ်သတ်ဖြတ်မှုများ၊ […]

မြန်မာ့ဖက်ဒရယ်ပညာရေးအတွက် သတိပြုစရာ

Dawei Watch

May 18, 2025

ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နရန်ဒရာမိုဒီဟာ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်က လူထုဟောပြောပွဲတစ်ခုမှာ ပြည်နယ်ခေါင်းဆောင်တွေကို လှောင်ပြောင်လိုက်ပါတယ်။ “တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်ရဲ့ အစိုးရဝန်ကြီးမင်းများဟာ သူတို့ရဲ့ တမီးလ်ဘာသာစကားကို ဂုဏ်ယူတယ်ဆိုပြီး ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့တွေ ကျွန်တော့်ဆီကို စာရေးတဲ့အချိန်တိုင်း အင်္ဂလိပ်လိုပဲ ရေးပြီး အင်္ဂလိပ်လိုပဲ လက်မှတ်ထိုးကြတယ်။ တမီးလ်စကားကို သူတို့ ဘာလို့ မသုံးကြတာလဲ” မိုဒီက မေးခွန်းထုတ်ပါတယ်။ “သူတို့ရဲ့ တမီးလ်မာနက ဘယ်ရောက်သွားတာလဲ” ဒါဟာ မိုဒီဦးဆောင်တဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်အစိုးရအကြား တောက်လောင်နေတဲ့ ဘာသာစကားပဋိပက္ခတစ်ခုကို လှစ်ဟပြနေတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယဟာ မြန်မာပြည်အတွက် အတုယူစရာ ဖက်ဒရယ်မော်ဒယ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့အရေး ကျွမ်းကျင်သူ ဆွီဒင်လူမျိုး သတင်းစာဆရာ ဘာတေးလင့်တနာက ညွှန်းဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ အိန္ဒိယရဲ့ ဖက်ဒရယ်ပညာရေးကဏ္ဍမှာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားသင်ကြားရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ချီ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ […]

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရေးပွတ်တိုက်မှုများ

Dawei Watch

April 14, 2025

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း သဘောထားတင်းမာသည့် အုပ်စုများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေအများဆုံး ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုဟု ဆိုနိုင်သည့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများနှင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခွာကာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်လာသူများကား ထိုသဘောထားတင်းမာသူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မတူသော နိုင်ငံရေးအုပ်စုများအကြား အားပြိုင်ပွတ်တိုက်မှုများတွင် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုမှာယင်းတို့၏ နိုင်ငံရေးကစားကွင်းထဲရောက်လာခဲ့သည်။ ရွှေ့ပြောင်းများအပေါ် ပစ်မှတ်ထား၍ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ခြင်း နှင့် ပြဿနာများစွာ၏ လက်သည်အဖြစ် ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုများကို ပုံဖော်ခြင်းကား ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင်လည်း ပြန်လည်ခေတ်စားလာနေသည်။ အမေရိကန်သည် ဒေါ်နယ်ထရမ့်တက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ရွှေ့ပြောင်းများကို အကြောင်းမျိုးစုံဖြင့် ရမည်ရှာကာ တိုင်းပြည်မှနှင်ထုတ်သည်။ ဗြိတိန်သည်လည်းကောင်း၊ အခြားသောနိုင်ငံအချို့လည်းကောင်း ရွှေ့ပြောင်းလာသူ များကို ပြန်ပို့ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လူဝင်မှုဆိုင်ရာစည်းကမ်းဥပဒေများတင်းကျပ်ခြင်း အစရှိသည့် လုပ်ဆောင်များကို နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်တစ်ခုအသွင်လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ သဘောထား တင်းမာသူ […]