ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

ဆောင်းပါး

ပြောင်းလဲမှု၊ စံတန်ဖိုးနှင့် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသား

Dawei Watch

April 25, 2026

ခေတ်အခြေအနေ တွေကြောင့် resilience ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ရင်းနှီးနေကြပြီး ဖြစ်မယ် မဟုတ်ပါလား။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပိုစ့်တွေမှာခပ်စိပ်စိပ်တွေ့မြင်နေကြရတဲ့ “ကြံ့ကြံ့ခံခြင်း၊ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း“ ဆိုပြီး သင်တန်းတွေ ကြေညာပိုစတာတွေဟာ ဒီကနေ့တော်လှန်ရေးခေတ်အတွက် မစိမ်းတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်လို့နေပါပြီ။ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခြင်း Resistance၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခြေအနေနဲ့သပ္ပာယ ဖြစ်အောင်ပြုပြင်ယူခြင်း Adaptation တို့ကလည်း အရေးပါသလို Identity မပျောက်ပျက်သွားဖို့က အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်တယ်လို့ထင်မြင်မိပါတယ်။ Adaptation without losing identity လို့ဆိုရင် ပိုမှန်ကန်သင့်လျော်သလို ပိုလည်းဖြစ်သင့်တယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ မူရင်းစရိုက်လက္ခဏာတွေကိုမပျောက်ပျက်စေမယ့် ခေတ်ကာလနဲ့လျှော်ညီအောင် ပြုပြင်ယူခြင်းမျိုးလို့ဆိုရမှာြဖစ်ပါတယ်။ “ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်နဲ့ လိုက်လျှောညီထွေပြောင်းလဲခြင်း “လို့ နားလည်ပါတယ်။ လူ့သမိုင်း၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ လူမျိုးစုတွေမှာ ယဉ်ကျေးမှုတွေရှိကြတယ်။ လွှမ်းမိုးမှုတွေရှိကြတယ်။ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲခြင်းတွေရှိကြတယ်။ ဘယ်နေရာဒေသဖြစ်ဖြစ် အခြေအနေအခွင့်အခါနဲ့ လုပ်ကိုင်နိုင်မှုနဲ့ အတူ […]

တတိယကမ္ဘာစစ် ရှောင်ရှားရေး

Dawei Watch

April 20, 2026

သမိုင်းကပေးတဲ့ စိတ်မသက်မသာစရာ သင်ခန်းစာတစ်ခု။ ကမ္ဘာစစ်တွေဟာ လူတိုင်းနီးပါးကို ထိခိုက်နစ်နာစေပေမဲ့ ကမ္ဘာစစ်တွေ ဖြစ်၊မဖြစ်ကတော့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူ လူနည်းစုလေးရဲ့ လက်ထဲမှာ ရှိနေတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူတွေဟာ တခါတလေမှာ အရူးတွေ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ကမ္ဘာဟာ ၁၉၁၄ ခုနှစ် မတိုင်ခင်ကာလနဲ့ တော်တော်လေး တူတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း ယေးလ်တက္ကသိုလ်က သမိုင်းပါမောက္ခ အော့ဒ်အာနေးဝက်စတက်က သူ့ရဲ့ “The Coming Storm” ဆိုတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်း ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေအပေါ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေကြတယ်။ အမျိုးသားရေးဝါဒဘုန်းတန်ခိုးကြီးထွားလာနေတဲ့ ခေတ်ကို ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းခေတ်က လမ်းဖယ်ပေးနေတယ်။ ကိုယ့်ပြဿနာတွေအတွက် အခြားနိုင်ငံတွေကို လက်ညှိုးထိုးအပြစ်တင်နေတဲ့ လူတွေကလည်း တနေ့တခြား ပိုများလာနေတယ်။ အပြန်အလှန်သံသယဝင်နေကြပုံ‌က ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ခါနီးကာလတုန်းကထက် အခုချိန်မှာ ပိုတောင်ဆိုးနေတယ်ဆိုတာ တကယ့်အမှန်ပါပဲ။ သူတို့ […]

ပေါက်ကွဲသံများနှင့် ထားဝယ်သင်္ကြန်

Dawei Watch

April 14, 2026

စစ်ယူနီဖောင်းချွတ်ကာ အရပ်သားအသွင် ပြောင်းထားသည့် တနင်္သာရီတိုင်း စစ်အစိုးရ၏ ပထမဆုံး သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးချတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်လိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။

တနင်္သာရီတိုင်းစစ်အစိုးရရဲ့ ဟန်ပြသင်္ကြန်

Dawei Watch

April 12, 2026

အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခဲ့တဲ့ စစ်အုပ်စုက ဧပြီလဆန်းမှာ လွှတ်တော်ခေါ်ပြီး အစိုးရဖွဲ့စည်းခဲ့ပေမဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကိုပဲ ဘောင်းဘီချွတ်ရာထူးပြောင်းခဲ့တာကြောင့် လူထုအကြား လှောင်ပြောင်မှုတွေ မြင့်တက်နေခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခေါင်းဆောင်တဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုကနေ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့အတွက် အသွင်းပြောင်း စစ်အစိုးရလို့ပဲ ခေါ်နေကြပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့မှာ တိုင်းစစ်အစိုးရအဖွဲ့ ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူယုံ အင်ဂျင်နီယာစစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးဇော်နိုင်ဦးက ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တိုင်းစစ်အစိုးရကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးနေရာ အများစုကလည်း စစ်အုပ်စုနဲ့ မကင်းတဲ့သူတွေပါပဲ။ တိုင်းစစ်ကော်မရှင်မှာ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဖြစ်နေတဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့်၊ လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးသက်နိုင်၊ စီးပွားရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်ကြီးနဲ့ တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး စောမာတင်လူသာတို့က နေမြဲအတိုင်း တိုင်းစစ်အစိုးရမှာ နေရာပြန်ရပါတယ်။ […]

သင်္ကြန်ထမင်း – မွန်ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ကို ဖော်ညွှန်းနေသည့် အစားအစာ

Dawei Watch

April 11, 2026

ဟိုတစ်စ ဒီတစ်စ ကြားရသည့် သင်္ကြန်သီချင်းများက ကြားရသူတို့ကို မြူးကြွစေသည်။ နှစ်သစ်ဦးတော့မည့် တန်ခူးလ။ သင်္ကြန်အနံ့အသက်ရလာသည်နှင့်အတူ ရိုးရာအစားအစာဖြစ်သည့် သင်္ကြန်ထမင်းကို တမ်းတသည့်စိတ်တို့ကလည်း တဖွားဖွား ဖြစ်လာသည်။ သင်္ကြန်ထမင်းသည် မွန်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာအစားအစာ။ သင်္ကြန်ထမင်းချက်ပြုတ်ကြပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် လူကြီးသူကြီးအိမ်များသို့ လိုက်ပို့ခြင်း၊ မိသားစုဝင်များ စုးပေါင်းစားကြခြင်း၊ ရေကစားလာသည့် ဧည့်သည်များကို ဖိတ်ကျွေးခြင်း၊ ရေကစားမဏ္ဍပ်များတွင် စတုဒီသာ ကျွေးမွေးခြင်း စသည်တို့မှာ မွန်တို့၏ ချစ်စရာ ရိုးရာဓလေ့၊ ရိုးရာအစဉ်အလာ။ ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် အစဉ်အလာအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုအစဉ်အလာကလည်း မွန်လူမျိုးတို့၏ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် ကုသိုလ်ယူလိုစိတ်တို့ကို ဖော်ပြနေသလို မိသားစု၊ သူငယ်ချင်း မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းများနှင့် ရင်းနှီးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည့် သင်္ကေတတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ မွန်လူမျိုးများသည် သင်္ကြန်ထမင်းကို သင်္ကြန်ရက်များတွင်သာမဟုတ်ပဲ ရာသီဥတု အလွန်ပူးပြင်းလှသည့် […]

အဓိပ္ပာယ်မဲ့ လကမ္ဘာခရီး

Dawei Watch

April 11, 2026

အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်မရှိတဲ့ အလုပ်တစ်ခုဆိုတာ ကျွန်မအတွက်တော့ အထူးတလည် ရှင်းပြနေဖို့တောင် မလိုပါဘူး။ ကျွန်မတို့ နေထိုင်ရာ ဂြိုဟ်ကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေ ပိုအရေးတကြီးဖြစ်လာလေလေ အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးဆိုတာက ပိုအဓိပ္ပါယ်မဲ့လာလေလေပါပဲ။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေတုန်းက အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးအပေါ် လူတွေ ဘာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသလဲဆိုတာကို ကျွန်မ နားလည်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ကမ္ဘာကြီးဟာ ငယ်ရွယ်တက်ကြွနေခဲ့သလို အာကာသထဲမှာ အစိမ်းရောင်ဂြိုဟ်သားလေးတွေ ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ကျွန်မတို့က ထင်ခဲ့ကြတာကိုး။ ဘယ်သူကများ သူတို့ကို မတွေ့ချင်ဘဲ နေမှာပါလိမ့်။ ဒါပေမဲ့ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှာ ရူပဗေဒပညာရှင်အန်ရီကိုဖာမီ စတင်တင်ပြခဲ့တဲ့ “Where is everybody” ဆိုတဲ့ အယူအဆကိုပဲ ပညာရှင်အများစုက သဘောတူလက်ခံထားကြပါတယ်။ တကယ်လို့ အာကာသထဲမှာ အသိဉာဏ်ရှိတဲ့ သက်ရှိတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင် သူတို့က ဘာလို့ ကျွန်မတို့ဆီ […]

ဂယက်ထနေတဲ့ ထားဝယ်က ကျောင်းသားတစ်ပိုင်း ပြည်သူ့စစ်

Dawei Watch

April 10, 2026

ထားဝယ်မြို့က အထက်တန်းကျောင်းသားတွေ၊ ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဌာနေပြည်သူ့စစ် (ထားဝယ်) အဖွဲ့ထဲမှာ လတ်တလော ဂယက်တွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ TikTok အကောင့်တွေမှာ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က ထွက်ရတော့မယ့် အကြောင်းတွေကို ဝမ်းနည်းပက်လက် ရေးတင်နေကြတာပါ။ ထားဝယ်မြို့ခံတွေကြားမှာလည်း နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ အဲဒီပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီဆိုတဲ့ ကောလာဟလတွေက မြို့ခံတွေကြားမှာ ပြောဆိုလာကြပါတယ်။ အဲဒီကောလာဟလ ဘယ်လိုစထွက်လာလဲဆိုတာ တိတိကျကျ မသိရပေမဲ့၊ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သမ္မတရာထူးယူပြီး အရပ်သားအစိုးရအသွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့အချိန်နဲ့တော့ သွားပြီးတိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Dawei Watch ရဲ့ စုံစမ်းတွေ့ရှိချက်အရတော့ ဒီအဖွဲ့ကို လုံးဝဖျက်သိမ်းလိုက်တာ မဟုတ်ဘဲ အပြောင်းအလဲတချို့လုပ်ပြီး အသွင်သစ်နဲ့ ပြန်လှုပ်ရှားမယ့် အခြေအနေတွေ တွေ့ရပါတယ်။ ထားဝယ်က ကျောင်းသားတစ်ပိုင်း ပြည်သူ့စစ် စစ်အုပ်စုက […]

သင်္ကြန်အကြိုမှာ ရှမ်းကျွန်းမဲက ဆလုံနတ်ပွဲ သွားကြမလား

Dawei Watch

April 9, 2026

တူရွင်းကျွန်းမှာ ဧပြီ ၁၃ ရက်နေ့ဆိုရင် ဆလုံနတ်ပွဲ ကျင်းပပါတော့မယ်။ တူရွင်းကျွန်း (Ko Surin Tai) ဆိုတာက ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်က ထိုင်းနိုင်ငံပိုင် ကျွန်းတစ်ခုပါ။ Google မှာ Ko Surin Nuea, Ko Phra Thong, Khura Buri District, Phang Nga လို့ ရိုက်ရှာလိုက်ရင် ဒီကျွန်းကို တွေ့ပါမယ်။ ဘယ်လိုကျွန်းလဲ လှပကျော့ရှင်းလွန်းတဲ့ ကျွန်းပါ။ ကျွန်းတည်နေရာနဲ့ ဖြစ်တည်မှုလေးကလည်း စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ မြန်မာ-ထိုင်းရဲ့ တောင်ပိုင်းနယ်စပ်မြို့တွေဖြစ်တဲ့ ကော့သောင်းနဲ့ ရနောင်းတို့ရဲ့ အနောက်ပင်လယ်ပြင်ဘက်မှာ ကမ်းစပ်က လှမ်းမြင်ရတဲ့ ကျွန်းတန်းအုပ်စုတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကျွန်းအုပ်စုရဲ့ အကြီးဆုံးကျွန်းက ဇာဒက်ကြီးကျွန်းဖြစ်ပြီး မြန်မာအပိုင်ပါ။ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးကတော့ ဆလုံတွေ နေထိုင်တဲ့ ထိုင်းပိုင် တူရွင်းကျွန်းပါပဲ။ […]