စက်သုံးဆီဈေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးအပါအဝင် အထွေထွေကုန်စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေသော်လည်း တောင်သူများ၏ စပါးစျေးက ထင်သလောက်မရသဖြင့် လယ်သမားများ စပါးစိုက်ရမည်ကိုပင် စိုးရွံ့နေကြသည်။ ပုံမှန်ဆိုပါက မိုးစပါးအတွက် ကြိုပြင်နေကြပြီဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် လောင်စာဆီစျေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးတို့က ခေါင်ခိုက်နေပြီး စပါးစျေးကျနေသဖြင့် အကျိုးအမြတ်ထက် အရှုံးက ပိုသေချာနေသည်။ စပါးမစိုက်ပါကလည်း လယ်မြေများ ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်ကြသလို စပါးစိုက်ပါကလည်း အရင်းပြန်ရဖို့ မသေချာဟုဆိုကြသည်။ ပိုဆိုးသည်က ဒေသမအေးချမ်းသဖြင့် စပါးရိမ်သိမ်းချိန် တိုက်ပွဲဖြစ်ခြင်း၊ ရွာမီးရှို့ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်လာပါက ကိုယ့်လယ်ထဲက စပါး ကိုယ်မပိုင်သည့် အခြေသို့ စိုက်ရောက်ကြရဦးမည်။ ယင်အခြေအနေများကြောင့် မိုးစပါးစိုက်ရန် နီးကပ်လာပြီဖြစ်သော်လည်း တောင်သူများမှာ စိုက်သင့်၊မသင့် မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြသေး။ လယ်စိုက်သူများကို လောင်စာဆီရောင်းပေးမည်ဆိုသော သတင်းများ ထွက်နေသော်လည်း ယခုအချိန်အထိ တိတိကျကျ မသိရသေးခြင်းကလည်း တောင်သူများကို ဆုံးဖြတ်ချက် ဝေဝါးနေစေသည်။ […]

ပိတောက်ရနံ့သင်းပြီး ပျော်ရွှင်မြူးကြွရတဲ့ အတာသင်္ကြန်ဟာ အခုတော့ စစ်ရနံ့ပဲသင်းနေလို့ မပျော်နိုင်ခဲ့တာ ကြာလှပါပြီ။ စစ်ယူနီဖောင်းကိုချွတ်၊ တိုက်ပုံ ခေါင်းပေါင်းလဲပြီး အသွင်ပြောင်းရုံ ပြောင်းထားတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ သမ္မတရာထူး ရယူပြီး သူတို့ ထိန်းချုပ်ဒေသတွေမှာ အခုနှစ်မှာ သင်္ကြန်ကို အရမ်းစည်ကားအောင်လုပ်ပြီး အောင်ပွဲခံဖို့၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီလို့ နိုင်ငံတကာကို မျက်လှည့်ပြဖို့ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။ မြို့ပြရဲ့ အခြားတစ်ဖက်ခြမ်းဖြစ်တဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာတော့ တိုက်ပွဲတွေ၊ လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲမှုတွေ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေ၊ စစ်ကြောင်းထိုး ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ် မီးရှို့မှုတွေကြား အရပ်သားပြည်သူတွေဟာ ပျော်ဖို့နေနေသာ သင်္ကြန်ကို စိတ်အေးအေးပင် ဖြတ်သန်းနိုင်ဖွယ်မရှိ။ FE5 Tanintharyi သုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းမှာ တိုက်ပွဲနဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု တွေကြောင့် အခုနှစ် မတ်လအထိ အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူ စစ်ဘေးရှောင် ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိနေတယ်လို့ […]

အရှေ့လယ်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲက တစ်လကျော်လာပြီဖြစ်သလို စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းကလည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း စက်သုံးဆီဂယက် ကြီးကြီးမားမား ကြုံတွေ့နေရပြီး ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်သုံးသောင်းခန့်အထိ ပေးဝယ်ရသော ဒေသအချို့ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်နှင့် မြို့အနီးဝန်းကျင် ကျေးရွာများတွင်တော့ ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်တစ်သောင်းကျော်မှ ကျပ်နှစ်သောင်းအထိ ဈေးနှုန်းအမျိုးမျိုး ပေးဝယ်ကြရသည်။ ပိုဆိုးသည်က ဒီဇယ်ဆီဈေးဖြစ်ပြီး ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်သည့်အပြင် လိုသလောက် ဝယ်မရသည့် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ စက်သုံးဆီဂယက်ကြောင့် စားသောက်ကုန် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်မှု အပေါ်သက်ရောက်မှု ကြီးကြီးမားမားဖြစ်လာပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းက ဆက်တိုက်မြင့်တက်လာနေသည်။ အခြေခံစားသောက်ကုန်များဖြစ်သည့် ဆန်၊ဆီ၊ အသား၊ ငါးဈေးများမှာလည်း ဆက်တိုက်မြင့်တက်လာနေပြီး အခြေခံလူတန်းစားများ၏ ဝင်ငွေမှာမူ ပုံမှန်ထက်ပင် လျော့ကျလာနေသည်။ အချို့မှာ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေပြီဖြစ်ရာ ကြီးမြင့်လာသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းဒဏ်ကို ခံနိုင်စွမ်းမရှိကြဘဲ စားရေးအတွက် အလွန်ခက်ခဲလာသော အခြေအနေကို ဆိုက်ရောက်လာနေသည်။ […]

အာဏာသိမ်းမှုနှင့်အတူ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အထွေထွေအကျပ်အတည်းနှင့် စစ်ဘေးဒဏ်ကို ခံစားနေကြရသည့် တောင်ပိုင်းသားများမှာ စက်သုံးဆီဂယက်ကိုပါ ထပ်ဆင့်ခံစားလာကြရသည်။ အိုးမကွာအိမ်မကွာနေထိုင်သူများပင် စက်သုံးဆီဂယက်ဒဏ်ကို အလူးအလဲခံနေရချိန်တွင် အိုးအိမ်ပစ်ပြီး တောတောင်များနှင့် အခြားမြို့ရွာများတွင် နေထိုင်ကြရသည့် စစ်ရှောင်ပြည်သူများမှာ ခက်ခဲကျပ်တည်းမှုကို ပိုခံနေရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလစာရင်းအရ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း စစ်ဘေးရှောင်အရေအတွက် ကိုးသောင်းနီးပါးရှိနေရာ အများစုက ဘေးလွတ်ရာ ဥယျာဉ်တောတောင်များ၊ဓနိတောများနှင့် အခြားမြို့ရွာများတွင် နေထိုင်ကြရသည်။ အဆိုပါစစ်ရှောင်များက ရိက္ခာနှင့်ဆေးဝါးကို ခရီးကွာဝေးသည့် အခြားဒေသများတွင် သွားရောက်ဝယ်ယူပြီး စားရေးကို ဖြေရှင်းနေကြသည်။ လက်ရှိတွင် စက်သုံးဆီဂယက်က မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း ရိုက်ခတ်လာရာ စစ်ဘေးရှောင်များမှာ စက်သုံးဆီဝယ်ရ ခက်ခဲလာခြင်း၊ ဈေးကြီးပေးဝယ်ရခြင်း၊ ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်လာခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့လာသည်။ စားနပ်ရိက္ခာသယ်ဆောင်ရန်နှင့် အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးအတွက် ဒေသအလိုက် ဆိုင်ကယ်၊ကားနှင့် စက်လှေကိုသာ အဓိကအားထားနေရသည့်အတွက် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်ဈေးတက်မှုကြောင့် ပိုပြီးအခက်တွေ့နေကြရသည်။ စက်သုံးဆီ ဂယက်ကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်များမှာ […]

စစ်အာဏာသိမ်းထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာရှင်တစ်စုက ပြည်သူလူထုအကျိုးထက် အာဏာတည်မြဲရေးသာ လုပ်ဆောင်နေသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြောင့် စက်သုံးဆီဂယက်က ကပ်ဘေးတစ်ခုလို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ ရိုက်ခတ်လာနေသည်။ ယင်းကြောင့် အစိုးရအသီးသီးက ပြည်သူလူထုအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်တော့ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက ထိရောက်သည့် အစီအမံများချမှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် မူဝါဒ အမှားများ ချမှတ်ဖော်ဆောင်နေသဖြင့် ပြည်သူများ ပိုမိုကျပ်တည်းခက်ခဲလာနေသည်။ စက်သုံးဆီမှာ မှောင်ခိုစျေးကွက်တွင်သာ ရှိနေပြီး တရားဝင်သတ်မှတ်နှုန်းဖြင့် ရောင်းချသည့် ဆိုင်များတွင် ဝယ်ယူရ ခက်ခဲနေသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ ယင်းဒဏ်ကို ပိုမိုခံစားရသည်ဟု ဆိုရမည်။ မှောင်ခိုစျေးကွက်တွင် ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲအထိ ပေးဝယ်ရသော ဒေသများရှိလာသည်။ ဒီဇယ်ဆီ တစ်ပီပါ ကျပ် ၁၄ သိန်းပေး၍ပင် ဝယ်မရတော့။ ယင်းသို့ အဆမတန် မြင့်တက်လာသည့် […]

တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းအဆမတန် မြင့်တက်မှုဒဏ်ကို ဒေသခံများ ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရသည်။ ယခင်က တစ်ဂါလန်လျှင် ၁၅,၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်သာ ရှိခဲ့သော ဓာတ်ဆီဈေးမှာ ယခုအခါ ၂၀,၀၀၀ ကျပ်အထက်သို့ ခုန်တက်သွားပြီး ဝယ်ယူရန်ပင် ခက်ခဲနေသည့် အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေသည်။ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကအားထားနေရသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုသည် အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်လာသည်။ ဆီဈေးမြင့်တက်သော်လည်း ငါးဈေးမကောင်းသဖြင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းမှာ အရှုံးပြနေပြီး ဆီမရပါက လှေများအားလုံး နားရတော့မည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ လျှပ်စစ်မီး ဖြတ်တောက်ခံထားရသည့် ဒေသများတွင် စက်သုံးဆီသည် အသက်သွေးကြောသဖွယ် အရေးပါသည်။ မီးစက်မောင်းရန် ဆီဝယ်မရတော့သဖြင့် ဒေသခံများမှာ ဖုန်းအားသွင်းရန်နှင့် ရေစုပ်ရန်အတွက်ပင် ခက်ခဲလာသည်။ စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ရပ်တန့်စေပြီး အခြေခံစားသောက်ကုန်များဖြစ်သော အသား၊ ငါးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဈေးနှုန်းများကို […]

စစ်ရေးပြင်းထန်နေသော တနင်္သာရီတိုင်းတွင် မြိတ်-ထားဝယ် အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုကားလမ်းမကြီးကို စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ရေး စစ်အာဏာရှင်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ အပြန်အလှန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ ယင်းကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးများ ပြတ်တောက်နေပြီး သွားလာရ ခက်ခဲမှုများတွေ့ကြုံနေရပြီး ပုံမှန်နာရီပိုင်းဖြင့် သွားလာရသော နေရာများကို ကွေ့ပတ်ကာ စစ်ရေးအခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ သွားနေရသဖြင့် ရက်များစွာ ကြာအောင်သွားလာကြရသည်။ သရက်ချောင်းမြို့မှအထွက် ဆင်ကူးမှ ပုလောမြို့နယ်၊ ပလောက်မြို့အနီး ဆင်ထိုးကြီးရွာအထိ မြိတ်-ထားဝယ်ကားလမ်း ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့မှစကာပိတ်ထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် ကာလများတွင်လည်း မြိတ်-ထားဝယ်ကားလမ်း ရက်ရှည်ပြတ်တောက် ပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယင်းအခြေအနေများကြောင့် ထားဝယ်နှင့် မြိတ်တို့တွင် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများ၊ စားသောက်ကုန် ရှားပါးပြတ်လပ်မှုများ၊ ဆေးဝါးကုသရန် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ ကုန်သည်များမှာလည်း ပစ္စည်းများ လမ်းတွင် ပိတ်မိနေသဖြင့် ဆုံးရှုံးမှုများသလို၊ […]

အပူပိုင်းမိုးသစ်တောကြီးများကြောင့် ဇီဝမျိုးကွဲမျိုးစုံ မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် တနင်္သာရီ အမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း ခဲ၊ရွှေ စသည့်သတ္တုတူးဖော်သည့်လုပ်ငန်းက နေရာအနှံ့ဖြစ်လာသည်။ တနင်္သာရီအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသော မိုင်ထောင်ချီရှည်လျားသည့် တနင်္သာရီမြစ်ကြောတစ်လျှောက်တွင်လည်း ရွှေနှင့် ခဲသတ္တုတူးဖော်သည့်လုပ်ငန်းများက တစ်ပုံတစ်ပင်နေရာယူထားသည်။ ယခင်ကမူ ခဲသတ္တုတူးဖော်သည့် လုပ်ကွက်အနည်းငယ်သာရှိရာက အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သတ္တုလုပ်ကွက်များက မိုးဦးကျမှိုကဲ့သို့ ပေါများလာသည်။ ဒေသခံများကလည်း ကိုယ်ပိုင်ဥယျာဉ်ခြံအတွင်း တူးဖော်ကြသလို အခြားဒေသကလုပ်ငန်းရှင်များကလည်း မြေနေရာဝယ်ယူပြီး လာရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ခေတ်ဆိုးချိန်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့်ညှိနှိုင်းပြီး အပြိုင်အဆိုင်တူးဖော်ကြသည့်အတွက် ချောင်းအချို့ ပျက်စီးသွားသလို တနင်္သာရီမြစ်မကြီးလည်း အသက်ငင်နေသည့်အခြေဆိုက်လာသည်။ ထိုသို့ ပျက်စီးလာသဖြင့် တနင်္သာရီမြစ်မကြီးနှင့် ချောင်းမြောင်းများကို အမှီသဟဲပြုပြီး လုပ်ကိုင်စားသောက်နေသည့် ဒေသခံများလည်း ဝမ်းစာရေးအခက်တွေ့လာရသည်။ ထိုအခြေအနေများကို သိရှိနိုင်ရန် တနင်္သာရီအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်လုပ်ကိုင် စားသောက်နေသည့် ဒေသခံများကို မေးမြန်းပြီး တနင်္သာရီပုံရိပ်အစီအစဉ်အနေဖြင့် ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်သည်။ “မြစ်ထဲမှာ ကမ်းပါးတွေပြိုတယ်။ […]