ကိုဗစ်ကပ်ဘေးကာလတွင် အစစအရာရာ ရပ်နားလိုက်ရသည့်အထဲ စာသင်ကျောင်းများလည်း ပါဝင်သည်။ ကပ်ဘေးကာလတွင်ပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းမှုပါ ထပ်ကြုံခဲ့ရသည်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလားသည့် ပြည်သူအများအပြားက ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများနှင့်အတူ အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေး လူထုလှုပ်ရှားမှု (CDM) များ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ CDM လှုပ်ရှားမှု အားကောင်းခဲ့ပြီး ပညာရေးဝန်ထမ်းအားလုံးနီးပါးနှင့်အတူ ကျောင်းသားအများအပြားလည်း ယင်းလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ CDM ပညာရေးဝန်ထမ်းများကလည်း အွန်လိုင်းမှတစ်ဖုံ၊ မြေပြင်ကတစ်နည်း ပညာရေးဖော်ဆောင်ပေးခဲ့ကြသလို ရပ်ရွာအလိုက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကလည်း ကိုယ်ထူကိုယ်ထ မြေပြင်ကျောင်းများ ထူထောင်ကာ ကလေးများကို ပညာသင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ယင်းလုပ်ဆောင်မှုများကို စစ်အုပ်စုက ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိပ်ကွပ်ခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဆန့်ကျင်သူများ၏ ပညာရေးဖော်ဆောင်မှုများကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပညာသင်ကြားသူများ၊ ဆရာ၊ ဆရာမများကို ဖမ်းဆီးအရေးယူမှုများအပြင် စာသင်ကျောင်း အဆောက်အအုံများကိုလည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်အထိ […]

မေလလယ်ကစပြီး မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းဆီ မုတ်သုန်လေ စတင်ဝင်ရောက်ကာ မိုးရာသီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မိုးဦးကျကာလနှင့်အတူ မိုးသက်မုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်နေသော်လည်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှာ အရှိန်လျော့မသွားသည့်အပြင် ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည့် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ဝင်းဝစခန်းနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်က မောတောင်စခန်းတို့ကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ ထိုးစစ်အရှိန်မှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်။ လက်ရှိတွင် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ရေဖြူ၊ လောင်းလုံး၊ သရက်ချောင်းနှင့် ထားဝယ် စသည့် မြို့နယ်လေးခုစလုံး၌ စစ်အာဏာရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိပြီး၊ ဒေသခံများမှာ တိုက်ပွဲများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဒဏ်ကို ဆက်တိုက်ကြုံတွေ့နေရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရရုံမျှမက စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အဓိကသိုလှောင်ထားသော စပါးကျီများပါ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသဖြင့် ရိက္ခာပြတ်လတ်မှု ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အလားတူပင် မြိတ်ခရိုင်နှင့် ကော့သောင်းခရိုင်တို့တွင်လည်း မိုးဦးကျကာလအထိ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် […]

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအချို့မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပါအဝင် ပဋိပက္ခမျိုးစုံကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်ကျော်နေကြရပါတယ်။ အဲဒီလို ပဋိပက္ခတွေဟာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးနဲ့ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး သဘောထား ခံယူချက်တွေ ကွဲလွဲကြရာကနေ စတင်လေ့ရှိကြပါတယ်။ အချက်အလက် မခိုင်မာတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို လူမှုကွန်ရက်မှာ ဖြန့်ချိမှုတွေဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ မတူညီတဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတွေကို ဆိုးကျိုးတွေသက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။ နဂိုကတည်းက ပဋိပက္ခအကဲဆတ်တဲ့၊ အာဏာသိမ်း မှုကြောင့် အကျပ်အတည်းဆိုက်ပါ ထပ်ဆိုက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ဆိုရင် ပဋိပက္ခမီးတွေကို ပိုမိုတောက်လောင် စေနိုင်တာ သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းက ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံ၊ လူမျိုးစု ပေါင်းစုံနဲ့တည်ရှိနေတဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း စွပ်စွဲ ရေးသားဖြန့်ချိမှု ကဏ္ဍမျိုးစုံကို အင်တာနက်လူမှုကွန်ရက်မျိုးစုံမှာ တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ စွပ်စွဲချက်တွေကို အခြေပြုပြီး အမုန်းတရားလှုံ့ဆော်တာတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်တာတွေ၊ […]

တနင်္သာရီတိုင်းသား အများစု၏ အိပ်မက်မှာ ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေးနှင့် အခြေတကျ နေထိုင်ခွင့် ရရှိရေးဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့်ပင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ရသမျှ ငွေကြေးလေးများဖြင့် အိမ်ဆောက်ကာ ကိုယ်ပိုင်အသိုက်အမြုံလေးတစ်ခုကို ဖန်တီးလေ့ ရှိကြသည်။ ဒေသခံအများစုမှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ကြပြီး၊ ရရှိသည့် လုပ်အားခကို ခြိုးခြံစုဆောင်းကာ ထည်ဝါသည့် ကိုယ်ပိုင်အိမ်တစ်ဆောင် ရရှိရေးအတွက် အားစိုက်ကြိုးပမ်းကြသည်။ သို့သော် စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ခက်ခက်ခဲခဲ တည်ဆောက်ထားရသည့် ကျေးလက်နေ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်အများအပြား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း ခံခဲ့ကြရသည်။ ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ရန် ခက်ခဲလာသဖြင့် တတ်နိုင်သူများမှာ မြို့ပေါ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြောင်းရွှေ့မှုများပြားလာခြင်းကြောင့် မြို့ပေါ်အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ အဆမတန် မြင့်တက်သွားပြီး၊ ထားဝယ်မြို့ပေါ်ရှိ အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ ကျပ်သိန်းထောင်ချီ ဖြစ်လာနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် […]

အာဏာရှင်တစ်စုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ပဋိပက္ခများပြင်းထန်နေသလို မလုံခြုံမှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးမှုများကြောင့် လူငယ်လူရွယ်အများစုက အိမ်နီးချင်းထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး ရရာအလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်ကစပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၇ သန်းကျော်ရှိပြီဟု ထိုင်းလွှတ်တော်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပဋိပက္ခနှင့် စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း လည်းပြောဆိုသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာအများစုက စက်ရုံအလုပ်ရုံများ၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ဟိုတယ်၊ ဥယျာဉ်ခြံများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏စီးပွားရေး တရိပ်ရိပ်ကျဆင်းလာနေချိန်တွင် လောင်စာဆီဂယက်ကပါ ထပ်မံလောင်မြိုက်လာသည်။ ယင်းကြောင့် နိုင်ငံခြားအမှာစာများ လျော့နည်းသွားသလို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်ဝင်ရောက်မှုကလည်း ယခင်နှစ်များထက် သိသိသာသာနည်းပါးသွားသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများအပေါ် ပိုမိုတင်းကျပ်လာသည့် ထိုင်းအစိုးရ၏မူဝါဒများကြောင့်လည်း တရုတ်စက်ရုံအလုပ်ရုံအများအပြား ရပ်နားကုန်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ထိုင်းရောက် […]

စက်သုံးဆီဈေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးအပါအဝင် အထွေထွေကုန်စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေသော်လည်း တောင်သူများ၏ စပါးစျေးက ထင်သလောက်မရသဖြင့် လယ်သမားများ စပါးစိုက်ရမည်ကိုပင် စိုးရွံ့နေကြသည်။ ပုံမှန်ဆိုပါက မိုးစပါးအတွက် ကြိုပြင်နေကြပြီဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် လောင်စာဆီစျေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးတို့က ခေါင်ခိုက်နေပြီး စပါးစျေးကျနေသဖြင့် အကျိုးအမြတ်ထက် အရှုံးက ပိုသေချာနေသည်။ စပါးမစိုက်ပါကလည်း လယ်မြေများ ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်ကြသလို စပါးစိုက်ပါကလည်း အရင်းပြန်ရဖို့ မသေချာဟုဆိုကြသည်။ ပိုဆိုးသည်က ဒေသမအေးချမ်းသဖြင့် စပါးရိမ်သိမ်းချိန် တိုက်ပွဲဖြစ်ခြင်း၊ ရွာမီးရှို့ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်လာပါက ကိုယ့်လယ်ထဲက စပါး ကိုယ်မပိုင်သည့် အခြေသို့ စိုက်ရောက်ကြရဦးမည်။ ယင်အခြေအနေများကြောင့် မိုးစပါးစိုက်ရန် နီးကပ်လာပြီဖြစ်သော်လည်း တောင်သူများမှာ စိုက်သင့်၊မသင့် မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြသေး။ လယ်စိုက်သူများကို လောင်စာဆီရောင်းပေးမည်ဆိုသော သတင်းများ ထွက်နေသော်လည်း ယခုအချိန်အထိ တိတိကျကျ မသိရသေးခြင်းကလည်း တောင်သူများကို ဆုံးဖြတ်ချက် ဝေဝါးနေစေသည်။ […]

ပိတောက်ရနံ့သင်းပြီး ပျော်ရွှင်မြူးကြွရတဲ့ အတာသင်္ကြန်ဟာ အခုတော့ စစ်ရနံ့ပဲသင်းနေလို့ မပျော်နိုင်ခဲ့တာ ကြာလှပါပြီ။ စစ်ယူနီဖောင်းကိုချွတ်၊ တိုက်ပုံ ခေါင်းပေါင်းလဲပြီး အသွင်ပြောင်းရုံ ပြောင်းထားတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ သမ္မတရာထူး ရယူပြီး သူတို့ ထိန်းချုပ်ဒေသတွေမှာ အခုနှစ်မှာ သင်္ကြန်ကို အရမ်းစည်ကားအောင်လုပ်ပြီး အောင်ပွဲခံဖို့၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီလို့ နိုင်ငံတကာကို မျက်လှည့်ပြဖို့ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။ မြို့ပြရဲ့ အခြားတစ်ဖက်ခြမ်းဖြစ်တဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာတော့ တိုက်ပွဲတွေ၊ လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲမှုတွေ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေ၊ စစ်ကြောင်းထိုး ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ် မီးရှို့မှုတွေကြား အရပ်သားပြည်သူတွေဟာ ပျော်ဖို့နေနေသာ သင်္ကြန်ကို စိတ်အေးအေးပင် ဖြတ်သန်းနိုင်ဖွယ်မရှိ။ FE5 Tanintharyi သုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းမှာ တိုက်ပွဲနဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု တွေကြောင့် အခုနှစ် မတ်လအထိ အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူ စစ်ဘေးရှောင် ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိနေတယ်လို့ […]

အရှေ့လယ်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲက တစ်လကျော်လာပြီဖြစ်သလို စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းကလည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း စက်သုံးဆီဂယက် ကြီးကြီးမားမား ကြုံတွေ့နေရပြီး ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်သုံးသောင်းခန့်အထိ ပေးဝယ်ရသော ဒေသအချို့ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်နှင့် မြို့အနီးဝန်းကျင် ကျေးရွာများတွင်တော့ ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်တစ်သောင်းကျော်မှ ကျပ်နှစ်သောင်းအထိ ဈေးနှုန်းအမျိုးမျိုး ပေးဝယ်ကြရသည်။ ပိုဆိုးသည်က ဒီဇယ်ဆီဈေးဖြစ်ပြီး ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်သည့်အပြင် လိုသလောက် ဝယ်မရသည့် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ စက်သုံးဆီဂယက်ကြောင့် စားသောက်ကုန် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်မှု အပေါ်သက်ရောက်မှု ကြီးကြီးမားမားဖြစ်လာပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းက ဆက်တိုက်မြင့်တက်လာနေသည်။ အခြေခံစားသောက်ကုန်များဖြစ်သည့် ဆန်၊ဆီ၊ အသား၊ ငါးဈေးများမှာလည်း ဆက်တိုက်မြင့်တက်လာနေပြီး အခြေခံလူတန်းစားများ၏ ဝင်ငွေမှာမူ ပုံမှန်ထက်ပင် လျော့ကျလာနေသည်။ အချို့မှာ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေပြီဖြစ်ရာ ကြီးမြင့်လာသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းဒဏ်ကို ခံနိုင်စွမ်းမရှိကြဘဲ စားရေးအတွက် အလွန်ခက်ခဲလာသော အခြေအနေကို ဆိုက်ရောက်လာနေသည်။ […]