စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတစ်ခုလုံး ကမောက်ကမ ဖြစ်လာပြီး မြို့ပြနှင့် အလှမ်းဝေးသော ဒေသများတွင် ဆေးဝါးပြတ်လပ်သည်အထိ ဖြစ်လာသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုမှာ ၅ နှစ်ကျော်လာသော်လည်း ကျေးလက်ဒေသများတွင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ရပ်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးနှင့် မွေးကင်းစ ကလေးများအတွက် အခက်အခဲ ကြီးကြီးမားမား ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ မြို့ပြနှင့် အလှမ်းမဝေးသည့် ဒေသများမှာ မြို့ပေါ်ဆေးရုံများကို သွားရောက်၍ ဆေးကုသနိုင်သည် ဆိုသော်လည်း သွားလာရာတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံကြရသည်။ လမ်းခရီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်း၊ စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် အကြောင်းမဲ့ ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်း၊ အချို့သော ဒေသများတွင် သွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားခြင်းတို့ကို ကြုံနေကြရသည်။ မြို့ပြနှင့် အလှမ်းဝေးသည့် ဒေသများမှာမူ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရှိသလောက် အခြေအနေကိုပင် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများနှင့် မွေးကင်းစ ကလေးများအတွက် […]

တနင်္သာရီတိုင်းသား လူကြီး၊ လူငယ်၊ ကျား၊ မ မရွေး ဘောလုံးအားကစားကို ခုံမင်နှစ်သက်အားပေးကြသူတွေက များပါတယ်။ လေးနှစ်ကြာမှ တစ်ကြိမ်ပဲ ကြည့်ခွင့်ရတဲ့ အခုလို ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွေ ကျင်းပနေချိန်ဆို လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွေ၊ ဘီယာဆိုင်တွေမှာ သူ့အဖွဲ့နဲ့သူ၊ ကိုယ့်အဖွဲ့နဲ့ကိုယ် စုရုံးပြီး အားပေးကြတာပါ။ စစ်အာဏာမသိမ်းခင်တုန်းက ကမ္ဘာ့ဖလားအချိန်တွေကို ပြန်တွေးကြည့်ရင် မြို့ပေါ်က လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွေမှာ လူတွေ ပြည့်နှက်နေတတ်တာ မြင်ယောင်မိကြဦးမှာပါ။ လျှပ်စစ်မီးမရတဲ့ နယ်ကျေးရွာတွေမှာဆိုလည်း ညနက်ပိုင်းပွဲတွေအထိ မီးစက်သံ တညံညံနဲ့ ညလုံးပေါက် အားပေးကြလေ့ရှိပါတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေ စုရုံးပြီး ကိုယ်အားပေးတဲ့အသင်းနိုင်ရင် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် လေတိုက်ကြ၊ စနောက်ကြနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပျော်ခဲ့ကြဖူးကြတာ၊ အိမ်မှာ မိသားစု စုံစုံလင်လင်နဲ့ TV ရှေ့မှာ စကားတပြောပြော ရယ်ရယ်မောမော ကြည့်ခဲ့ကြဖူးတာ စတဲ့ အမှတ်တရာတွေအများကြီးနဲ့ပေါ့။ […]

ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်စီမံကိန်း (DSEZ) ကို ပြန်အသက်သွင်းရန် စစ်အုပ်စုက အလောတကြီး လုပ်ဆောင်နေသည်။ စီမံကိန်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနေရာတွင် ဂျပန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအစား မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပထဝီအနေအထားအရ အလှမ်းဝေးလွန်းသည့် အာဏာရှင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ပူးတွဲအကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် DSEZ စီမံကိန်းတည်ရှိရာ မြေပြင်ကို စစ်အာဏာရှင်တပ်က အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့် ဘတစ်ပြန် ကျားတစ်ပြန် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် စစ်အုပ်စုက DSEZ ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းမှာ စီးပွားရေးတွက်ခြေကိုက်မှုထက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရရှိရန် မြန်မာ့မြေပေါ် ရုရှားအခြေချနိုင်ရေး လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသူများလည်း ရှိသည်။ စစ်အုပ်စုကလည်း စီမံကိန်းပြန်စနိုင်ရေး ခြေလှမ်းကြဲကြဲဖြင့် ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေပြီး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) များ ဆက်တိုက် လက်မှတ်ရေးထိုးနေသည်။ လတ်တလောမှာပင် ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်း ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဆောက်မည့် […]

ကိုဗစ်ကပ်ဘေးကာလတွင် အစစအရာရာ ရပ်နားလိုက်ရသည့်အထဲ စာသင်ကျောင်းများလည်း ပါဝင်သည်။ ကပ်ဘေးကာလတွင်ပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းမှုပါ ထပ်ကြုံခဲ့ရသည်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလားသည့် ပြည်သူအများအပြားက ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများနှင့်အတူ အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေး လူထုလှုပ်ရှားမှု (CDM) များ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ CDM လှုပ်ရှားမှု အားကောင်းခဲ့ပြီး ပညာရေးဝန်ထမ်းအားလုံးနီးပါးနှင့်အတူ ကျောင်းသားအများအပြားလည်း ယင်းလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ CDM ပညာရေးဝန်ထမ်းများကလည်း အွန်လိုင်းမှတစ်ဖုံ၊ မြေပြင်ကတစ်နည်း ပညာရေးဖော်ဆောင်ပေးခဲ့ကြသလို ရပ်ရွာအလိုက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကလည်း ကိုယ်ထူကိုယ်ထ မြေပြင်ကျောင်းများ ထူထောင်ကာ ကလေးများကို ပညာသင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ယင်းလုပ်ဆောင်မှုများကို စစ်အုပ်စုက ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိပ်ကွပ်ခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဆန့်ကျင်သူများ၏ ပညာရေးဖော်ဆောင်မှုများကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပညာသင်ကြားသူများ၊ ဆရာ၊ ဆရာမများကို ဖမ်းဆီးအရေးယူမှုများအပြင် စာသင်ကျောင်း အဆောက်အအုံများကိုလည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်အထိ […]

မေလလယ်ကစပြီး မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းဆီ မုတ်သုန်လေ စတင်ဝင်ရောက်ကာ မိုးရာသီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မိုးဦးကျကာလနှင့်အတူ မိုးသက်မုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်နေသော်လည်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှာ အရှိန်လျော့မသွားသည့်အပြင် ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည့် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ဝင်းဝစခန်းနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်က မောတောင်စခန်းတို့ကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ ထိုးစစ်အရှိန်မှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်။ လက်ရှိတွင် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ရေဖြူ၊ လောင်းလုံး၊ သရက်ချောင်းနှင့် ထားဝယ် စသည့် မြို့နယ်လေးခုစလုံး၌ စစ်အာဏာရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိပြီး၊ ဒေသခံများမှာ တိုက်ပွဲများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဒဏ်ကို ဆက်တိုက်ကြုံတွေ့နေရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရရုံမျှမက စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အဓိကသိုလှောင်ထားသော စပါးကျီများပါ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသဖြင့် ရိက္ခာပြတ်လတ်မှု ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အလားတူပင် မြိတ်ခရိုင်နှင့် ကော့သောင်းခရိုင်တို့တွင်လည်း မိုးဦးကျကာလအထိ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် […]

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအချို့မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပါအဝင် ပဋိပက္ခမျိုးစုံကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်ကျော်နေကြရပါတယ်။ အဲဒီလို ပဋိပက္ခတွေဟာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးနဲ့ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး သဘောထား ခံယူချက်တွေ ကွဲလွဲကြရာကနေ စတင်လေ့ရှိကြပါတယ်။ အချက်အလက် မခိုင်မာတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို လူမှုကွန်ရက်မှာ ဖြန့်ချိမှုတွေဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ မတူညီတဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတွေကို ဆိုးကျိုးတွေသက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။ နဂိုကတည်းက ပဋိပက္ခအကဲဆတ်တဲ့၊ အာဏာသိမ်း မှုကြောင့် အကျပ်အတည်းဆိုက်ပါ ထပ်ဆိုက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ဆိုရင် ပဋိပက္ခမီးတွေကို ပိုမိုတောက်လောင် စေနိုင်တာ သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းက ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံ၊ လူမျိုးစု ပေါင်းစုံနဲ့တည်ရှိနေတဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း စွပ်စွဲ ရေးသားဖြန့်ချိမှု ကဏ္ဍမျိုးစုံကို အင်တာနက်လူမှုကွန်ရက်မျိုးစုံမှာ တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ စွပ်စွဲချက်တွေကို အခြေပြုပြီး အမုန်းတရားလှုံ့ဆော်တာတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်တာတွေ၊ […]

တနင်္သာရီတိုင်းသား အများစု၏ အိပ်မက်မှာ ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေးနှင့် အခြေတကျ နေထိုင်ခွင့် ရရှိရေးဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့်ပင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ရသမျှ ငွေကြေးလေးများဖြင့် အိမ်ဆောက်ကာ ကိုယ်ပိုင်အသိုက်အမြုံလေးတစ်ခုကို ဖန်တီးလေ့ ရှိကြသည်။ ဒေသခံအများစုမှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ကြပြီး၊ ရရှိသည့် လုပ်အားခကို ခြိုးခြံစုဆောင်းကာ ထည်ဝါသည့် ကိုယ်ပိုင်အိမ်တစ်ဆောင် ရရှိရေးအတွက် အားစိုက်ကြိုးပမ်းကြသည်။ သို့သော် စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ခက်ခက်ခဲခဲ တည်ဆောက်ထားရသည့် ကျေးလက်နေ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်အများအပြား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း ခံခဲ့ကြရသည်။ ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ရန် ခက်ခဲလာသဖြင့် တတ်နိုင်သူများမှာ မြို့ပေါ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြောင်းရွှေ့မှုများပြားလာခြင်းကြောင့် မြို့ပေါ်အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ အဆမတန် မြင့်တက်သွားပြီး၊ ထားဝယ်မြို့ပေါ်ရှိ အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ ကျပ်သိန်းထောင်ချီ ဖြစ်လာနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် […]

အာဏာရှင်တစ်စုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ပဋိပက္ခများပြင်းထန်နေသလို မလုံခြုံမှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးမှုများကြောင့် လူငယ်လူရွယ်အများစုက အိမ်နီးချင်းထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး ရရာအလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်ကစပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၇ သန်းကျော်ရှိပြီဟု ထိုင်းလွှတ်တော်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပဋိပက္ခနှင့် စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း လည်းပြောဆိုသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာအများစုက စက်ရုံအလုပ်ရုံများ၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ဟိုတယ်၊ ဥယျာဉ်ခြံများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏စီးပွားရေး တရိပ်ရိပ်ကျဆင်းလာနေချိန်တွင် လောင်စာဆီဂယက်ကပါ ထပ်မံလောင်မြိုက်လာသည်။ ယင်းကြောင့် နိုင်ငံခြားအမှာစာများ လျော့နည်းသွားသလို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်ဝင်ရောက်မှုကလည်း ယခင်နှစ်များထက် သိသိသာသာနည်းပါးသွားသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများအပေါ် ပိုမိုတင်းကျပ်လာသည့် ထိုင်းအစိုးရ၏မူဝါဒများကြောင့်လည်း တရုတ်စက်ရုံအလုပ်ရုံအများအပြား ရပ်နားကုန်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ထိုင်းရောက် […]