စစ်အာဏာရှင်တပ်များ စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်လာတိုင်း ဒေသခံတို့၏ နေအိမ်များ ဖောက်ထွင်းခံရခြင်း၊ တန်ဖိုးရှိ ရွှေငွေ၊ ဆိုင်ကယ်မှအစ အိမ်တွင်းသုံးပစ္စည်းများ၊ စားနပ်ရိက္ခာများနှင့် အသုံးအဆောင်များပါမကျန် အဓမ္မ လုယက်ယူဆောင်ခံရခြင်းတို့ကို တနင်္သာရီတိုင်းက ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပစ္စည်းများယူဆောင်၍မရပါကလည်း ရိုက်နှက်ဖျက်ဆီးသွားလေ့ရှိရာ ချွေးနည်းစာဖြင့် ရှာဖွေစုဆောင်းထားသည့် ပြည်သူများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးမှာ တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် ဆုံးရှုံးသွားရသည်။ ယင်းပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ အလွယ်တကူ ရရှိခဲ့သည့်မျိုး မဟုတ်ဘဲ မိသားစုဝင်များ ဘဝတစ်ခုလုံးနီးပါး အားစိုက်ကြိုးစားရှာဖွေထားရခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုင်း၊ မလေးရှားကဲ့သို့သော နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပင်ပန်းဆင်းရဲစွာ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ပြီးမှ ရရှိလာသည့် ဥစ္စာပစ္စည်းများလည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ စစ်အာဏာရှင်တပ်စစ်ကြောင်းတစ်ခေါက် ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် အရာအားလုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားကြရသည်။ စစ်အာဏာရှင်တပ် စစ်ကြောင်းက ဖျက်ဆီးလုယက်နေသော အခြေအနေများကို သိရှိနိုင်ရန် ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့သူများ၊ မျက်မြင်များကို မေးမြန်းပြီး ယခုတစ်ပတ် […]

မိုးရာသီရောက်ရှိလာပြီဆိုရင် စိမ်းစိုနေတဲ့ တောင်တန်းတွေကြား သဘာဝရေတံခွန်တွေဆီ အုပ်စုလိုက် သွားရောက်အပန်းဖြေတာဟာ ကမ်းရိုးတန်းဒေသ တနင်္သာရီတိုင်းသားတွေရဲ့ နေထိုင်မှုဓလေ့တစ်ခုပါ။ နွေရာသီဆိုရင် ပင်လယ်ကမ်းခြေတွေဆီသွားပြီး လေကောင်းလေသန့်ရှူကြ၊ ရေကူးကြ၊ မိုးရာသီဆိုရင် တောင်ကျရေတံခွန်တွေဆီ သွားကြပြီး အပန်းဖြေကြနဲ့ ဒီလိုနဲ့ နေသားကျနေခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေ၊ စစ်ကြောင်းထိုးတာတွေ၊ စစ်အာဏာရှင်တပ်ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေ စတဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝတွေက အရင်ကလို မလွတ်လပ်မလွယ်ကူတော့ဘဲ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုတွေနဲ့ ရှင်သန်နေကြရပါတယ်။ အဲဒီအပြင် စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မလုံခြုံမှု၊ လူမှု၊ စီးပွား အထွေထွေအကျပ်အတည်းတွေအကြား လူငယ်အများအပြား ပြည်ပကို ထွက်ခွာသွားကြရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်း မိုးရာသီမှာတော့ နေ့စဉ်ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မွန်းကျပ်မှုတွေ၊ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ စိုးရိမ်သောကတွေကို ခေတ္တခဏ မေ့ဖျောက်ဖို့အတွက် […]

ထားဝယ်အပါအဝင် တနင်္သာရီတိုင်းက ဒေသအသီးသီးမှာ သူ့နေရာနဲ့သူ၊ သူ့ဒေသနဲ့သူ လက်လုပ်မုန့်တွေ၊ ရိုးရာမုန့်တွေ တော်တော်များပါတယ်။ လက်ရှိကာလမှာတော့ ဒေသထွက်မုန့်ဈေးကွက်ဟာ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်တာ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်တာ၊ စစ်ဘေးရှောင်ရတာ စတဲ့ အဖက်ဖက်က အကျပ်အတည်းတွေကြောင့် စိန်ခေါ်မှု ကြီးကြီးမားမား ရင်ဆိုင်နေရပါပြီ။ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအရ အခုဆိုရင် လူငယ်တွေဟာ ဒေသထွက်ရိုးရာမုန့်တွေထက် Ready-made အသင့်စားမုန့်တွေ၊ ဟမ်ဘာဂါ၊ ပီဇာ၊ ကိုကာကိုလာတို့လို အနောက်တိုင်း အစားအစာတွေကို ပိုမိုနှစ်သက်လာကြပါတယ်။ ကျောင်းတွေမှာလည်း ဒေသလက်လုပ်မုန့်ထက် အသင့်စားမုန့်တွေသာ နေရာပိုယူလာကြတာပါ။ လူကြီးပိုင်းတွေလည်း ကျန်းမာရေးအသိအရ ဆီးချို၊ သွေးတိုး ရန်ကိုကြောက်လို့ အချိုကဲတဲ့ ဒေသမုန့်တွေကို စားသုံးတာ လျှော့ချလာကြပါတယ်။ နယ်ဘက်က ရွာတွေမှာလည်း မကြာခဏ စစ်ဘေးရှောင်နေရလို့ ခြောက်ကပ်နေတာကြောင့် ဒေသထွက်မုန့်ရောင်းတဲ့သူတွေ သိသိသာသာကို နည်းလာကြပါတယ်။ မုန့်လုပ်ရောင်းတဲ့သူဘက်က […]

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတစ်ခုလုံး ကမောက်ကမ ဖြစ်လာပြီး မြို့ပြနှင့် အလှမ်းဝေးသော ဒေသများတွင် ဆေးဝါးပြတ်လပ်သည်အထိ ဖြစ်လာသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုမှာ ၅ နှစ်ကျော်လာသော်လည်း ကျေးလက်ဒေသများတွင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ရပ်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးနှင့် မွေးကင်းစ ကလေးများအတွက် အခက်အခဲ ကြီးကြီးမားမား ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ မြို့ပြနှင့် အလှမ်းမဝေးသည့် ဒေသများမှာ မြို့ပေါ်ဆေးရုံများကို သွားရောက်၍ ဆေးကုသနိုင်သည် ဆိုသော်လည်း သွားလာရာတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံကြရသည်။ လမ်းခရီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်း၊ စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် အကြောင်းမဲ့ ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်း၊ အချို့သော ဒေသများတွင် သွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားခြင်းတို့ကို ကြုံနေကြရသည်။ မြို့ပြနှင့် အလှမ်းဝေးသည့် ဒေသများမှာမူ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရှိသလောက် အခြေအနေကိုပင် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများနှင့် မွေးကင်းစ ကလေးများအတွက် […]