ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အမြင်

စနစ်ကိုစနစ်ချင်းယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြင့် တည်ဆောက်အပ်သော မနက်ဖြန်များ

Dawei Watch

June 9, 2026

စစ်ပွဲတွေ၊ တော်လှန်ရေးတွေ၊ အာဏာသိမ်းမှုတွေဆိုတာ လူ့သမိုင်းမှာ အသစ်အဆန်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ မေးခွန်းတစ်ခုတည်းကိုပဲ ပြန်လည်ရင်ဆိုင်လာကြရပါတယ်။ ဒါကတော့ “ငါတို့ ဘယ်လိုဆက်လက်ရှင်သန်ကြမလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ အစိုးရတွေပြိုလဲနိုင်ပါတယ်။အာဏာရှင်တွေ ကျဆုံးနိုင်ပါတယ်။တော်လှန်ရေးတွေ အောင်မြင်နိုင်သလို ကျရှုံးသွားတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုအခြေအနေ၊ ခေတ်ကာလမှာဖြစ်စေ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ အသက်သွေးကြောတွေဖြစ်တဲ့ ပညာရေးနဲ့ ကျန်းမာရေးစနစ်တွေကိုတော့ ရေရှည်လုံးဝရပ်တန့်ထားလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုတာ နိုင်ငံရေးသဘောတရားတစ်ခုတည်းနဲ့ ရှင်သန်နေတာမဟုတ်ဘဲ မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက် ဆက်လက်အသက်ရှင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ သက်ရှိတွေရဲ့စုပေါင်းရှင်သန်လိုမှုဗီဇ (Collective Survival Instinct)တစ်ခုလည်း ဖြစ်နေလို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ “ကျောင်းတွေကိုတော့ ရေရှည်ပိတ်ထားလို့မရဘူး တနည်းနည်းနဲ့တော့ ပြန်လည်ပတ်နိုင်အောင်လုပ်ကြမှပဲ အဆင်ပြေမှာ”လို့ ကိုဗစ်ကာလ အချိန်တွေကြာလာတော့ ကျနော်သူငယ်ချင်းတွေကို ပြောဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းတော့လည်း ရဲဘော်တွေကို […]

မိုးသည်းဒေသ စစ်ပြင်းမြေက စစ်ရှောင်များ

Dawei Watch

June 6, 2026

မေလလယ်ကစပြီး မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းဆီ မုတ်သုန်လေ စတင်ဝင်ရောက်ကာ မိုးရာသီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မိုးဦးကျကာလနှင့်အတူ မိုးသက်မုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်နေသော်လည်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှာ အရှိန်လျော့မသွားသည့်အပြင် ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည့် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ဝင်းဝစခန်းနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်က မောတောင်စခန်းတို့ကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာရှင်တပ်၏ ထိုးစစ်အရှိန်မှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်။ လက်ရှိတွင် ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရှိ ရေဖြူ၊ လောင်းလုံး၊ သရက်ချောင်းနှင့် ထားဝယ် စသည့် မြို့နယ်လေးခုစလုံး၌ စစ်အာဏာရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိပြီး၊ ဒေသခံများမှာ တိုက်ပွဲများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဒဏ်ကို ဆက်တိုက်ကြုံတွေ့နေရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရရုံမျှမက စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အဓိကသိုလှောင်ထားသော စပါးကျီများပါ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသဖြင့် ရိက္ခာပြတ်လတ်မှု ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အလားတူပင် မြိတ်ခရိုင်နှင့် ကော့သောင်းခရိုင်တို့တွင်လည်း မိုးဦးကျကာလအထိ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများနှင့် […]

အမုန်းတရားတွေဟာ ဖုန်းပေါ်မှာတင် ရပ်သွားမှာမဟုတ်ဘူး …

Dawei Watch

May 30, 2026

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအချို့မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပါအဝင် ပဋိပက္ခမျိုးစုံကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်ကျော်နေကြရပါတယ်။ အဲဒီလို ပဋိပက္ခတွေဟာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးနဲ့ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး သဘောထား ခံယူချက်တွေ ကွဲလွဲကြရာကနေ စတင်လေ့ရှိကြပါတယ်။ အချက်အလက် မခိုင်မာတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို လူမှုကွန်ရက်မှာ ဖြန့်ချိမှုတွေဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ မတူညီတဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတွေကို ဆိုးကျိုးတွေသက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။ နဂိုကတည်းက ပဋိပက္ခအကဲဆတ်တဲ့၊ အာဏာသိမ်း မှုကြောင့် အကျပ်အတည်းဆိုက်ပါ ထပ်ဆိုက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ဆိုရင် ပဋိပက္ခမီးတွေကို ပိုမိုတောက်လောင် စေနိုင်တာ သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းက ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံ၊ လူမျိုးစု ပေါင်းစုံနဲ့တည်ရှိနေတဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း စွပ်စွဲ ရေးသားဖြန့်ချိမှု ကဏ္ဍမျိုးစုံကို အင်တာနက်လူမှုကွန်ရက်မျိုးစုံမှာ တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ စွပ်စွဲချက်တွေကို အခြေပြုပြီး အမုန်းတရားလှုံ့ဆော်တာတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်တာတွေ၊ […]

စာမေးပွဲမေးခွန်း ချသင်ပေးတတ်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ

Dawei Watch

May 9, 2026

(၁) ငယ်ဘဝဆီ ခဏလောက် စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ကြရအောင်။ စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းကို အတိုင်းသားသင်ပေးတတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမမျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရဖူးသလား။ ကိုယ့်ကလေးတွေကို အဲဒီမေးခွန်းချသင်တတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမဆီပဲ အပ်နှံရမယ်လို့ ပြောရင် ဘယ်လို ဆန္ဒရှိမလဲ။ (၂) ဒီနေ့အချိန်အထိ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသမျှ သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ ဆရာ၊ဆရာမ မျိုးစုံနဲ့ ကြုံဆုံခဲ့ရဖူးပါတယ်။ လောကရဲ့ နိယာမကို ငြင်းဆန်လို့ မရတော့ ကောင်းသောဆရာ၊ ဆရာမများလည်းကြုံခဲ့ရသလို ဆိုးသော ဆရာ၊ ဆရာမများနဲ့လည်း ဆုံခဲ့ဖူးတာပေါ့။ အဲဒီထဲကနေ ပြန်ကောက်ထုတ်ပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းတွေကို ကလေးတွေဆီအတိုင်းသား ချသင်ပေးတတ်တဲ့ဆရာ၊ ဆရာမတွေအကြောင်း ပြောချင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုဆရာ၊ဆရာမမျိုးတွေက ဒီလိုလုပ်ရပ်မျိုးကို လုပ်တတ်ကြသလဲ။ စဉ်းစားကြည့် ကြရအောင်ပါ။ ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ခွဲခြားပြရရင်တော့ (က) ဘာသာရပ်မပိုင်နိုင်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ (ခ) […]

ကျပ်သိန်းထောင်ချီ မြေစျေးကြားက အိမ်ပိုင်ဆိုင်ခွင့်

Dawei Watch

May 9, 2026

တနင်္သာရီတိုင်းသား အများစု၏ အိပ်မက်မှာ ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေးနှင့် အခြေတကျ နေထိုင်ခွင့် ရရှိရေးဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့်ပင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ရသမျှ ငွေကြေးလေးများဖြင့် အိမ်ဆောက်ကာ ကိုယ်ပိုင်အသိုက်အမြုံလေးတစ်ခုကို ဖန်တီးလေ့ ရှိကြသည်။ ဒေသခံအများစုမှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ကြပြီး၊ ရရှိသည့် လုပ်အားခကို ခြိုးခြံစုဆောင်းကာ ထည်ဝါသည့် ကိုယ်ပိုင်အိမ်တစ်ဆောင် ရရှိရေးအတွက် အားစိုက်ကြိုးပမ်းကြသည်။ သို့သော် စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ခက်ခက်ခဲခဲ တည်ဆောက်ထားရသည့် ကျေးလက်နေ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်အများအပြား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း ခံခဲ့ကြရသည်။ ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ရန် ခက်ခဲလာသဖြင့် တတ်နိုင်သူများမှာ မြို့ပေါ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြောင်းရွှေ့မှုများပြားလာခြင်းကြောင့် မြို့ပေါ်အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ အဆမတန် မြင့်တက်သွားပြီး၊ ထားဝယ်မြို့ပေါ်ရှိ အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းများမှာ ကျပ်သိန်းထောင်ချီ ဖြစ်လာနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် […]

ပေါခလိုးအိပ်မက် တကယ်ဖြစ်လာပြီလား

Dawei Watch

May 9, 2026

ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့ဘက်ဆီသို့ မျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် သဘာဝအတိုင်း ထည်ဝါမတ်စောက်စွာ တည်ရှိနေသော တနင်္သာရီတောင်တန်းကြီးများကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထူထပ်လှသော မိုးသစ်တောကြီးများက ကတ္တီပါစောင်စိမ်းကြီးတစ်ထည်ကဲ့သို့ တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် လွှမ်းခြုံထားသည်။ ဤတောင်တန်းကြီးများဆီမှ အစပြုစီးဆင်းလာသော ကြည်လင်သည့် ရေသည် တောတောင်များကို ကွေ့ဝိုက်ဖြတ်သန်းရင်း မြစ်တစ်ခုအဖြစ်အစပျိုးမည့် ချောင်းငယ်တစ်ချောင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါချောင်းနှင့် အခြားချောင်းငယ်တစ်ခု (ဘန်းချောင်းနှင့် ခမောင်းသွယ်ချောင်း)တို့ မေတ္တာမြို့အနီး ပေါင်းဆုံပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိုင်ထောင်ချီရှည်သည့် တနင်္သာရီမြစ်မကြီးအဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။ ချောင်းဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင်မူ သစ်၊ ဝါးတို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ခြေတံရှည်အိမ်လေးများ၏ ပိုင်ရှင် ဌာနေကရင်တိုင်းရင်းသားများ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝသည် သဘာဝတရားကြီးနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။ တောင်စောင်းများတွင် ကွမ်းသီး၊ ရော်ဘာ၊ ဖာလာနှင့် သီဟိုဠ် စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ကြသလို၊ နေ့စဉ်သောက်သုံးရေမှစ၍ မြို့ပေါ်သို့ ထွက်ကုန်များတင်ပို့ရာ […]

‘အလုပ်ရှိလား ဗျို့’ – မြန်မာလုပ်သားတို့၏ ထိုင်းအိပ်မက်

Dawei Watch

May 2, 2026

အာဏာရှင်တစ်စုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ပဋိပက္ခများပြင်းထန်နေသလို မလုံခြုံမှု၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးမှုများကြောင့် လူငယ်လူရွယ်အများစုက အိမ်နီးချင်းထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး ရရာအလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်ကစပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၇ သန်းကျော်ရှိပြီဟု ထိုင်းလွှတ်တော်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပဋိပက္ခနှင့် စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း လည်းပြောဆိုသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာအများစုက စက်ရုံအလုပ်ရုံများ၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ဟိုတယ်၊ ဥယျာဉ်ခြံများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏စီးပွားရေး တရိပ်ရိပ်ကျဆင်းလာနေချိန်တွင် လောင်စာဆီဂယက်ကပါ ထပ်မံလောင်မြိုက်လာသည်။ ယင်းကြောင့် နိုင်ငံခြားအမှာစာများ လျော့နည်းသွားသလို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်ဝင်ရောက်မှုကလည်း ယခင်နှစ်များထက် သိသိသာသာနည်းပါးသွားသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများအပေါ် ပိုမိုတင်းကျပ်လာသည့် ထိုင်းအစိုးရ၏မူဝါဒများကြောင့်လည်း တရုတ်စက်ရုံအလုပ်ရုံအများအပြား ရပ်နားကုန်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ထိုင်းရောက် […]

ကျတာ စပါးစျေးနဲ့စိတ်ဓာတ်- အကျပ်အတည်းကြားက တောင်သူများ

Dawei Watch

April 25, 2026

စက်သုံးဆီဈေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးအပါအဝင် အထွေထွေကုန်စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေသော်လည်း တောင်သူများ၏ စပါးစျေးက ထင်သလောက်မရသဖြင့် လယ်သမားများ စပါးစိုက်ရမည်ကိုပင် စိုးရွံ့နေကြသည်။ ပုံမှန်ဆိုပါက မိုးစပါးအတွက် ကြိုပြင်နေကြပြီဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် လောင်စာဆီစျေး၊ ဓာတ်မြေသြဇာစျေးတို့က ခေါင်ခိုက်နေပြီး စပါးစျေးကျနေသဖြင့် အကျိုးအမြတ်ထက် အရှုံးက ပိုသေချာနေသည်။ စပါးမစိုက်ပါကလည်း လယ်မြေများ ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်ကြသလို စပါးစိုက်ပါကလည်း အရင်းပြန်ရဖို့ မသေချာဟုဆိုကြသည်။ ပိုဆိုးသည်က ဒေသမအေးချမ်းသဖြင့် စပါးရိမ်သိမ်းချိန် တိုက်ပွဲဖြစ်ခြင်း၊ ရွာမီးရှို့ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်လာပါက ကိုယ့်လယ်ထဲက စပါး ကိုယ်မပိုင်သည့် အခြေသို့ စိုက်ရောက်ကြရဦးမည်။ ယင်အခြေအနေများကြောင့် မိုးစပါးစိုက်ရန် နီးကပ်လာပြီဖြစ်သော်လည်း တောင်သူများမှာ စိုက်သင့်၊မသင့် မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြသေး။ လယ်စိုက်သူများကို လောင်စာဆီရောင်းပေးမည်ဆိုသော သတင်းများ ထွက်နေသော်လည်း ယခုအချိန်အထိ တိတိကျကျ မသိရသေးခြင်းကလည်း တောင်သူများကို ဆုံးဖြတ်ချက် ဝေဝါးနေစေသည်။ […]