ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အမြင်

အရပ်သားတွေအတွက် ဒုက္ခအိုးဖြစ်လာတဲ့ ထားဝယ် SEZ

Dawei Watch

July 21, 2026

လုပ်ငန်းတွေ နှစ်များစွာရပ်နားနေခဲ့တဲ့ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန် (Dawei SEZ) စီမံကိန်းဧရိယာက အခုဆိုရင် စစ်အာဏာရှင်တပ်ရဲ့ အင်အား ထောင်ဂဏန်းနဲ့ စစ်ကြောင်းရက်ရှည်ထိုးတာကြောင့် လှုပ်လှုပ်ရွရွ ပြန်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက ရုရှားနဲ့ ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်မယ်ဆိုပေမယ့် မရေရာတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေဆဲမှာပဲ စစ်အုပ်စုက စစ်ကြောင်းထိုးလာတာပါ။ ဒါကြောင့်လည်း စီမံကိန်းဇုန်ထဲရှိ ကျေးရွာတွေက ဒေသခံထောင်ပေါင်းများစွာက ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်နေပြီး ဒုက္ခပင်လယ် ဝေနေရပါတယ်။ သူတို့က အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသလို နေအိမ်မီးရှို့ခံရတာ၊ အိမ်တွေကိုဖောက်ထွင်းပြီး တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းတွေ ယူဆောင် ခံရတာ၊ လူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ သတ်ဖြတ်ခံရတာတွေနဲ့ လောကငရဲ ကျရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ရဲ့ ပထဝီဝင် ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ဟာ ရေဖြူမြို့နယ် နဘုလယ်တိုက်နယ်အတွင်း အဓိကတည်ရှိပါတယ်။ စီမံကိန်း အရှေ့ဘက်မှာ ရေး-ထားဝယ်ပြည်ထောင်စုလမ်းမ၊ အနောက်ဘက်မှာ ကပ္ပလီပင်လယ်ရှိပြီး ထိုင်းနယ်စပ်နဲ့ ၁၃၂ ကီလိုမီတာလောက် ဝေးကွာပါတယ်။ […]

ကမ်းလွန် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို မိုးထိုးမီတာခဖြင့် ကြိုဆိုပါသည်

Dawei Watch

July 7, 2026

မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ကနေ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာဘီလီယံနဲ့ချီ ဝင်ငွေရရှိနေတဲ့ သဘာဝဓာတ်စီမံကိန်းတွေရှိနေပါတယ်။ အဓိကစီမံကိန်းတွေကတော့ ရတနာ၊ ရဲတံခွန် နဲ့ ဇောတိက စီမံကိန်းကြီး သုံးခုအပြင် ယခုနောက်ဆုံး M15 လုပ်ကွက်နေရာမှာရှာတွေ့ခဲ့တဲ့ အကြီးဆုံးဓာတ်ငွေ့တွင်းကြီး လည်းရှိနေပါတယ်။ ဒီလို စီမံကိန်းကြီးတွေရဲ့ အရှေ့ဘက်က တနင်္သာရီတိုင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ်မီတာခကို အမြင့်ဆုံးအခြေအနေထိ ၁၀ စုနှစ် နှစ်ခုကျော် တစ်နင့်တစ်ပိုးပေးနေရတဲ့ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ အထိပါပဲ။ ရတနာ နဲ့ ရဲတံခွန် စီမံကိန်းကိုတော့ နဝတ/နအဖ လက်ထက်မှာစတင်ခဲ့တယ်။ ဇောတိက စီမံကိန်းကိုတော့ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ လက်ထက်မှာစတင်ခဲ့ပါတယ်။ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့က ရတနာ ဓာတ်ငွေ့သိုက်ကို ၁၉၈၂ မှာ စတွေ့ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ပိုင် TotalEnergies၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပိုင် Chevron နဲ့ မြန်မာ့ရေနံ နှင့် […]

အွန်လိုင်းပေါ်က လိင်အမြတ်ထုတ်မှုတွေ (အပိုင်း – ၂)

Dawei Watch

July 4, 2026

Against Sexual Violence (ASV) အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ကိုအောင်ဇမ္ဗူကျော်ဟိန်းနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း အွန်လိုင်းပေါ်မှတစ်ဆင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်ခံရမှုနှင့် ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်ခံရမှု ဖြစ်စဉ်များမှာ မြန်မာလူငယ်များအကြား စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။ သမီးရည်းစားအချင်းချင်းကြား ပုံ/ဗီဒီယိုများကို အလွဲသုံးစားပြုခြင်း၊ AI နည်းပညာဖြင့် ပုံများအတုဖန်တီးခြင်းနှင့် Dating App များမှတစ်ဆင့် လိင်အမြတ်ထုတ်ခြင်းများကြောင့် အမျိုးသမီးများမှာ မလုံခြုံမှုများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ အွန်လိုင်းပေါ်တွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားနှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်ခြင်း ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကူအညီပေးနေသည့် Against Sexual Violence (ASV) အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ကိုအောင်ဇမ္ဗူကျော်ဟိန်းကို တွေ့ဆုံမေးမြန်း ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။ DW ။ အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားနှောင့်ယှက်တာ၊ ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်တာတွေက ဘာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့ […]

အွန်လိုင်းပေါ်က လိင်အမြတ်ထုတ်မှုတွေ (အပိုင်း – ၁)

Dawei Watch

July 4, 2026

Against Sexual Violence (ASV) အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ကိုအောင်ဇမ္ဗူကျော်ဟိန်းနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း အွန်လိုင်းပေါ်မှတစ်ဆင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်ခံရမှုနှင့် ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်ခံရမှု ဖြစ်စဉ်များမှာ မြန်မာလူငယ်များအကြား စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။ သမီးရည်းစားအချင်းချင်းကြား ပုံ/ဗီဒီယိုများကို အလွဲသုံးစားပြုခြင်း၊ AI နည်းပညာဖြင့် ပုံများအတုဖန်တီးခြင်းနှင့် Dating App များမှတစ်ဆင့် လိင်အမြတ်ထုတ်ခြင်းများကြောင့် အမျိုးသမီးများမှာ မလုံခြုံမှုများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ အွန်လိုင်းပေါ်တွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားနှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်ခြင်း ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကူအညီပေးနေသည့် Against Sexual Violence (ASV) အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ကိုအောင်ဇမ္ဗူကျော်ဟိန်းကို တွေ့ဆုံမေးမြန်း ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။ DW ။ ASV (Against Sexual Violence) အဖွဲ့က အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ […]

ဖင်တကြွကြွ အဝိုင်းတလည်လည်နဲ့ ကြည့်ရတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလား

Dawei Watch

July 3, 2026

တနင်္သာရီတိုင်းသား လူကြီး၊ လူငယ်၊ ကျား၊ မ မရွေး ဘောလုံးအားကစားကို ခုံမင်နှစ်သက်အားပေးကြသူတွေက များပါတယ်။ လေးနှစ်ကြာမှ တစ်ကြိမ်ပဲ ကြည့်ခွင့်ရတဲ့ အခုလို ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွေ ကျင်းပနေချိန်ဆို လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွေ၊ ဘီယာဆိုင်တွေမှာ သူ့အဖွဲ့နဲ့သူ၊ ကိုယ့်အဖွဲ့နဲ့ကိုယ် စုရုံးပြီး အားပေးကြတာပါ။ စစ်အာဏာမသိမ်းခင်တုန်းက ကမ္ဘာ့ဖလားအချိန်တွေကို ပြန်တွေးကြည့်ရင် မြို့ပေါ်က လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွေမှာ လူတွေ ပြည့်နှက်နေတတ်တာ မြင်ယောင်မိကြဦးမှာပါ။ လျှပ်စစ်မီးမရတဲ့ နယ်ကျေးရွာတွေမှာဆိုလည်း ညနက်ပိုင်းပွဲတွေအထိ မီးစက်သံ တညံညံနဲ့ ညလုံးပေါက် အားပေးကြလေ့ရှိပါတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေ စုရုံးပြီး ကိုယ်အားပေးတဲ့အသင်းနိုင်ရင် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် လေတိုက်ကြ၊ စနောက်ကြနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပျော်ခဲ့ကြဖူးကြတာ၊ အိမ်မှာ မိသားစု စုံစုံလင်လင်နဲ့ TV ရှေ့မှာ စကားတပြောပြော ရယ်ရယ်မောမော ကြည့်ခဲ့ကြဖူးတာ စတဲ့ အမှတ်တရာတွေအများကြီးနဲ့ပေါ့။ […]

ထားဝယ်မြစ်ထဲ မိကျောင်း ဘာကြောင့် ရောက်လာတာလဲ

Dawei Watch

July 2, 2026

သီချင်းထဲတွင်သာ မဟုတ်တော့ပေ။ ထားဝယ်မြစ်ထဲ အမှန်တကယ်ပင် မိကျောင်း တွေ့ရှိလာတော့သည်။ တွေ့မြင်ရလေ့မရှိသည့် မိကျောင်း ထားဝယ်မြစ်ထဲသို့ ရုတ်တရက် ရောက်ရှိလာမှုအပေါ် မေးခွန်းများစွာလည်း ရှိနေသည်။ မိကျောင်းများသည် သဘာဝအလျောက် စားကျက်ပြောင်းလာခြင်းလော၊ သတ္တုလုပ်ငန်းများလိုမျိုး လူ၏ပယောဂကြောင့် စားကျက်ပြောင်းလာခြင်းလော၊ သို့တည်းမဟုတ် ရာသီအကူးအပြောင်းတွင် အစာရှာစားရန် ရောက်ရှိလာခြင်းလော စသဖြင့် … ။ တနင်္သာရီတိုင်းသည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ပြီး ရေသယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် ရေချို၊ ရေငန်၊ ရေဝပ် စသည့် ဒေသများလည်းတည်ရှိပြီး ဂေဟစနစ် အတွက် အပင်နှင့် သတ္တဝါ အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းမှုများလည်း တွေ့ရသည်။ ယင်းသို့ ထိန်းကျောင်းမှုများတွင် အာဟာရမျှတရေးနှင့် ရေလမ်းကြောင်းသန့်ရှင်းရေးကဏ္ဍမှာ ဂေဟစနစ်ထဲ လည်ပတ် နေသည့် သမိုင်းဦးသက်ရှိဟု ဆိုကြသည့် မိကျောင်းကိုလည်း တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ရံဖန်ရံခါ […]

ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန် စီမံကိန်း ဖြစ်လာနိုင်လား

Dawei Watch

June 21, 2026

ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်စီမံကိန်း (DSEZ) ကို ပြန်အသက်သွင်းရန် စစ်အုပ်စုက အလောတကြီး လုပ်ဆောင်နေသည်။ စီမံကိန်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနေရာတွင် ဂျပန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအစား မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပထဝီအနေအထားအရ အလှမ်းဝေးလွန်းသည့် အာဏာရှင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ပူးတွဲအကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် DSEZ စီမံကိန်းတည်ရှိရာ မြေပြင်ကို စစ်အာဏာရှင်တပ်က အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့် ဘတစ်ပြန် ကျားတစ်ပြန် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် စစ်အုပ်စုက DSEZ ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းမှာ စီးပွားရေးတွက်ခြေကိုက်မှုထက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရရှိရန် မြန်မာ့မြေပေါ် ရုရှားအခြေချနိုင်ရေး လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသူများလည်း ရှိသည်။ စစ်အုပ်စုကလည်း စီမံကိန်းပြန်စနိုင်ရေး ခြေလှမ်းကြဲကြဲဖြင့် ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေပြီး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) များ ဆက်တိုက် လက်မှတ်ရေးထိုးနေသည်။ လတ်တလောမှာပင် ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်း ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဆောက်မည့် […]

အိုဘယ့် ကမ္ဘာ့ဖလား

Dawei Watch

June 21, 2026

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၄၀ ကျော်။ စပိန်နိုင်ငံ ဂီဂျွန်မြို့မှာ အနောက် ဂျာမနီ နဲ့ ဩစတြီးယားတို့ ကန်ကြတယ်။ နောက်တစ်ဆင့်တက်ရေး အဆုံးအဖြတ်ပွဲ။ အခြေအနေက ရိုးရှင်းတယ်။ ဂျာမနီက တစ်ဂိုး-ဂိုးမရှိနဲ့ နိုင်ရင် နှစ်သင်းစလုံး အုပ်စုကနေ တက်မယ်။ အယ်လ်ဂျီးရီးယားကတော့ ပြုတ်ကျန်ရစ်မယ်။ တကယ်လည်း ပွဲစပြီး ၁၀ မိနစ်မှာ ဂျာမနီက ဂိုးသွင်းလိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် ကျန်တဲ့ မိနစ် ၈၀ လုံးလုံး နှစ်သင်းစလုံးဟာ ဘောလုံးကို ဟိုပတ်ပေး၊ ဒီပတ်ပေးနဲ့ အချိန်ဆွဲပြီး ကစားသွားခဲ့ကြတယ်။ ပရိသတ်တွေက ကွင်းထဲကို ပိုက်ဆံတွေနဲ့ ပစ်ပေါက်ပြီး ဆန္ဒပြခဲ့ကြတယ်။ မီဒီယာတွေကလည်း ဒီပွဲကို သိက္ခာမဲ့တဲ့ ပွဲတစ်ပွဲအဖြစ် ရေးသားဖော်ကျူးခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီဖြစ်ရပ်ကို ဘောလုံးသမိုင်းမှာ “ဂီဂျွန် အရှက်ခွဲမှု (Disgrace […]