ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

ဆောင်းပါး

နာတာရှည် အီရန်အရေးမှာ အပြင်လူဖြစ်သွားတဲ့ အိန္ဒိယ

Dawei Watch

May 9, 2026

အမေရိကန်၊ အစ္စရေးတို့နဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခကြားမှာ အီရန်နဲ့ အိန္ဒိယရဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ အကြီးအကျယ် စမ်းသပ်ခံနေရပါတယ်။ အီရန်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၄ ရက်က ယူအေအီး ရေနံဆိပ်ကမ်းတစ်ခုကို ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆိပ်ကမ်းမှာ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသား သုံးဦးလည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာမိုဒီက ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချပြီး “အရပ်သားတွေနဲ့ အခြေခံအဆောက်အဦတွေကို ပစ်မှတ်ထားတာဟာ လက်ခံနိုင်စရာ မရှိဘူး” လို့ X လူမှုကွန်ရက်မှာ တက်ရေးပါတယ်။ ဒါတွေမဖြစ်ခင် နှစ်ပတ်အလိုကလည်း အီရန်ဟာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားထဲက အိန္ဒိယအလံတင် သင်္ဘောနှစ်စင်းကို ပစ်ခတ်ခဲ့ပါသေးတယ်။ ရေလမ်းကြောင်း ပြန်ဖွင့်ပေးမယ် ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲလိုက်ပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဒီလို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာပါ။ အိန္ဒိယအစိုးရဟာ အစောပိုင်းမှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားက […]

မရိုးရှင်းတဲ့ ကျွန်းပတ်လေယာဉ် ကောက်ကြောင်း

Dawei Watch

May 7, 2026

ကျွန်းပတ်ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ လေယာဉ် တစ်စီးရောက်လာတယ်။ ဧပြီနောက်ဆုံးအပတ်မှာ ရေဖြန်းသဘင်နဲ့ အတူ ထားဝယ်လေဆိပ်ကို ရောက်လာတဲ့ အဲဒီ လေယာဉ်မှာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ မေးခွန်းတွေ ရှိနေပါတယ်။ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ် တနင်္သာရီတိုင်းအစိုးရရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ချက်သမ္မတနိုင်ငံထုတ် L-410 အမျိုးအစား လေယာဉ်ငယ်တစ်စီးကို ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့ကစပြီး တနင်္သာရီတိုင်းထဲ ပြေးဆွဲနေပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းက အရပ်သားတွေ ခရီးသွားလာရ လွယ်ကူဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ဒီလေယာဉ်ဆွဲတယ်လို့ စစ်အစိုးရဘက်က ပြောဆိုနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ L-410 လေယာဉ်ငယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မရိုးရှင်းတဲ့ အခြေအနေအချို့ ရှိနေပါတယ်။ ချက်နိုင်ငံကနေပြီး အရပ်ဘက်သုံးအဖြစ် ရောင်းလိုက်တဲ့ ဒီလေယာဉ်တွေကို စစ်ဘက်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အသုံးပြုတာတွေ ရှိခဲ့တာကြောင့် လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေရဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေ […]

အနုတင်အစိုးရကို မှတ်ကျောက်တင်မည့် သံတမန်စာမေးပွဲသုံးရပ်

Dawei Watch

May 4, 2026

ရာထူးလက်ခံပြီး သီတင်းသုံးပတ် မပြည့်မီမှာပင် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အနုတင်ချန်ဝီရာကူတစ်ယောက် နိုင်ငံခြားရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဦးစားပေးလုပ်ငန်း သုံးရပ်ကို မီးစိမ်းပြလိုက်၏။ ၎င်းတို့မှာ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် တင်းမာမှုများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ နိုင်ငံတောင်ပိုင်း နယ်စပ်ခရိုင်များရှိ မငြိမ်မသက်မှုများကို ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် မြန်မာ့အရေးတွင် ပိုမိုတက်ကြွသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန် တိတ်တဆိတ် ပြင်ဆင်ခြင်းဟူသည့် အချက်များ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ကနဦး မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်တွင် အနုတင်သည် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေးနှင့် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကာလရှည်ကြာနေပြီဖြစ်သော လက်နက်ကိုင် လှုပ်ရှားမှုများကို အလေးပေး အာရုံစိုက်ထားသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်၍မူ တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်းမျိုး ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာလည်း ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချန်လှပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်အနေဖြင့် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးရှိ ထိရှလွယ်သော အရေးကိစ္စများကို လူအများ အာရုံစုပြုံလာခြင်းမျိုး မဖြစ်စေဘဲ တိတ်တဆိတ် […]

ထရမ့်ရုန်းထွက်ဖို့ ပိုခက်လာတဲ့ အီရန်စစ်လှောင်အိမ်

Dawei Watch

April 29, 2026

ထရမ့်အစိုးရက အော်ပရေးရှင်း အက်ပစ်ဖျူရီလို့ ခေါင်းစဉ်တပ်ထားတဲ့ အီရန်စစ်ပွဲဟာ မကြာခင်မှာပဲ နှစ်လပြည့်ပါတော့မယ်။ ဒီအချိန်မှာတော့ ဝါရှင်တန်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မမေးနိုင်ကြတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ခေတ္တရပ်ပြီး မေးကြည့်ဖို့ ကောင်းနေပါပြီ။ အဲဒါကတော့ “တကယ်တမ်း ဘာတွေ ဖြစ်လာမယ်လို့ ငါတို့ တွေးထားခဲ့တာလဲ” ဆိုတာပါပဲ။ စစချင်း တိုက်ခိုက်မှုမှာပဲ အဓိပတိခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒီနောက်မှာတော့ အီရန်ဆီကနေ လက်တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဒေသတွင်းကို ရာနဲ့ချီတဲ့ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ထောင်နဲ့ချီတဲ့ ဒရုန်းတွေ ကျရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ဘက်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အီရန်နဲ့ လက်ဘနွန်မှာ လူထောင်ချီ သေဆုံးရပါတယ်။ အစ္စရေးနဲ့ ပင်လယ်ကွေ့ အာရပ်နိုင်ငံတွေမှာ ဒါဇင်နဲ့ချီတဲ့ လူတွေ သေဆုံးခဲ့ရသလို သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေလည်း နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ့ […]

ပြောင်းလဲမှု၊ စံတန်ဖိုးနှင့် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသား

Dawei Watch

April 25, 2026

ခေတ်အခြေအနေ တွေကြောင့် resilience ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ရင်းနှီးနေကြပြီး ဖြစ်မယ် မဟုတ်ပါလား။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပိုစ့်တွေမှာခပ်စိပ်စိပ်တွေ့မြင်နေကြရတဲ့ “ကြံ့ကြံ့ခံခြင်း၊ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း“ ဆိုပြီး သင်တန်းတွေ ကြေညာပိုစတာတွေဟာ ဒီကနေ့တော်လှန်ရေးခေတ်အတွက် မစိမ်းတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်လို့နေပါပြီ။ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခြင်း Resistance၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခြေအနေနဲ့သပ္ပာယ ဖြစ်အောင်ပြုပြင်ယူခြင်း Adaptation တို့ကလည်း အရေးပါသလို Identity မပျောက်ပျက်သွားဖို့က အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်တယ်လို့ထင်မြင်မိပါတယ်။ Adaptation without losing identity လို့ဆိုရင် ပိုမှန်ကန်သင့်လျော်သလို ပိုလည်းဖြစ်သင့်တယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ မူရင်းစရိုက်လက္ခဏာတွေကိုမပျောက်ပျက်စေမယ့် ခေတ်ကာလနဲ့လျှော်ညီအောင် ပြုပြင်ယူခြင်းမျိုးလို့ဆိုရမှာြဖစ်ပါတယ်။ “ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်နဲ့ လိုက်လျှောညီထွေပြောင်းလဲခြင်း “လို့ နားလည်ပါတယ်။ လူ့သမိုင်း၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ လူမျိုးစုတွေမှာ ယဉ်ကျေးမှုတွေရှိကြတယ်။ လွှမ်းမိုးမှုတွေရှိကြတယ်။ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲခြင်းတွေရှိကြတယ်။ ဘယ်နေရာဒေသဖြစ်ဖြစ် အခြေအနေအခွင့်အခါနဲ့ လုပ်ကိုင်နိုင်မှုနဲ့ အတူ […]

တတိယကမ္ဘာစစ် ရှောင်ရှားရေး

Dawei Watch

April 20, 2026

သမိုင်းကပေးတဲ့ စိတ်မသက်မသာစရာ သင်ခန်းစာတစ်ခု။ ကမ္ဘာစစ်တွေဟာ လူတိုင်းနီးပါးကို ထိခိုက်နစ်နာစေပေမဲ့ ကမ္ဘာစစ်တွေ ဖြစ်၊မဖြစ်ကတော့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူ လူနည်းစုလေးရဲ့ လက်ထဲမှာ ရှိနေတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူတွေဟာ တခါတလေမှာ အရူးတွေ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ကမ္ဘာဟာ ၁၉၁၄ ခုနှစ် မတိုင်ခင်ကာလနဲ့ တော်တော်လေး တူတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း ယေးလ်တက္ကသိုလ်က သမိုင်းပါမောက္ခ အော့ဒ်အာနေးဝက်စတက်က သူ့ရဲ့ “The Coming Storm” ဆိုတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်း ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေအပေါ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေကြတယ်။ အမျိုးသားရေးဝါဒဘုန်းတန်ခိုးကြီးထွားလာနေတဲ့ ခေတ်ကို ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းခေတ်က လမ်းဖယ်ပေးနေတယ်။ ကိုယ့်ပြဿနာတွေအတွက် အခြားနိုင်ငံတွေကို လက်ညှိုးထိုးအပြစ်တင်နေတဲ့ လူတွေကလည်း တနေ့တခြား ပိုများလာနေတယ်။ အပြန်အလှန်သံသယဝင်နေကြပုံ‌က ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ခါနီးကာလတုန်းကထက် အခုချိန်မှာ ပိုတောင်ဆိုးနေတယ်ဆိုတာ တကယ့်အမှန်ပါပဲ။ သူတို့ […]

ပေါက်ကွဲသံများနှင့် ထားဝယ်သင်္ကြန်

Dawei Watch

April 14, 2026

စစ်ယူနီဖောင်းချွတ်ကာ အရပ်သားအသွင် ပြောင်းထားသည့် တနင်္သာရီတိုင်း စစ်အစိုးရ၏ ပထမဆုံး သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးချတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်လိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။

တနင်္သာရီတိုင်းစစ်အစိုးရရဲ့ ဟန်ပြသင်္ကြန်

Dawei Watch

April 12, 2026

အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခဲ့တဲ့ စစ်အုပ်စုက ဧပြီလဆန်းမှာ လွှတ်တော်ခေါ်ပြီး အစိုးရဖွဲ့စည်းခဲ့ပေမဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကိုပဲ ဘောင်းဘီချွတ်ရာထူးပြောင်းခဲ့တာကြောင့် လူထုအကြား လှောင်ပြောင်မှုတွေ မြင့်တက်နေခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခေါင်းဆောင်တဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုကနေ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့အတွက် အသွင်းပြောင်း စစ်အစိုးရလို့ပဲ ခေါ်နေကြပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ တနင်္သာရီတိုင်းမှာလည်း ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့မှာ တိုင်းစစ်အစိုးရအဖွဲ့ ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူယုံ အင်ဂျင်နီယာစစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးဇော်နိုင်ဦးက ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တိုင်းစစ်အစိုးရကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးနေရာ အများစုကလည်း စစ်အုပ်စုနဲ့ မကင်းတဲ့သူတွေပါပဲ။ တိုင်းစစ်ကော်မရှင်မှာ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဖြစ်နေတဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့်၊ လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးသက်နိုင်၊ စီးပွားရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်ကြီးနဲ့ တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး စောမာတင်လူသာတို့က နေမြဲအတိုင်း တိုင်းစစ်အစိုးရမှာ နေရာပြန်ရပါတယ်။ […]