စစ်ကြောရေးမှအပြန် အပိုင်း (၁) “ထိုင်ချ” ဆိုတဲ့အသံနဲ့အတူ ပုခုံးနှစ်ဖက်ကို တစ်ဖက်တစ်ချက်က ဖိချတာကိုခံလိုက်ရတယ်။ ဂျင်းဘောင်းဘီရှည်၀တ်ထားပေမယ့် ခပ်ကြမ်းကြမ်းသံမံတလင်းပေါ်မှာ ထိုင်လိုက်ရမှန်း သတိထားမိနေတယ်။ “ခြေထောက်တွေဆန့်” ဆိုတဲ့အသံနဲ့အတူ ဘယ်ဘက် ညာဘက် ခြေချင်း၀တ်နှစ်ခုစလုံးကို ဆွဲယူတာခံလိုက်ရတယ်။ “တုံး” ခနဲအသံတစ်ခုအဆုံးမှာ ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံး ထိပ်တုံးထဲ ရောက်နေပြီဆိုတာကို အာရုံမှာသိနေပြီ။ မဆီမဆိုင်ကာတွန်းဆွေမင်း(ဓနုဖြူ) ရဲ့ မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ ကာတွန်းထဲက သူကြီးဘစီရဲ့ထိပ်တုံးကြီးကို မြင်ယောင်မိလာသေးတယ်။ “မျက်နှာဖုံးကိုချွတ်ပေးလိုက်” သတ္တုသံစွက်နေတဲ့အမိန့်ပေးသံတစ်ခုအဆုံးမှာ နှာခေါင်းစည်း နှစ်ခုကိုထပ်၊ မျက်လုံးနှစ်လုံးကိုကွယ်ပြီး နားရွက်ဖျားတွေမှာချိတ်ထားတဲ့ လက်ဖြစ်မျက်နှာဖုံးကို တယောက်ယောက်က ဖြုတ်ပေးလိုက်တယ်။ လက်နှစ်ဖက်ကိုနောက်ပြန်ပစ်ခိုင်းပြီး လက်ထိတ်လိုခတ်ထားတဲ့ ဒစ်ပါတဲ့ရာဘာကွင်း လျှောကြိုးကို နောက်ဘက်ကတစ်ယောက်ယောက်က တစ်စုံတစ်ခု (ပလာယာထင်ပါတယ်) နဲ့ ညှပ်ဖြတ်လိုက်ပြီးတာနဲ့ သူ့ခါးမှာချိတ်ထားတဲ့လက်ထိတ်နဲ့ပြောင်းခတ်လိုက်တယ်။ မိနစ်ပိုင်းလေးအတွင်းမှာပဲ အခြေအနေကို သဘောပေါက်လိုက်ပါပြီ။ စစ်ကြောရေး။ ငါ စစ်ကြောရေး […]

ခရီးတစ်ခုထွက်ပြီဆိုလျှင် ကျွန်တော့်အတွက် မရှိမဖြစ်အရေးကြီးဆုံးအရာသုံးခုမှာ အဝတ်အစားနှင့် တစ်ကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းရေးသုံးပစ္စည်းများပြီးလျှင် စာအုပ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးသွားနေရသောကြောင့် စာဖတ်ပျက်ရသည်မဖြစ်ရရန် ခရီးသွားချိန်တိုင်း စာအုပ်ဆောင်ယူပြီးဖတ်မည်ဟူသော အလေ့အထကို တမင်တကာလုပ်ယူပြီး အလေ့အကျင့်ဖြစ်အောင်မွေးမြူထားသောကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးအတိုအရှည်၊ ကြာချိန်အပေါ်မူတည်ပြီး မိမိဖတ်လိုသောစာအုပ်များအထဲမှ စာအုပ်အထူအပါးရွေးကာ ဆောင်ယူလေ့ရှိပါသည်။ ယခုလည်းမိုးဦးကာလ ခရီးစနေရပြီ။ ခရီးက သုံးလေးခုဆက်နေခြင်းပင်။ ဟိုဟိုသည်သည် သဝေထိုးရမည့်ကိစ္စများနှင့် ကြာမယ့်နေ့များကို ပြက္ခဒိန်ပေါ်တေးမှတ်ကြည့်သည့်အခါ အတော်အတန်ပင်ကြာမည့်ခရီးဖြစ်သည်ကို သတိပြုမိသည်။ သည်လိုနှင့် မကြာသေးမီ ကမှဝယ်ယူထားသည့် ဆရာလှစိုးဝေဘာသာပြန်ထားသော “ပထဝီမြေလွှာ၏ အကျဉ်းစံများ”ဟူသည့် မူရင်း Tim Marshall ရေးသားထားသော “Prisoners of Geography”ဆိုသည့်အတော်အတန်ထူသော စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ထည့်ပြီး ခရီးစထွက်ပါသည်။ အဆိုပါစာအုပ်သည် နိုင်ငံတကာတွင်လည်း ရောင်းမလောက်အောင်ပင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံး စာကောင်းပေလွှာတစ်အုပ်ဖြစ်သလို ဖတ်ရသည်မှာလည်း တစိမ့်စိမ့်တွေးကာ တငြိမ့်ငြိမ့်နှင့် အတွေးရေယဉ်ကြောတွင် ခရီးနှင်၍ကောင်းသော […]

သစ်ပင်တွေဟာ မညာတတ်ကြပါဘူး။ နံရံတွေကသာ နားရှိတယ်ဆိုပြီး မကြား တတ်ကြတာပါ။ မကြားချင်ယောင်ဆောင်တတ်ကြတာပါ။ ကြားချင်တာကိုသာ ကြားတတ်ကြတာပါ။ ကြားရင်လည်း အမှန်အတိုင်း နားမဝင်ကြပါဘူး။ သစ်ပင်တွေက အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး။ သစ်ပင်တွေဟာ ပညာမတတ်ပေမဲ့ ကြင်နာတတ်ကြပါတယ်။ ချစ်ခင်စရာ ကောင်းတဲ့ သစ်ပင်တွေပါ။ သစ်ပင်တွေ အခု စကားပြောနေကြပြီ။ ပြန်ပြောတဲ့သစ်ပင် တွေများလာကြပါပြီ။ သစ်ပင်တွေက စကားတွေပြန်ပြောကြတယ်ဆိုတာကို အပြစ်တစ်ခုလို မြင်ကြသူတွေကလည်း များသားပဲ။ ဒီလိုပါပဲ၊ သာမန်လူမပြောနဲ့ အချို့သော စိတ်ကုဆရာတွေတောင်မှ သစ်ပင်တွေကပြန်ပြောတဲ့စကားကို နားမထောင် ကြပါဘူး။ သစ်ပင်တွေပြန်ပြောတဲ့စကားကို ကြားတဲ့သူက သေချာဂရုတစိုက်နဲ့ တိတိကျ ကျ ပြန်ရှင်းပြရင်လည်း သူတို့က သူတို့ရဲ့ဘုတ်အုပ်တွေထဲ ကသတ်မှတ်ချက်အတိုင်းပဲ မှတ်ချက်ချကြတာပါ။ ပြောနေတဲ့သူကို ထောက်ခံသယောင်၊ နားလည်သယောင်၊ စာနာသယောင် ဟန်ဆောင်ပန်ဆောင်လုပ်ကြပါသေးတယ်။ သနားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ […]

ဖြည်းဖြည်းလေးပဲ လွမ်းလွမ်း၊ တစိမ့်စိမ့် တွေးတွေးပြီးတော့ပဲ လွမ်းလွမ်း၊ အဝေးပြေးလမ်းများဆိုတာ ကိုယ်စီမှာရှိကြတာပဲ မဟုတ်လား။ ရှိခဲ့ကြတာမဟုတ်လား။ ရှိနေကြတာ မဟုတ်လား။ တကယ်ဆိုတော့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အဝေးပြေးလမ်းတစ်ခုစီ ဖြစ်နေကြတာပါ။ ကတ္တရာဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်။ ကွန်ကရစ်ဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်။ လယ်တောလမ်းကလေး၊ ဒါမှမဟုတ် ဘေးတစ်ဘက်တချက်စီမှာ နီယွန်မီးတိုင်တွေနဲ့လင်းထိန်နေတဲ့ လေးလမ်းသွား လမ်းမကြီးလည်းဖြစ်ကောင်းဖြစ်မယ်။ အဝေးဆီကိုရောက်အောင်သွားနိုင်ရမယ့်လမ်းဆိုရင်တော့ အဝေးပြေးလမ်းပဲပေါ့။ အဲသည့်လို အဝေးပြေးလမ်းများဟာ မြေပြန့်လွင်ပြင် တွေမှာရှိသလို လျှိုမြောင်တောတောင်တွေပေါ် ကျော်ဖြတ်ခင်းကျင်းထားကြတာလည်း ရှိနေတာပါပဲ။ မြေသားထုကြီးတွေအောက်ကနေ လိုင်ဂူနဲ့ဖောက်ဝင်တိုးထွက်သွားကြတာ လည်းရှိတယ်။ မြစ်ကမ်းနံဘေးပေါ်မှာ မြစ်ကြောင်းရဲ့အကွေ့အကောက်အရ အထာတကျ ခွေခေါက်ထားတဲ့မြွေတစ်ကောင်လို ပုံစံမျိုးလည်းရှိတာပါပဲ။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံကြီးအချို့မှာဆိုရင် ပင်လယ်ရေပြင်အောက်ကနေ ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားကြတဲ့လမ်းတွေလည်းရှိ ပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အဝေးပြေးလမ်းဆိုတာချင်းတော့ အတူတူပဲဖြစ်ပါတယ်။ အစကနေ အဆုံးအထိ မိုင်၊ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးချင်း မတူတာပဲရှိမယ်၊ အဝေးပြေး လမ်းတွေပါပဲ။ […]

ကားမစီးဖြစ်တဲ့နှစ်တွေ၊ ဓါတ်ပုံတွေ အရိုက်ခံရပြီး အလှဓါတ်ပုံမရိုက်ဖြစ်တဲ့နှစ်တွေ၊ ခရီးမသွားတဲ့နှစ်တွေ၊ လွတ်လပ်မှုတွေ ဆိတ်သုဉ်းပြီးစာကြည့်တိုက်တွေ မသွားဖြစ်တဲ့နှစ်တွေ၊ သီချင်းနားထောင်တဲ့အခါ အစသံစဉ်တွေကျော်ပစ်တဲ့နှစ်တွေ၊ ထိုင်တာကိုအလုပ်တစ်ခုလို လုပ်ခဲ့ရတဲ့နှစ်တွေ၊ ဒီမိုကရေစီလိုချင်လို့ ရေညှိတိုက်ခဲ့တဲ့နှစ်တွေ၊ အဲဒီလို နှစ်မျိုးတွေ ကျနော့်မှာ တကယ်ရှိခဲ့တယ်။ တကယ်ရှိခဲ့သော နှစ်ကာလများဆိုပါတော့။ တချို့က မေ့ပစ်လိုက်ဖို့ပြောတယ်။ အဲဒါတွေ မေ့ပစ်လိုက်ဖို့ဆိုရင် ကျနော်အတိတ်မေ့သွားမှရမယ်လေ။ ဒါမှမဟုတ် ရူးသွပ်သွားဖို့ပေါ့။ တချို့က မင်းရဲ့အိပ်မက်ဆိုးကြီး ပြီးသွားပြီလို့ ပြောကြတယ်။ မပြီးသေးတာ ကျနော်အသိဆုံး။ ပြီးခဲ့တယ်ဆိုရင်တောင် နောက်အိပ်မက်သစ် တစ်ခုစဖို့အတွက် အဲဒီအိပ်မက်ဆိုးကြီးက ကျနော့်အတွက် နိဒါန်း။ သူတို့တွေမပါဘဲ ကျနော်ရှေ့ဆက်မသွားနိုင်။ ကျနော် အတိတ်တွေထဲမှာ ပိတ်မိနေတယ်လို့ ခင်ဗျား ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်။ ဟင့်အင်း မဟုတ်ဘူး။ ကျနော်က ကျနော့်ရဲ့အတိတ်တွေထဲမှာပဲ ကျေကျေနပ်နပ်ကြီး နေထိုင်နေတာပါ။ ခင်ဗျားတို့သတ်မှတ်တဲ့ အဲဒီအတိတ်ဆိုးထဲမှာ ကျနော် […]