Fact Check Archives - Dawei Watch

သရက်ချောင်းမှာ စစ်အာဏာရှင်တပ်ပစ်ခတ်လို့ အရပ်သားသုံးဦးသေဆုံးတာကို PDF လက်ချက်ဆိုပြီး သတင်းအမှားဖြန့်

Fact Check

Dawei Watch

June 6, 2026

သရက်ချောင်းမြို့နယ် ၊ သင်းကျွန်းရွာမှာ ဇွန်လ ၁ရက်က စစ်အာဏာရှင်တပ် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုက ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီးကျည်စ ထိမှန်မှုကြောင့် ကိုင်းသီးနှံစိုက်နေတဲ့ မိသားစုဝင်သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဥ်ကို စစ်အုပ်စု ဝါဒဖြန့်တယ်လီဂရန်ချန်နယ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ “KS News” ချန်နယ်က PDF တွေပစ်ခတ်တဲ့ လက်နက်ကြီးကြောင့် အရပ်သားသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ရတယ်ဆိုပြီး ဇွန်လ ၂ ရက်မှာ ရေးသားဖြန့်ချိခဲ့ပါတယ်။ Subscriber တစ်သိန်းလေးသောင်းကျော်ရှိတဲ့ “KS News” ချန်နယ်ရဲ့ ဖြန့်ချိချက် လင့်ခ် – https://archive.ph/zmVxr အဲဒီဖြန့်ချိမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ Myanmar Fact-checking Network အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ Dawei Watch က အချက်အလက်စိစစ်ကြည့်ရာမှာတော့ မြေပြင်အချက်အလက်တွေနဲ့ ကွဲလွဲနေပြီး အပြစ်လွှဲချတာ အဖြစ် စိစစ်တွေ့ရှိရပါတယ်။ သင်းကျွန်းရွာမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ မိသားစုဝင်သုံးဦးသေဆုံး […]

ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုမှာ ရေးဘီလူးခေါင်းဆောင် သေဆုံးတယ်ဆိုတာ သတင်းအမှား

Fact Check

Dawei Watch

May 28, 2026

မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့နယ်အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ရေးဘီလူးတပ်ဖွဲ့ စခန်းတစ်ခုကို မေလ ၂၇ ရက် ညအချိန်မှာ စစ်အာဏာရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ ထိခိုက်သေဆုံးမှု များခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဥ်မှာ ရေးဘီလူးတပ်ဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် သေဆုံးတယ်လို့ စစ်အုပ်စုဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တွေက ဖြန့်ချိနေကြပါတယ်။ အဲဒီလို ဖြန့်ချိမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ Myanmar Fact-checking Network အဖွဲ့ဝင်တွေဖြစ်တဲ့ Dawei Watch သတင်းဌာနနဲ့ လဂွန်းအိမ် စာစဥ်တို့က အချက်အလက်စိစစ်ကြည့်ရာမှာတော့ သတင်းအမှား ဖြစ်တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ရေးဘီလူးခေါင်းဆောင် သေဆုံးတယ်ဆိုပြီး Truth Wave အမည်နဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်ရဲ့ ဖြန့်ချိမှုကို မြင်တွေ့ထားသူ နှစ်ထောင်ကျော်နဲ့ ဆက်လက်ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ အောက်ဖော်ပြပါလင့်ခ်မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ လင့်ခ် – https://archive.ph/wBhfN အလားတူ သတင်းအမှားဖော်ပြခဲ့တဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တွေရဲ့ ဖော်ပြချက်တွေကိုလည်း […]

ဆောမြို့မှာ စစ်အာဏာရှင်တပ် ဖမ်းဆီးရိုက်နှက်ခဲ့တဲ့ လူငယ်ကို PDF ဆိုပြီး AI ပုံနဲ့ ဝါဒဖြန့်

Fact Check

Dawei Watch

May 25, 2026

မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့ကို စစ်အာဏာရှင်တပ်က မေလဒုတိယအပတ်မှာ ပြန်ရောက်လာပြီးနောက် လူငယ်တစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးကာ ရိုက်နှက်ခေါ်ဆောင်နေတဲ့ ရုပ်သံမှတ်တမ်း မေလ ၁၅ရက်ကစပြီး လူမှုကွန်ရက်မှာ စတင်ပျံ့နှံ့လာပါတယ်။ စစ်အုပ်စုဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်တွေကတော့ အဲဒီရုပ်သံမှာ ပါဝင်တဲ့ လူငယ်ဟာ PDF ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး ဓာတ်ပုံတချို့နဲ့ တုံ့ပြန်ဖြန့်ချိနေကြပါတယ်။ အဲဒီဓာတ်ပုံတွေကို Myanmar Fact-checking Network အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ Dawei Watch က စိစစ်ရာမှာတော့ AI လို့ခေါ်တဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ(Artificial Intelligence) နဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေ ဖြစ်တာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ Ai ဓာတ်ပုံ ကိုအသုံးပြုပြီး MDY image နဲ့ Fact check အမည်တွေနဲ့ဖွင့်ထားတဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တွေက ဖြန့်ချိနေတာပါ ။ MDY imahe ချန်နယ်က […]

စစ်အာဏာရှင်တပ်က KTLA အကူအညီနဲ့ မောတောင်မြို့ကို ပြန်သိမ်းတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းအမှား

Fact Check

Dawei Watch

May 23, 2026

ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မှာ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) က ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မောတောင်မြို့ကို စစ်အာဏာရှင်တပ်က အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်တာကြောင့် မေလ ၁၉ရက်မှာ KNU ဘက်က လက်လွှတ်ခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီလို လက်လွှတ်ခဲ့ရတာဟာ စစ်အာဏာရှင်တပ်ကို ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA) ဘက်က ကူညီပေးခဲ့တာကြောင့်ဆိုပြီး “Thoolei Poe” အမည်နဲ့ Facebook အကောင့်တစ်ခုက မေလ ၂ဝ ရက်က စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပါတယ်။ Follower နှစ်သောင်းရှစ်ထောင်ကျော်ရှိတဲ့ အဲဒီအကောင့်ကနေ ကရင်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာနဲ့ ဖြန့်ချိထားတာတွေ့ရပါတယ်။ အောက်ဖော်ပြပါလင့်ခ်မှာကြည့်နိုင်ပါတယ်။ လင့်ခ် – https://archive.ph/GSDac အဲဒီဖော်ပြချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ Myanmar Fact-checking Network အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ Dawei Watch က အချက်အလက် စိစစ်ကြည့်ရာမှာတော့ ပုံမှားရိုက်ထားတဲ့၊ ကရင်လက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ကြား ပြဿနာဖြစ်အောင် […]

တနင်္သာရီ တကူရွာစာသင်ကျောင်းကို ဗုံးကြဲမှု PDF တွေ နေထိုင်လို့ဆိုပြီး ပုံမှားရိုက်သတင်းအမှားဖြန့်

Fact Check

Dawei Watch

May 18, 2026

တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ တကူကျေးရွာ၊ အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းကို စစ်အာဏာရှင်တပ်က မေလ ၁၃ ရက်မှာ လေယာဥ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းဆောင်နှစ်ဆောင် ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဥ်ကို စစ်အုပ်စုဝါဒဖြန့် တယ်လီချန်နယ်နဲ့ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေကတော့ စာသင်ကျောင်းမှာ တပ်စွဲနေတဲ့ PDF တွေကိုလေယာဥ်နဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးကြတယ်လို့ မေလ ၁၃ ရက်မှာ ဖြန့်ချိခဲ့ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုဝါဒဖြန့် တယ်လီချန်နယ်နဲ့ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေရဲ့ ဖြန့်ချိမှုကို Myanmar Fact-Checking Network အဖွဲ့ဝင် Dawei Watch က အချက်အလက် စိစစ်ကြည့်ရာမှာတော့ သတင်းအမှားဖြစ်နေတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ Follower နှစ်သိန်းကျော်ရှိတဲ့ ” မြိတ်သတင်း ဓာတ်ပုံ” အမည်နဲ့ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာက “အထက(တကူ) စာသင်ကျောင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ရသဖြင့် မြိတ်ခရိုင် […]

KNU တပ်မဟာ ၅ ပြောခွင့်ရသူ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စောကလယ်ဒို ဗုံးထိမှန်သေဆုံးတယ်ဆိုတဲ့သတင်းအမှား

Fact Check

Dawei Watch

May 11, 2026

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၊ တပ်မဟာ ၅ မူတြော် (ဖာပွန်) ခရိုင်ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စောကလယ်ဒို ဟာ မေလ ၆ ရက် ညနေပိုင်းမှာ လူကြီးရောဂါနဲ့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စောကလယ်ဒို ကွယ်လွန်ခြင်းအပေါ် စစ်အုပ်စု ဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တွေနဲ့ လူမှုကွန်ရက်အကောင့် တွေကတော့ စစ်အာဏာရှင်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗုံးထိမှန်ပြီး သေဆုံးတယ်ဆိုပြီး မေလ ၇ရက်မှာ ဖြန့်ချိ နေကြပါတယ်။ အဲဒီလို ဖြန့်ချိမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ Myanmar Factchecking Network အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ Dawei Watch နဲ့ KIC သတင်းဌာနတွေက အချက်အလက်စိစစ်ကြည့်ရာ သတင်းအမှားဖြစ်တာကို စိစစ်တွေ့ရှိရပါတယ်။ Subscriber ပြုလုပ်ထားသူ လေးထောင့်ကိုးရာကျော်ရှိတဲ့ Ma Mi Mi […]

KNU ကနေ ထွက်ပြေးပြီး ထိုင်းကိုခိုးဝင်တဲ့ PDF ၆၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံရတယ်ဆိုပြီး ပုံမှားရိုက်သတင်းအမှားဖြန့်

Fact Check

Dawei Watch

April 25, 2026

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖယောင်းခရိုင်က နေအိမ်တစ်လုံးမှာ တရားမဝင်လာရောက်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၀ ကျော်ကို ဧပြီလ ၂၃ ရက် ညပိုင်းမှာ ထိုင်းရဲတွေက ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဥ်ကို စစ်အုပ်စု ဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ဆီကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့ PDF ၆၀ ကျော်ကို ထိုင်းရဲက ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဧပြီလ ၂၄ ရက်ကစပြီး ဖြန့်ချိနေပါတယ်။ Subscriber ပြုလုပ်ထားသူ တစ်သိန်းခြောက်သိန်းကျော်ရှိတဲ့ “မှိုင်းဝေ” အမည်နဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က ဖြန့်ချိထားတဲ့ အဲဒီဖြန့်ချိမှုဟာ ဧပြီလ ၂၅ရက်အထိ မြင်တွေ့ပြီးသူ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်ကျော်နဲ့ ဆက်လက်ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ အောက်ဖော်ပြပါလင့်ခ်မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ လင်ခ့် – https://archive.ph/ipzFC အဲဒီဖြန့်ချိမှုကို Myanmar Factchecking Network အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ Dawei Watch […]

မြိတ်က ကိုရင်ငယ်တစ်ပါးရိုက်နှက်ခံရမှုမှာ ဓာတ်ပုံအမှား အချက်အလက်အမှား ပျံ့နှံ့မှုတွေကို စိစစ်ချက်

Fact Check

Dawei Watch

April 24, 2026

မြိတ်မြို့နယ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်းမှာ ၁၀ နှစ်ဝန်းကျင် ကိုရင်ငယ်တစ်ပါးကို ရဟန်းတစ်ပါးက အပြင်းအထန် ရိုက်နှက်ခဲ့တဲ့ ရုပ်သံတစ်ခု ဧပြီလ ၂၁ ရက်ညမှာ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်သံပျံ့နှံ့ပြီးတဲ့နောက်မှာ သက်ဆိုင်ရာက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ပြီး ဧပြီလ ၂၁ရက်မှာ ခံဝန်ထိုးခိုင်းတာ၊ လူဝတ် လဲခိုင်းတာနဲ့ ဧပြီလ ၂၂ရက်မှာ သာသနာညှိုးနွမ်းစေမှု ပုဒ်မ ၂၉၅ (က) နဲ့ တရားရုံးမှာ ဦးတိုက်လျှောက်ထားတာတွေ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ လူမှုကွန်ရက်မှာတော့ ဓာတ်ပုံအမှားတွေ၊ သတင်းအချက်အလက် အမှားတွေ ပျံ့နှံ့နေတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ အမှုနောက်ဆုံးအခြေအနေ ကိုရင်ငယ်ကို ရိုက်နှက်ခဲ့တဲ့ ရဟန်းကို ဧပြီလ ၂၁ ရက် ညနေပိုင်းမှာ လူဝတ်လဲပြီး ဧပြီလ ၂၂ ရက်မှာ သာသနာညှိုးနွမ်းစေမှု ပုဒ်မ ၂၉၅ […]