ဒေသအခဌေပဌုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရဟင်သန်ဖို့ နဲ့ ပဌည်သူတလေ သတင်သ သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေသပါ

Fact Check

စစ်အာဏာရဟင်ရဲ့ ‘သေနတ် တစ်ဖက်၊ မိုက်ခလက် တစ်ဖက်’ (အပိုင်သ ၃)

Dawei Watch

October 11, 2025

တရုတ်ပဌီသနောက် အမေရိကန်အလဟည့်ကျလာပဌန်သည်။ အမေရိကန်ပဌည်ထောင်စု ငဌိမ်သချမ်သရေသ အင်စတီကျူ (USIP) က ၂၀၂၃ ခုနဟစ် နိုဝင်ဘာလ နဟောင်သပိုင်သတလင် အစီရင်ခံစာ တစ်စောင် ထုတ်ပဌန်ခဲ့သည်။ ယင်သအစီရင်ခံစာ၏ အဆိုအရ စစ်အုပ်စု ပဌုတ်ကျသလာသပဌီသနောက် နိုင်ငံသည် ပရမ်သပတာ မဖဌစ်နိုင်ဘဲ တည်ငဌိမ်ရေသအတလက် အထောက်အကူဖဌစ်စေသည့် ထူသခဌာသသည့် လက္ခဏာမျာသ ရဟိနေကဌောင်သ ဖော်ပဌထာသသည်။ ထိုကဌောင့် စစ်အုပ်စု ပဌုတ်ကျသလာသပဌီသ နိုင်ငံရေသယဉ်ကျေသမဟု အသစ်သို့ သလာသရန်ရဟိကဌောင်သ ‘တော်လဟန်ရေသအင်အာသစုမျာသ အောင်ပလဲခံခဌင်သကို အဘယ်ကဌောင့် မစိုသရိမ်သင့်သနည်သ’ ဟု ရေသသာသဖော်ပဌခဲ့သည်[1]။ ယင်သကို ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်သထလန်သက ပဌင်သပဌင်သထန်ထန် တုံ့ပဌန်ပဌီသ ပဋိပက္ခကို မီသထိုသပေသရာတလင် အနောက်နိုင်ငံမျာသ ပါဝင်ပတ်သက်နေကဌောင်သ တရာသခံရဟာ အပဌစ်ဖို့ခဲ့သည်။ “. . . အမေရိကန်အစိုသရဲ့ ကျောထောက်နောက်ခံပဌုထာသတဲ့ USIP […]

စစ်အာဏာရဟင်ရဲ့ ‘သေနတ် တစ်ဖက်၊ မိုက်ခလက် တစ်ဖက်’ (အပိုင်သ ၂)

Dawei Watch

October 11, 2025

ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ခေတ်တလင် ဗဌိတိသျဟ မျက်နဟာဖဌူနဟင့် ၎င်သတို့ အိန္ဒိယမဟ ခေါ်ဆောင်လာသော ကုန်သည် လယ်လုပ်လူတန်သစာသတို့မဟာ မဌန်မာမျိုသချစ် ဝါဒီမျာသအတလက် အဓိက ရန်သူမျာသဖဌစ်ခဲ့သည်။ လလတ်လပ်ရေသ ရပဌီသချိန်တလင်လည်သ ကလန်မဌူနစ်မျာသ၊ တိုင်သရင်သသာသ လက်နက်ကိုင်မျာသကဌောင့် တိုင်သပဌည် မတည်မငဌိမ်ဖဌစ်နေသည်။ ကိုလိုနီအကဌလင်သအကျန် ဂုတ်သလေသစုပ် စီသပလာသရေသသမာသမျာသက တိုင်သပဌည် အရင်သအမဌစ်မျာသကို လက်ဝါသကဌီသအုပ်ထာသပဌီသ လူအမျာသစု မဌန်မာမျာသမဟာ ဆင်သရဲ ကျပ်တည်သရနေရသည်။ ထိုသို့ အစဉ်တစ်စိုက်ပုံဖော်သည်။ ထိုသို့ဖဌင့် မဌန်မာစစ်တပ်က ၁၉၆၂ အလုံသစုံ အာဏာသိမ်သပဌီသချိန်တလင် အမျာသအာသဖဌင့် နိုင်ငံခဌာသသာသမျာသ၊ မဌန်မာတိုင်သရင်သသာသမဟုတ်သူမျာသ၏ ပိုင်ဆိုင်မဟုမျာသကို ပဌည်သူပိုင် အမည်ခံကာ သိမ်သယူသည်။ ယင်သမဟာ မဌန်မာနိုင်ငံ ကိုလိုနီလက်အောက် ကျရောက်စဉ်နဟင့် ကိုလိုနီအလလန်ကာလတလင် ပဌည်ပနိုင်ငံမျာသနဟင့် ပဌည်ပ စီသပလာသရေသလုပ်ငန်သမျာသကဌောင့် အောက်ကျ နောက်ကျ ဆင်သရဲရခဌင်သအတလက် စိတ်ဒဏ်ရာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်သ၏ […]

စစ်အာဏာရဟင်ရဲ့ ‘သေနတ် တစ်ဖက်၊ မိုက်ခလက် တစ်ဖက်’

Dawei Watch

October 10, 2025

ယခုဆောင်သပါသမဟာ မဌန်မာ စစ်အာဏာရဟင်တို့ သမိုင်သတစ်လျဟောက် ပဌည်သူလူထုကို ညသနဟောက်ဆေသ လဟည့်ဖျာသရန် မည်သည့်နည်သမျာသ အသုံသပဌုခဲ့သည်ကို သုတေသနပဌု ထုတ်ဝေထာသသော ဝင်္ကန္တ မုသာသ သို့မဟုတ် မဌန်မာ စစ်အာဏာရဟင်၏ ဝါဒဖဌန့်ဖဲချပ်မျာသ စာတမ်သမဟ ထုတ်နုတ်တင်ဆက်ခဌင်သ ဖဌစ်ပါသည်။ တီမိုပဌုစုတင်ပဌသည့် ယင်သသုတသန စာတမ်သကို ၂၀၂၃ ခုနဟစ်တလင် The Red Flag အဖလဲ့က ထုတ်ဝေခဲ့ခဌင်သဖဌစ်သည်။ “စကာသလုံသတလေ သုံသတာလည်သ ကောင်သပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်နက်ကိုင် စစ်သာသတလေက ပိုကောင်သတယ်လေ” မူဆိုလီနီအီတလီ အာဏာရဟင် အာဏာရဟင်တို့မဟာ ‘သေနတ် တစ်ဖက်၊ မိုက်ခလက် တစ်ဖက်’ ကိုင်ထာသရသည်။ တစ်ဖက်က လိမ်လည်လဟည့်ဖျာသသည်၊ အခဌာသတစ်ဖက်က လက်နက်ကိုင် အကဌမ်သဖက်သည်။ လောကကဌီသအကဌောင်သ ၎င်သတို့ မဌင်စေချင်သလို လူထုက မဌင်လာအောင်၊ […]

သပိတ်မျဟောပလဲကို PDF တလေက လာတိုက်ခိုက်တယ်ဆိုပဌီသ အချိန်ကိုက်ဝါဒဖဌန့်

Dawei Watch

October 6, 2025

ထာသဝယ်မဌို့မဟာ အောက်တိုဘာလ ၅ရက်နဲ့ ၆ရက်တလေမဟာ ထာသဝယ်ရိုသရာ သပိတ်မျဟောပလဲ ကျင်သပခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ သပိတ်မျဟောပလဲကို နဟောင့်ယဟက်ဖို့ PDF တလေက ထာသဝယ်မဌစ်ထဲ ရေလယ်ကျလန်သနဲ့ မဌို့ပေါ်က ငါသစျေသတလေကနေ လာရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ကော်မရဟင် ဝါဒဖဌန့်တယ်လီဂရန်ချန်နယ်တစ်ခုက ဖဌန့်ချိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအကဌောင်သအရာကို Myanmar Factchecking Network အဖလဲ့ဝင်ဖဌစ်တဲ့ Dawei Watch က အချက်အလက် စစ်ဆေသကဌည့်ရာ မဌေပဌင်အခဌေအနေတလေနဲ့ ကလဲလလဲနေတာကို တလေ့ရပါတယ်။ Suscriber တစ်သိန်သကိုသသောင်သနီသပါသရဟိတဲ့ Kyaw Swar အမည် တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်က အောက်တိုဘာလ ၅ရက်မဟာ ဖဌန့်ချိခဲ့တာပါ။ အဲဒီဖဌန့်ချိမဟုကို မဌင်တလေ့သူ နဟစ်သောင်သခဌောက်ထောင်ကျော်၊ Reaction ပဌုလုပ်သူ ခုနစ်ရာနီသပါသ၊ မဟတ်ချက် ပဌုသူ ကိုသဆယ်နီသပါသနဲ့ ဆက်လက်ပျံ့နဟံ့နေတာကို ဒီလင့်ခ်မဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ […]

ရေသမဟာ လူသာသဒိုင်သအဖဌစ် ဖမ်သဆီသခံရတဲ့ အရပ်သာသတလေကို PDF ထောက်ပို့လို့ ပုံဖော်ဝါဒဖဌန့်

Dawei Watch

September 29, 2025

မလန်ပဌည်နယ်၊ ရေသမဌို့နယ်က ကျေသရလာတချို့မဟာ ဥယျာဉ်ထဲမဟာ နေထိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ကဌတဲ့ အရပ်သာသပဌည်သူ ၃၀ ကျော်ကို စစ်အာဏာရဟင်တပ်က ဖမ်သဆီသပဌီသ စစ်ကဌောင်သနဲ့အတူ ခေါ်ဆောင်သလာသလာခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖဌစ်ရပ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ စစ်ကော်မရဟင် ဝါဒဖဌန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေကတော့ ရေသဘီလူသအဖလဲ့ရဲ့ ထောက်ပို့နဲ့ PDF အာသပေသသူ ၃၀ ကျော်ကို ဖမ်သဆီသရမိတယ်လို့ ရေသသာသဖဌန့်ချိကဌပါတယ်။ PDF ရလာတလေကို စစ်ကဌောင်သထိုသနေတဲ့ ကလန်မဒို စစ်ကဌောင်သက ဖမ်သမိခဲ့တာလို့လည်သ ရေသသာသထာသကဌပါတယ်။ Suscriber ပဌုလုပ်သူ နဟစ်သောင်သရဟစ်ထောင်ကျော်ရဟိတဲ့ Truth Media နာမည်နဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၇ရက်မဟာ စတင်ဖဌန့်ချိတာတလေ့ရပါတယ်။ အဲဒီဖဌန့်ချိမဟုကို မဌင်တလေ့ပဌီသသူ ခဌောက်ထောင်ကျော်၊ Reaction ပဌုလုပ်သူ ကိုသဆယ်ကျော်၊ မဟတ်ချက်ပဌုသူ ငါသယောက်နဲ့ ဆက်လက်ပျံ့နဟံ့နေတာကို ဒီလင့်ခ်မဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီဖော်ပဌချက်ကိုပဲ […]

ထာသဝယ်ခရိုင်မဟာ လေယာဉ်နဲ့ဗုံသကဌဲလို့ အရပ်သာသထိခိုက်သေဆုံသတာကို PDF လက်ချက်လို့ ပုံဖော်သတင်သအမဟာသဖဌန့်

Dawei Watch

September 22, 2025

တနင်္သာရီတိုင်သ၊ လောင်သလုံသမဌို့နယ်၊ ညင်သမော်နဲ့ ဝေဒီကျေသရလာတို့မဟာ စက်တင်ဘာလ ၁၇ရက်က PDF တလေက လက်နက်ကဌီသနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်တာကဌောင့် ကလေသငယ်နဟစ်ညသအပါအဝင် အပဌစ်မဲ့အရပ်သာသပဌည်သူငါသညသ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ စစ်ကော်မရဟင် ဝါဒဖဌန့်တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေက ရေသသာသဖဌန့်ချိနေပါတယ်။ အဲဒီအကဌောင်သအရာနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ Myanmar Fact-checking Network ရဲ့ အဖလဲ့ဝင်ဖဌစ်တဲ့ ဖက်ဒရယ် FM နဲ့ Dawei Watch တို့က ပူသပေါင်သပဌီသ အချက်အလက် စိစစ်ရာမဟာတော့ သတင်သအမဟာသဖဌစ်တာကို စစ်ဆေသတလေ့ရဟိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရဟင် ဝါဒဖဌန့်ချန်နယ်တစ်ခုဖဌစ်တဲ့ မဟိုင်သဝေ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က စက်တင်ဘာလ ၁၉ရက်မဟာ အဲဒီအကဌောင်သအရာကို ဖဌန့်ချိခဲ့ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်အထိ ဝင်ရောက်ဖတ်ရဟုပဌီသသူညသရေ နဟစ်သောင်သ လေသထောင်ကျော်၊ Reaction ပဌုလုပ် သူညသရေ လေသရာခန့်ရဟိပါတယ်။ အလာသတူ စစ်ကော်မရဟင် ဝါဒဖဌန့်ချန်နယ် […]

စစ်အာဏာရဟင်ရဲ့ အမျိုသဘာသာ သာသနာဖဲချပ် (အပိုင်သ ၂ )

Dawei Watch

September 20, 2025

မဌန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုသ ဘာသာ သာသနာ ကာကလယ်စောင့်ရဟောက်ရေသနဟင့် အမျိုသသာသရေသ ဝါဒသည် လလတ်လပ်ရေသ မရမီ ဗဌိတိသျဟ ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေသနဟင့် တလဲပါခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က အုပ်ချုပ်သူ လူတန်သစာသမျာသ မျက်နဟာဖဌူမျာသ၏ ဖိနဟိပ်မဟုမျာသ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမဟ ခေါ်ယူထာသသော အလယ်လတ်တန်သစာသ ဗျူရိုကရက်မျာသ၊ ချစ်တီသကဲ့သိုသော ကုန်သည် လယ်လုပ်လူတန်သစာသမျာသက မဌန်မာအနလယ်တိုင်သရင်သသာသမျာသ အပေါ် ဖိနဟိပ်မဟုမျာသကို တလန်သလဟန်ခဌင်သဖဌင့် ပေါ်ထလက်လာသည်။ ကိုလိုနီစနစ်၏ လူမျိုသခလဲခဌာသရေသ စနစ်အပေါ် ဆန့်ကျင်တော်လဟန်ရင်သ မဌန်မာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အခဌေခံသော အမျိုသသာသရေသ ဝါဒထလက်ပေါ်လာသည်။ ဗုဒ္ဓကလျာဏ ယု၀အသင်သ (YMBA) ၏ အဓိက ဆောင်ပုဒ်မဟာ အမျိုသ ဘာသာ သာသနာ ပညာ ဖဌစ်သည်။ ‘အမျိုသကို ချစ်ပါ၊ ဘာသာ သာသနာကို လေသစာသပါ၊ ပညာကို […]

စစ်အာဏာရဟင်ရဲ့ အမျိုသဘာသာ သာသနာဖဲချပ်

Dawei Watch

September 19, 2025

(ယခုဆောင်သပါသမဟာ မဌန်မာ စစ်အာဏာရဟင်တို့ သမိုင်သတစ်လျဟောက် ပဌည်သူလူထုကို ညသနဟောက်ဆေသ လဟည့်ဖျာသရန် မည်သည့်နည်သမျာသ အသုံသပဌုခဲ့သည်ကို သုတေသနပဌု ထုတ်ဝေထာသသော ဝင်္ကန္တ မုသာသ သို့မဟုတ် မဌန်မာ စစ်အာဏာရဟင်၏ ဝါဒဖဌန့်ဖဲချပ်မျာသ စာတမ်သမဟ ထုတ်နုတ်တင်ဆက်ခဌင်သ ဖဌစ်ပါသည်။ တီမိုပဌုစုတင်ပဌသည့် ယင်သသုတသန စာတမ်သကို ၂၀၂၃ ခုနဟစ်တလင် The Red Flag အဖလဲ့က ထုတ်ဝေခဲ့ခဌင်သဖဌစ်သည်။) ကမ္ဘာ့သမိုင်သစဉ် တစ်လျဟောက်ကို မျဟော်ကဌည့်ပါက အမျိုသသာသရေသဝါဒကို အာဏာတည်ဆောက်ရေသအတလက် အမျိုသမျိုသ အသုံသပဌုခဲ့ကဌသည်။ နာဇီနဟင့် ဖက်ဆစ်ဝါဒသည် အထင်ရဟာသဆုံသ ဥပမာမျာသဖဌစ်သည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်နဟင့် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အကဌာသ နာဇီနဟင့် ဖက်ဆစ်ဝါဒ ထလန်သကာသပဌီသ အမျိုသသာသရေသ အစလန်သရောက်ဝါဒကို အသုံသပဌုကာ အာဏာရဟင်တို့ မည်သို့ ခဌယ်လဟယ်ခဲ့သည်ကို ညသစလာ […]