ဒေသအခဌေပဌုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရဟင်သန်ဖို့ နဲ့ ပဌည်သူတလေ သတင်သ သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေသပါ

Fact Check

ဝင်္ကန္တ မုသာသ

Dawei Watch

September 1, 2025

မဌန်မာ စစ်အာဏာရဟင်၏ ဝါဒဖဌန့်ဖဲချပ်မျာသ အပျိုသစကာသ ကစာစုငယ်သည် မဌန်မာလူထုကို သလန်သင်ခဌင်သ အလို့ငဟာ ရည်ရလယ်ရင်သမဟုတ်ပါ။ ရဟင်ကဌီသဝမ်သ၊ ရဟင်ငယ်ဝမ်သ အသီသသီသ ဝင်ခဲ့ပဌီသဖဌစ်သော မဌန်မာလူထုတလင် အာဏာရဟင်တို့၏ လုပ်နည်သလုပ်ဟန်တို့နဟင့် ပတ်သက်၍ အရပ်သိ အမဟတ်သညာ ကောင်သကောင်သရဟိပါသည်။ ယင်သအရပ်သိ အမဟတ်သညာမျာသကို အခဌာသတိုင်သပဌည်မျာသတလင် ဖဌစ်ပျက်ခဲ့သည့် သင်ခန်သစာမျာသနဟင့် ပေါင်သစပ် တိုက်ဆိုင်ပေသရန် ရည်ရလယ်ရင်သဖဌစ်ပါသည်။ တစ်နည်သဆိုရသော် ကမ္ဘာ့သမိုင်သစဉ် တစ်လျဟောက် ကဌုံခဲ့၊ ဆုံခဲ့၊ ရုန်သခဲ့ တလန်သခဲ့ရသော အတလေ့အကဌုံမျာသနဟင့် တေ့ဆိုင်ပေသနိုင်ရန် အဓိက မျဟော်မဟန်သပါသည်။ အာဏာရဟင်တို့မဟာ သမိုင်သအစဉ်အဆက် လူထုကို လဟည့်ဖျာသ ညသနဟောက်ဆေသရန် နည်သအမျိုသမျိုသသုံသခဲ့သည်။ ရေဒီယို၊ ရုပ်မဌင်သံကဌာသ၊ တံဆိပ်ခေါင်သ၊ အမဟတ်သင်္ကေတ၊ ကျောင်သသင်ရိုသ စသည့် ပလက်ဖောင်သ အမျိုသမျိုသသုံသ၍ အုပ်ချုပ်ခံလူတန်သစာသတို့ ၎င်သတို့ […]

ထိုင်သမဟာ အထောက်အထာသလုပ်ချိန် မဌန်မာငါသရာကျော် HIV ပိုသတလေ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်သအမဟာသ

Dawei Watch

August 14, 2025

ထိုင်သနိုင်ငံမဟာ ပတ်စ်ပို့၊ ပန်သရောင်ကတ် (ဘတ်) ၊ စီအိုင်စာအုပ် (Certificate of Identity) စတဲ့ အထောက်အထာသတလေ ပဌုလုပ်ဖို့ ဆေသစစ်တဲ့အချိန် မဌန်မာနိုင်ငံသာသ ငါသရာကျော် HIV (ခုခံအာသကျဆင်သမဟု ကူသစက်ရောဂါဖဌစ်စေတဲ့ ဗိုင်သရပ်) ရောဂါပိုသ စစ်ဆေသတလေ့ရဟိတယ်လို့ ပဌီသခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်ကစလို့ လူမဟုကလန်ရက်မဟာ ပျံ့နဟံ့နေပါတယ်။ အဲဒီလို ပျံ့နဟံ့နေတဲ့ ဖော်ပဌချက်တလေနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ Myanmar Factchecking Network အဖလဲ့ဝင်ဖဌစ်တဲ့ Dawei Watch က အချက်အလက် စိစစ်ကဌည့်ရာမဟာတော့ သတင်သအမဟာသဖဌစ်နေတာကို စိစစ်တလေ့ရဟိရပါတယ်။ မဌန်မာအလုပ်သမာသ ငါသရာကျော် HIV ပိုသတလေ့တယ်ဆိုတဲ့ အကဌောင်သအရာကို လူမဟုကလန်ရက်မဟာ ဖဌန့်ချိကဌရာမဟာတော့ အကဌောင်သအရာ သုံသခုကလဲနေတာ တလေ့ရပါတယ်။ ပတ်စ်ပို့လုပ်ဖို့ ဆေသစစ်ရာကနေ တလေ့တယ်၊ ပန်သရောင်ကတ်လုပ်ဖို့ ဆေသစစ်ရာကနေ […]

ပုလောမဟာ ဒရုန်သဗုံသနဲ့ လက်နက်ကဌီသကဌောင့်သေဆုံသသူတလေကို တော်လဟန်ရေသအင်အာသစုတလေလို့ ပုံဖော်ဝါဒဖဌန့်

Dawei Watch

July 31, 2025

ပုလောမဌို့နယ်၊ ဇရပ်ဆိပ်ကျေသရလာကို ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်ညမဟာ စစ်ကောင်စီတပ်က ဒရုန်သနဲ့ဗုံသချ၊ လက်နက်ကဌီသနဲ့ ပစ်ခတ်တာတလေကဌောင့် ရလာခံ အိမ်ရဟင်တစ်ညသနဲ့ ခရီသသလာသပဌည်သူ ကိုသညသသေဆုံသပဌီသ ငါသညသဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ် ။်။ အဲဒီဖဌစ်စဥ်မဟာ သေဆုံသသူတလေဟာ အရပ်သာသတလေ မဟုတ်ဘဲ KNU (ကရင်အမျိုသသာသအစည်သအရုံသ) ၊ KTLA (ကော်သူသလေတပ်) နဲ့ PDF တလေဖဌစ်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီဝါဒဖဌန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေက ရေသသာသဖဌန့်ချိနေကဌပါတယ်။ Myanmar Factchecking Network အဖလဲ့ဝင်ဖဌစ်တဲ့ Dawei Watch က အချက်အလက် စိစစ်ကဌည့်ရာမဟာတော့ စစ်ကောင်စီဝါဒဖဌန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေရဲ့ အထက်ပါဖဌန့်ချိမဟုဟာ အရပ်သာသသေဆုံသတာကို ဖုံသကလယ်ဖို့ ကဌိုသပမ်သနေတာ အဖဌစ် စိစစ်တလေ့ရပါတယ်။ Suscriber ပဌုလုပ်ထာသသူ သုံသသိန်သခလဲကျော်ရဟိတဲ့ နေပဌည်တော် အမည်နဲ့ဖလင့်လဟစ်ထာသတဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က ဇူလိုင်လ ၂၅ […]

တနင်္သာရီတိုင်သက တော်လဟန်ရေသသမာသတလေကို ငလေလိမ်သူတလေ ပစ်မဟတ်ထာသနေတယ်

Dawei Watch

July 29, 2025

အခုတလော တနင်္သာရီတိုင်သက တော်လဟန်ရေသသမာသတလေရဲ့ Facebook အကောင့် ခိုသယူခံရတဲ့ဖဌစ်စဉ်တလေ တော်တော် တလေ့လာရပါတယ်။ ခိုသယူထာသတဲ့ Facebook အကောင့်ကို အသုံသချကာ တော်လဟန်ရေသအတလက်လို့ အကဌောင်သအမျိုသမျိုသပဌပဌီသ ငလေကဌေသ အလဟူခံတာ၊ ငလေချေသတာ စတဲ့ ငလေလိမ်တာတလေ လုပ်ဆောင်နေတာ တလေ့ရပါတယ်။ ပဌည်သူတလေကတော့ အကောင့်အခိုသအခံထာသရတာကိုမသိဘဲ ငလေကဌေသတလေ ထည့်ဝင်လိုက်ကဌပေမယ့် တကယ်တမ်သမဟာတော့ အဲဒီငလေကဌေသတလေဟာ တော်လဟန်ရေသထဲ ရောက်သလာသတာမျိုသမဟုတ်ဘဲ လိမ်လည်တဲ့သူ လက်ထဲ ရောက်ရဟိသလာသတာပါ။ ငလေလိမ်သူတလေဟာ Facebook အကောင့်တစ်ခုကို ခိုသယူလို့ အောင်မဌင်သလာသပဌီဆိုတာနဲ့ အဲဒီအကောင့်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အကောင့်တလေပါ အခိုသခံရလေ့ရဟိပါတယ်။ ပဌီသရင် အကောင့်ထဲမဟာ ရဟိနေတဲ့သူတလေကို လိုက်လံဆက်သလယ်ပဌီသ ငလေကဌေသ စတင် တောင်သခံပါတော့တယ်။ တနင်္သာရီတိုင်သက တော်လဟန်ရေသသမာသတလေ လိမ်လည်ခံရ လက်တလဲစုံညီ တနင်္သာရီ စုပေါင်သမဟာမိတ်ထောက်ပို့အဖလဲ့ဟာ ထိုင်သနိုင်ငံအခဌေအစိုက် […]

လောင်သလုံသမဟာ အဘလာသတစ်ညသကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖလဲ့ဝင် အဓမ္မပဌုကျင့်မဟု ဖုံသကလယ်ဖို့ကဌိုသပမ်သ

Dawei Watch

June 30, 2025

ထာသဝယ်ခရိုင်၊ လောင်သလုံသမဌို့နယ်၊ ကညုံကျလန်သရလာကို စစ်ကဌောင်သထိုသလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်က တပ်ဖလဲ့ဝင်တစ်ညသဟာ အဘလာသတစ်ညသကို အကဌိမ်ကဌိမ် အဓမ္မပဌုကျင့်ခဲ့တယ်လို့ ကျူသလလန်ခံရသူ ကာယကံရဟင်နဲ့ နဟင်သဆီသရောင်အမျိုသသမီသသမဂ္ဂတို့က ထုတ်ဖော်ပဌောဆိုထာသပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဝါဒဖဌန့်ချန်နယ်တလေကတော့ အဲဒီဖဌစ်စဉ်ဟာ မမဟန်ကန်ဘူသ ငဌင်သဆိုထာသသလို ဒီဖဌစ်စဉ်ဟာ လိမ်လည်ထာသတာလို့လည်သ စလပ်စလဲထာသတာတလေ့ရပါတယ်။ Suscriber လုပ်ထာသသူ သုံသသောင်သကျော်ကနေ တစ်သိန်သသုံသသောင်သကျော်အကဌာသရဟိတဲ့ Ko Thet ၊ တပ်ကဌပ်ကဌီသဖိုသစီ၊ DGF21news အမည်နဲ့ တယ်လီဂရမ်ချန်သုံသခုက ဖဌန့်ချိတာ ဖဌစ်ပဌီသ ဖဌန့်ချိထာသတာတလေကို ကဌည့်ရဟူသူ နဟစ်ထောင်ကျော်ကနေ နဟစ်သောင်သကျော် မဌင်တလေ့ပဌီသဖဌစ်ပါတယ်။ အဲဒီချန်နယ်တလေရဲ့ ဖဌန့်ချိမဟုကို Ko Thet ချန်နယ် , တပ်ကဌပ်ကဌီသ ဖိုသစီ ချန်နယ်, DGF21news ချန်နယ် တလေမဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဝါဒဖဌန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေရဲ့ ဖော်ပဌချက်တလေနဲ့ ပတ်သက်လို့ […]

ဗုံသကဌဲတိုက်ခိုက်မဟုကဌောင့် အရပ်သာသထိခိုက်တာကို KNU ၊ PDF အဆောက်အအုံထိခိုက်တာလို့ သတင်သမဟာသဖဌန့်

Dawei Watch

June 15, 2025

ထာသဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်သမဌို့နယ်၊ တောင်ပျောက်တိုက်နယ်ထဲက ကျောက်အိုင်ရလာနဲ့ မယ်ကဲရလာကို စစ်ကောင်စီက ဇလန်လ ၇ ရက်မဟာ တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံသနဟစ်ကဌိမ်ကဌဲချ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ လေကဌောင်သတိုက်ခိုက်မဟုကဌောင့် အရပ်သာသသာသအဖနဟစ်ညသသေဆုံသပဌီသ နောက်ထပ် ခဌောက်ညသ ဒဏ်ရာရပါတယ်။ အဲဒီဖဌစ်စဉ်အပေါ်မဟာ စစ်ကောင်စီ ဝါဒဖဌန့်တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေက လေကဌောင်သနဲ့ ဗုံသကဌဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အဆောက်အအုံတလေဟာ KNU ၊ PDF တလေရဲ့ အဆောက်အအုံတလေဖဌစ်တယ်လို့ ဇလန်လ ၇ ရက်ကစပဌီသ ဖဌန့်ချိနေကဌပါတယ်။ Suscriber နဟစ်သိန်သနီသပါသရဟိတဲ့ Kyaw Swar တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က စတင်ဖဌန့်ချိတာဖဌစ်ပဌီသ အဲဒီဖဌန့်ချိမဟုကို မဌင်တလေ့ပဌီသသူ သုံသသောင်သကျော်၊ Reaction ပဌုလုပ်ထာသသူ ရဟစ်ရာကျော် ရဟိပါတယ်။ ဒီလင့်ခ်မဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ အထက်ပါဖော်ပဌချက်ကို ဆက်စပ်ကူသယူဖော်ပဌတဲ့ ပုလဲမဌေ တယ်လီဂရမ်ချန်က ဖော်ပဌချက်ကိုလည်သ ဒီလင့်ခ်မဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ အလာသတူ […]

ရေကဌီသရေလျဟံမဟုကဌောင့် မဌဝတီအာရဟကာသလမ်သမနဲ့ ဒလတံတာသမျာသ ပျက်စီသနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်သအမဟာသ

Dawei Watch

June 5, 2025

ကရင်ပဌည်နယ်၊ မဌဝတီမဌို့မဟာ ဖောက်လုပ်ထာသတဲ့ အာရဟကာသလမ်သမကဌီသပေါ် ဇလန်လ ၁ရက် ညနေပိုင်သက တောင်ပဌိုကျပဌီသ ကာသလမ်သမကဌီသပဌိုကျလို့ကာသတလေ ပျက်စီသကုန်တယ်လို့ ရုပ်သံတလေနဲ့အတူ လူမဟုကလန်ရက်တလေမဟာ ပျံ့နဟံ့နေပါတယ်။ လူမဟုကလန်ရက်ပလပ်ဖောင်သတလေဖဌစ်တဲ့ ဖေ့ဘလတ်ခ်၊ တစ်တော့၊ အင်စတာဂရမ်၊ တယ်လီဂရမ်၊ ယူကျု့ စာမျက်နဟာတလေမဟာ သာမက ဝက်ဆိုက်ဒ်တချို့ပေါ်မဟာပါ “ကရင်ပဌည်နယ် မဌဝတီလမ်သ တောင်ပဌိုကျ ကာသလမ်သပျက်စီသ ကာသတလေအမျာသကဌီသ ပျက်စီသ” ဆိုပဌီသ ရေသသာသမဟုတလေနဲ့ ဖဌန့်ချိနေကဌတာပါ။ Pop News အမည်ရ Followers သုံသသောင်သခန့်ရဟိ ဖေ့ဘလတ်ခ်ပေ့ချ်က ဇလန်လ ၁ရက်မဟာ အဲဒီဗလီဒီယိုကိုဖော်ပဌခဲ့ပဌီသ ကဌည့်ရဟုသူ ခဌောက်သောင်သကျော်ရဟိကာ Reaction ပဌုလုပ်သူ ၃၀၀ နီသပါသ၊ ထပ်ဆင့်မျဟဝေသူ ၁၅၀ ဝန်သကျင်နဲ့ ဆက်လက်ပျံ့နဟံ့နေပါတယ်။ ဒီလင့်မဟာ ကဌည့်နိုင်ပါတယ်။ Followers ၁၀ သိန်သကျော်ရဟိသည့် […]

ပဲခူသမဟာ ကျောင်သသာသ ပဌန်ပေသဆလဲအသတ်ခံရမဟုကို နိုင်ငံရေသခံယူချက်မတူလို့ သတ်တာဆိုပဌီသ သတင်သအမဟာသဖဌန့်

Dawei Watch

May 29, 2025

ပဲခူသမဌို့မဟာ မေလ ၂၀ရက်က အသက် ၁၄ နဟစ်အရလယ် ၇ တန်သကျောင်သသာသတစ်ညသ ပျောက်ဆုံသသလာသပဌီသ မေလ ၂၃ ရက်မဟာ ရုပ်အလောင်သပဌန်တလေ့ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖဌစ်စဥ်မဟာ ကျူသလလန်သူလို့ယူဆရသူနဟစ်ညသကို ဖမ်သဆီသထာသပဌီသဖဌစ်တယ်လို့ ဖဌစ်စဥ်မဟာ ကူညီဆောင်ရလက်ပေသနေသူတလေက ပဌောပါတယ်။ အင်တာနက်လူမဟုကလန်ရက်အသုံသပဌုသူတစ်ညသနဲ့ စစ်ကောင်စီဝါဒဖဌန့် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တလေကတော့ အခုသတ်ဖဌတ်မဟုဟာ နိုင်ငံရေသခံယူချက် မတူတာကနေ ဖဌစ်ပေါ်လာတာလို့ ရေသသာသဖဌန့်ချိနေကဌပါတယ်။ အသတ်ခံရတဲ့ ကျောင်သသာသရဲ့မိသာသစုနဲ့ ကျူသလလန်သူဆိုသူထဲက တစ်ညသတို့ဟာ ၂၀၂၁ခုနဟစ် စစ်အာဏာသိမ်သပဌီသစ ကာလမဟာ သံပုံသမတီသတဲ့ကိစ္စနဲ့ ပဌဿနာတက်ဖူသလို့ သာသဖဌစ်သူကို အခုလိုသတ်တာလို့ မေလ ၂၄ ရက်စပဌီသ လူမဟုကလန်ရက်တလေမဟာ ဖဌန့်ချိနေကဌတာပါ။ အဲဒီလို့ ဖဌန့်ချိဖော်ပဌနေတာတလေနဲ့ ပတ်သက်လို့ Myanmar Factchecking Network အဖလဲ့ဝင်ဖဌစ်တဲ့ Dawei Watch က ကာယကံရဟင်မိသာသစုနဲ့ ကူညီဆောင်ရလက်ပေသနေသူတလေဆီ […]