ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အတွေးအမြင်

စာမေးပွဲမေးခွန်း ချသင်ပေးတတ်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ

Dawei Watch

May 9, 2026

(၁) ငယ်ဘဝဆီ ခဏလောက် စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ကြရအောင်။ စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းကို အတိုင်းသားသင်ပေးတတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမမျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရဖူးသလား။ ကိုယ့်ကလေးတွေကို အဲဒီမေးခွန်းချသင်တတ်တဲ့ ဆရာ၊ဆရာမဆီပဲ အပ်နှံရမယ်လို့ ပြောရင် ဘယ်လို ဆန္ဒရှိမလဲ။ (၂) ဒီနေ့အချိန်အထိ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသမျှ သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ ဆရာ၊ဆရာမ မျိုးစုံနဲ့ ကြုံဆုံခဲ့ရဖူးပါတယ်။ လောကရဲ့ နိယာမကို ငြင်းဆန်လို့ မရတော့ ကောင်းသောဆရာ၊ ဆရာမများလည်းကြုံခဲ့ရသလို ဆိုးသော ဆရာ၊ ဆရာမများနဲ့လည်း ဆုံခဲ့ဖူးတာပေါ့။ အဲဒီထဲကနေ ပြန်ကောက်ထုတ်ပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် စာမေးပွဲမှာပါမယ့် မေးခွန်းတွေကို ကလေးတွေဆီအတိုင်းသား ချသင်ပေးတတ်တဲ့ဆရာ၊ ဆရာမတွေအကြောင်း ပြောချင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုဆရာ၊ဆရာမမျိုးတွေက ဒီလိုလုပ်ရပ်မျိုးကို လုပ်တတ်ကြသလဲ။ စဉ်းစားကြည့် ကြရအောင်ပါ။ ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ခွဲခြားပြရရင်တော့ (က) ဘာသာရပ်မပိုင်နိုင်သော ဆရာ၊ ဆရာမများ (ခ) […]

ပေါခလိုးအိပ်မက် တကယ်ဖြစ်လာပြီလား

Dawei Watch

May 9, 2026

ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့ဘက်ဆီသို့ မျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် သဘာဝအတိုင်း ထည်ဝါမတ်စောက်စွာ တည်ရှိနေသော တနင်္သာရီတောင်တန်းကြီးများကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထူထပ်လှသော မိုးသစ်တောကြီးများက ကတ္တီပါစောင်စိမ်းကြီးတစ်ထည်ကဲ့သို့ တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် လွှမ်းခြုံထားသည်။ ဤတောင်တန်းကြီးများဆီမှ အစပြုစီးဆင်းလာသော ကြည်လင်သည့် ရေသည် တောတောင်များကို ကွေ့ဝိုက်ဖြတ်သန်းရင်း မြစ်တစ်ခုအဖြစ်အစပျိုးမည့် ချောင်းငယ်တစ်ချောင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါချောင်းနှင့် အခြားချောင်းငယ်တစ်ခု (ဘန်းချောင်းနှင့် ခမောင်းသွယ်ချောင်း)တို့ မေတ္တာမြို့အနီး ပေါင်းဆုံပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိုင်ထောင်ချီရှည်သည့် တနင်္သာရီမြစ်မကြီးအဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။ ချောင်းဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင်မူ သစ်၊ ဝါးတို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ခြေတံရှည်အိမ်လေးများ၏ ပိုင်ရှင် ဌာနေကရင်တိုင်းရင်းသားများ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝသည် သဘာဝတရားကြီးနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။ တောင်စောင်းများတွင် ကွမ်းသီး၊ ရော်ဘာ၊ ဖာလာနှင့် သီဟိုဠ် စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ကြသလို၊ နေ့စဉ်သောက်သုံးရေမှစ၍ မြို့ပေါ်သို့ ထွက်ကုန်များတင်ပို့ရာ […]

တောင်းပန်ခြင်း အစအနများ

Dawei Watch

January 3, 2026

မနေ့ နေ့လယ်လောက်က ရုံးခန်းထဲ ထိုင်ရင်း ကြည်နူးဖွယ် အခြေအနေလေးတစ်ခု ကောက်ရခဲ့တယ်။ “အမေတို့ နောက်ကျသွားတယ်နော် သမီးလေး။ မေမေ တောင်းပန်ပါတယ်။ အဆင်ပြေတယ်မလား သမီးလေး။ နောက်နေ့ နောက်မကျစေရဘူး” “ဖေဖေလည်းတောင်းပန်တယ်နော် သမီး။ အလုပ်လေး လက်စသတ်မရဘဲဖြစ်နေလို့ ဖေဖေတို့ နောက်ကျသွားတာပါ။ သမီးစိတ်ဆိုးနေတာလား။ ဖေဖေ ဘာလုပ်ပေးရမလဲ။ မနက်ဖြန်တော့ နောက်မကျဘဲ လာကြိုမယ်နော်” “ ဘေဘီချိတ်ချိုးပါဘူး။ ချင်ပြေပါတယ် ဖေဖေ။ ဘေဘီ့ကို အာဘွားတုံးခါပေး” “ ဟား….ရတာပေါ့။ ခုပေးရမှာလား အိမ်ရောက်မှ ပေးရမှာလား” “ ခုပေး ဖေဖေ” “ ကဲဗျာ…ကဲဗျာ….ကဲဗျ….။ သုံးကြိမ်ပြည့်ပြီနော်။ ဖေဖေတို့ ပြန်ကြရအောင် တီချယ်တို့ကို နှုတ်ဆက်လိုက်ပါဦး” “ အိမ်မပြန်ခင် အမေတို့ ဈေးဝယ်စင်တာသွားပြီး သမီးလိုချင်နေတဲ့ ခရစ်စမတ်ဖိုးဖိုး […]

အမ် – ၁၅ နှင့် ဆောက်ဖြစ်မှကျောင်းတကာဆိုသော်လည်း

Dawei Watch

December 25, 2025

တနင်္သာရီကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အကွက် အမ်-၁၅ တွင် အလွန်ကြီးသော သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သိုက်ကြီးတွေ့ရှိရသည်ဟူသော သတင်းများ မကြာသေးမီက ပျံ့လာသည်။ မကြာမီ တူးဖော်မည်ဟုလည်း ဆိုပြန်သည်။ ပညာရှင်အချို့ကမူ တူးကြည့်မှသာ ထွက်မည့်ပမာဏကို အနီးစပ်ဆုံး သိရမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားဖြစ်ထုတ်ရန်အတွက်မူ ကြာဦးမည်ဟုဆို၏။ အကယ်၍သာ ဤ တွေ့ရှိမှုကြီးက ခန့်မှန်းသည့်အတိုင်းမှန်နေခဲ့လျှင်ကော ဟု စဉ်းစားမိသည်။ အများသိကြပြီးသည့်အတိုင်း ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုမှ ရငွေများသည် ယခင် ဗိုလ်သန်းရွှေ စစ်အုပ်စုမှသည် ယခု စစ်အုပ်စု အထိ ပြည်ပဝင်ငွေ ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်၏။ မကြာသေးသော ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ် အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်လျှင် သည်လို ရေနံ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို အကြောင်းပြု၍ စစ်တပ်၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ထိုးစစ်ကြီးများ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းတွင်ရှိခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများစွာ၊ တရားလက်လွတ်သတ်ဖြတ်မှုများ၊ […]

မြန်မာ့ဖက်ဒရယ်ပညာရေးအတွက် သတိပြုစရာ

Dawei Watch

May 18, 2025

ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နရန်ဒရာမိုဒီဟာ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်က လူထုဟောပြောပွဲတစ်ခုမှာ ပြည်နယ်ခေါင်းဆောင်တွေကို လှောင်ပြောင်လိုက်ပါတယ်။ “တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်ရဲ့ အစိုးရဝန်ကြီးမင်းများဟာ သူတို့ရဲ့ တမီးလ်ဘာသာစကားကို ဂုဏ်ယူတယ်ဆိုပြီး ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့တွေ ကျွန်တော့်ဆီကို စာရေးတဲ့အချိန်တိုင်း အင်္ဂလိပ်လိုပဲ ရေးပြီး အင်္ဂလိပ်လိုပဲ လက်မှတ်ထိုးကြတယ်။ တမီးလ်စကားကို သူတို့ ဘာလို့ မသုံးကြတာလဲ” မိုဒီက မေးခွန်းထုတ်ပါတယ်။ “သူတို့ရဲ့ တမီးလ်မာနက ဘယ်ရောက်သွားတာလဲ” ဒါဟာ မိုဒီဦးဆောင်တဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်အစိုးရအကြား တောက်လောင်နေတဲ့ ဘာသာစကားပဋိပက္ခတစ်ခုကို လှစ်ဟပြနေတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယဟာ မြန်မာပြည်အတွက် အတုယူစရာ ဖက်ဒရယ်မော်ဒယ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့အရေး ကျွမ်းကျင်သူ ဆွီဒင်လူမျိုး သတင်းစာဆရာ ဘာတေးလင့်တနာက ညွှန်းဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ အိန္ဒိယရဲ့ ဖက်ဒရယ်ပညာရေးကဏ္ဍမှာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားသင်ကြားရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ချီ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ […]

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရေးပွတ်တိုက်မှုများ

Dawei Watch

April 14, 2025

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း သဘောထားတင်းမာသည့် အုပ်စုများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေအများဆုံး ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုဟု ဆိုနိုင်သည့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများနှင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခွာကာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်လာသူများကား ထိုသဘောထားတင်းမာသူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မတူသော နိုင်ငံရေးအုပ်စုများအကြား အားပြိုင်ပွတ်တိုက်မှုများတွင် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုမှာယင်းတို့၏ နိုင်ငံရေးကစားကွင်းထဲရောက်လာခဲ့သည်။ ရွှေ့ပြောင်းများအပေါ် ပစ်မှတ်ထား၍ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ခြင်း နှင့် ပြဿနာများစွာ၏ လက်သည်အဖြစ် ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုများကို ပုံဖော်ခြင်းကား ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင်လည်း ပြန်လည်ခေတ်စားလာနေသည်။ အမေရိကန်သည် ဒေါ်နယ်ထရမ့်တက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ရွှေ့ပြောင်းများကို အကြောင်းမျိုးစုံဖြင့် ရမည်ရှာကာ တိုင်းပြည်မှနှင်ထုတ်သည်။ ဗြိတိန်သည်လည်းကောင်း၊ အခြားသောနိုင်ငံအချို့လည်းကောင်း ရွှေ့ပြောင်းလာသူ များကို ပြန်ပို့ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လူဝင်မှုဆိုင်ရာစည်းကမ်းဥပဒေများတင်းကျပ်ခြင်း အစရှိသည့် လုပ်ဆောင်များကို နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်တစ်ခုအသွင်လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ သဘောထား တင်းမာသူ […]

ဖြတ်ပြေးသတင်းများ အလွန်

Dawei Watch

October 9, 2024

အိမ်ဘေးနားက အဒေါ်တစ်ယောက်ဆုံးတဲ့အကြောင်း တစ်နေ့က အမေ ဖုန်းဆက်ပြောတယ်။ ကိုယ့်ငယ်ဘဝနေ့ရက်တွေထဲမှာ သူတို့အိမ်ဝင်းထဲက တလင်းပြင်မှာ ဘောလုံးကန်ဆော့ကစားခဲ့တာ ညနေပါင်းများစွာ။ “ဒေါ်ကြီး ‘….’တော့ သွားရှာပြီကွယ်”လို့ အမေက ပြောရင်း အဲဒီအဒေါ်ရဲ့ နောက်ဆုံးလများထဲက ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေအကြောင်းကို ပြောပြနေတယ်။ “အမေကတော့ ကျန်းမာရေးကောင်းပါသေးတယ်၊ အမေ့အတွက် ဘာမှပူမနေပါနဲ့…ဒါပေမဲ့” ဒါပေမဲ့ဆိုတာရဲ့နောက်မှာ အမေ့အသံဟာ ရပ်သွားပါတယ်။ နေ့တိုင်းဆင်ခြင်ရမယ့် တရားငါးပါးထဲမှာ ‘သေခြင်းတရား’လည်းပါပေမဲ့ အခါများစွာ မေ့လျော့နေမိတတ်တာကလည်း စိတ်သဘာဝ။ ဒီသေခြင်းထဲမှာ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လည်း ပါသလို ချစ်ရခင်ရသူတွေလည်း ပါတယ်။ အမေလည်း ပါတာပေါ့။ လူ့ဘ၀ဇာတ်ကြောင်းတွေရဲ့ သက်ရောက်နိုင်စွမ်းကို အမေနဲ့စကားပြောနရင်း ပိုပြီး နားလည်လာရတာပါ။ ညကောင်းကင်ရဲ့အောက် ဝရန်တာမှာ ထိုင်နေရင်း ဘာမှန်းမသိရတဲ့ ခံစားမှုဟာ အကြိမ်များစွာ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ရစ်ခွေ စီးဆင်းလို့နေခဲ့ဖူးပါတယ်။ အိမ်ပြန်ချင်တဲ့ အလွမ်းလား၊ […]

စွဲကိုင်လက်နက် ဘယ်သို့ထက်လဲ

Dawei Watch

September 9, 2024

နိုင်ငံရေးသုတေသီများစွာက ယင်းတို့၏လေ့လာတွေ့ရှိမှုများအပေါ်အခြေခံ၍ တူညီသော ကောက်ချက်တစ်ခု ဆွဲလေ့ရှိသည်။ ယင်းမှာ “အကြောက်တရားတစ်ခုတည်း သီးသန့် သုံးခြင်း (ဖိအားများစွာပေး၊ အကြပ်ကိုင်၊ ခြိမ်းခြောက်) ဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အုပ်စိုးနိုင်မှုကို မဖြစ်စေနိုင်”ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ၏ တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာသော သုတေသီများအကြား ဤ အချက်ကို ယေဘုယျလက်ခံထားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အာဏာသည် သေနတ်ပြောင်းဝမှလာသည် ဆိုသည်မှာ အမြဲတမ်း မှန်နေသည်မဟုတ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤဆွေးနွေးချက်တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အာဏာတည်ဆောက်ပုံ ထောက်တိုင်အချို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် တို့ထိထားပါသည်။ အများနှစ်လိုလက်ခံခြင်း ဤနေရာတွင် အများနှစ်လိုလက်ခံခြင်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (Legitimacy) မှယူခြင်းဖြစ်သည်။ (တချို့က တရားဝင်မှု၊ တရားဝင်ဖြစ်ခြင်းဟု ဘာသာပြန်ကြသည်။) ဤအချက်မှ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များအတွက် အခရာဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် […]