ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အမြင်

စားဖို့ခက်၊ သွားဖို့ခက် စက်သုံးဆီဂယက်

Dawei Watch

May 24, 2025

စစ်ကောင်စီက ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်း စက်သုံးဆီ သယ်ယူရောင်းချခွင့် ပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက် ထားသည်မှာ ရက်ပေါင်း ၃၀ အထိရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ယင်းမှာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ရက်အရှည်ကြာဆုံး ဖြတ်တောက်မှုလည်းဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့တွင်းရှိ စက်သုံးဆီကို မြို့ပြင်သို့ သယ်ယူခွင့်မပေးရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ဆီလုပ်ငန်းများကို အကျပ်ကိုင်ညွှန်ကြားထားပြီး မြို့အဝင်၊အထွက်စစ်ဆေးရေးဂိတ်တို့တွင်လည်း စစ်ဆေးဖမ်းဆီးနေသဖြင့် အဖမ်းခံရသူများလည်း ရှိနေသည်။ လချီကြာစက်သုံးဆီ ဖြတ်တောက်ထားခြင်းခံနေရသည့် ဒေသခံများမှာ တစ်လီတာကို ကျပ် ၇၀၀၀ အထိဈေးကြီးပေး ဝယ်ယူနေကြရသည်။ နေ့စဉ်လူနေမှု အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းအတွက် မရှိမဖြစ်အရေးပါသည့် စက်သုံးဆီ ဖြတ်တောက်ခြင်းခံနေရသဖြင့် လယ်သမား၊ ခြံသမားများမှာ စက်သုံးဆီကို ရရာနေရာမှ ဈေးကြီးပေး ဝယ်ယူနေကြရခြင်းဖြစ်သည်။ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရခက်ခဲခြင်းနှင့် စျေးမြင့်တက်မှုတို့ကြောင့် ဒေသတွင်း အခက်အခဲ အကျပ်အတည်းများလည်း ပိုမိုများပြားလာနေပြီး ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ စက်သုံးဆီပိတ်ဆို့ခံရမှုကြောင့် ပြည်သူလူထုကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲ […]

မြန်မာ့ဖက်ဒရယ်ပညာရေးအတွက် သတိပြုစရာ

Dawei Watch

May 18, 2025

ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နရန်ဒရာမိုဒီဟာ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်က လူထုဟောပြောပွဲတစ်ခုမှာ ပြည်နယ်ခေါင်းဆောင်တွေကို လှောင်ပြောင်လိုက်ပါတယ်။ “တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်ရဲ့ အစိုးရဝန်ကြီးမင်းများဟာ သူတို့ရဲ့ တမီးလ်ဘာသာစကားကို ဂုဏ်ယူတယ်ဆိုပြီး ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့တွေ ကျွန်တော့်ဆီကို စာရေးတဲ့အချိန်တိုင်း အင်္ဂလိပ်လိုပဲ ရေးပြီး အင်္ဂလိပ်လိုပဲ လက်မှတ်ထိုးကြတယ်။ တမီးလ်စကားကို သူတို့ ဘာလို့ မသုံးကြတာလဲ” မိုဒီက မေးခွန်းထုတ်ပါတယ်။ “သူတို့ရဲ့ တမီးလ်မာနက ဘယ်ရောက်သွားတာလဲ” ဒါဟာ မိုဒီဦးဆောင်တဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်အစိုးရအကြား တောက်လောင်နေတဲ့ ဘာသာစကားပဋိပက္ခတစ်ခုကို လှစ်ဟပြနေတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယဟာ မြန်မာပြည်အတွက် အတုယူစရာ ဖက်ဒရယ်မော်ဒယ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့အရေး ကျွမ်းကျင်သူ ဆွီဒင်လူမျိုး သတင်းစာဆရာ ဘာတေးလင့်တနာက ညွှန်းဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ အိန္ဒိယရဲ့ ဖက်ဒရယ်ပညာရေးကဏ္ဍမှာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားသင်ကြားရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ချီ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ […]

မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းက သယံဇာတကျိန်စာ

Dawei Watch

May 17, 2025

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း သတ္တုလုပ်ကွက်များက နေရာအနှံ့ လက်ညွှန်းထိုးမလွဲ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် သူများလည်း လွတ်ရာတိမ်းရှောင်ကြရသလို ကျန်နေသူများလည်း အရင်လိုပေါ်ပေါ်တင်တင် လှုပ်ရှားမရတော့။ ယင်းကြောင့် သတ္တုတူးဖော်မှုများကို စောင့်ကြည့်ထိန်းကျောင်းနေသည့် ယန္တရားတစ်ခု မရှိတော့သလို လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲများနှင့်အတူ ပေါ်လာသည့် အာဏာလေဟာနယ်များကို အခွင့်ကောင်းယူကာ သတ္တုတူးဖော်သူများက ပရမ်းပတာ တူးဖော်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ အာဏာမသိမ်းမီက မြစ်ချောင်း၊တောတောင်များတွင်သာတွေ့ရတတ်သည့် သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများက လူနေအိမ်များ၊ ဥယျာဉ်ခြံများအထိရောက်ရှိလာသည်။ ယင်းကြောင့်လည်း ဒေသခံများအားထားအသုံးပြုနေရသည့် ရေချိုချောင်းများ၊ မြစ်များပျက်စီးသွားပြီး ရေများနောက်ကျိလာခြင်း၊ ရေတွင်းများ အချိန်စောခမ်းခြောက်ခြင်း၊ ချောင်းကောသွားခြင်းအစသဖြင့် သောက်သုံးရေ အရင်းအမြစ်များ ဆုံးရှုံးလာကြသည်။ မြစ်ရေချောင်းရေ ညစ်ညမ်းလာသဖြင့် ရေနေသတ္တဝါများရှားပါးလာပြီး ဒေသခံများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝအပေါ် ဆိုးကျိုးများဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ယင်းအပြင် လက်လွတ်စပယ် သတ္တုတူးဖော်မှုများကြောင့် သဘာဝအလျောက်တည်ရှိသည့် […]

ထီးခီးစခန်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် KNU တပ်မဟာ(၄) မြိတ်-ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောအယ်နား၏ ပြောဆိုချက်

Dawei Watch

May 9, 2025

ထီးခီးစခန်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် KNU တပ်မဟာ(၄) မြိတ်-ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောအယ်နား၏ ပြောဆိုချက်

မီးပိုစားတဲ့အေအိုင်နဲ့ စွမ်းအင်ဆာလောင်မှုများ

Dawei Watch

April 27, 2025

ခေတ်စားလာနေတဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ အေအိုင်ဟာ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ပိုမြင့်ကြောင်း နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး တခါရေးခဲ့ပါတယ်။ အခုတခါမှာတော့ အေအိုင်နည်းပညာများစွာဖွံ့ဖြိုးလာဖို့နဲ့ အသုံးပိုတွင် ပိုအလုပ်ဖြစ်လာဖို့ အတွက် ဒေတာစင်တာတွေ ပိုလိုလာတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ဆွေးနွေးမှာပါ။ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ပိုများတဲ့ အေအိုင် နည်းပညာအတွက် ဒေတာစင်တာတွေပိုဆောက်ရင် သေချာတာကတော့ ဒီ့အတွက် စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်က ပိုလာမှာပါ။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကနေ မေးခွန်းကြီးတစ်ခုထွက်လာပါတယ်။ အေအိုင်နည်းပညာဟာ ကမ္ဘာကို ပိုညစ်ညမ်းစေမှာလား ဆိုတာပါ။ ဒီမေးခွန်းက ယနေ့ကမ္ဘာမှာ သုံးနေတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား (အရပ်ခေါ် မီး)ရဖို့အတွက် ဘယ်လိုအရာကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ သုံးနေလဲဆိုတာကို အခြေခံပါတယ်။ ပြောရရင် နိုင်ငံတွေမှာ ကျောက်မီးသွေး၊ ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ် နဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့လို ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေနဲ့ လျှပ်စစ်ထုတ်ကြရပါတယ်။ ပြီးတော့ ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်လို့ ညွှန်းကြတဲ့ ရေအား၊ လေအား၊ ဆိုလာပြားတွေ နဲ့ထုတ်သလို […]

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရေးပွတ်တိုက်မှုများ

Dawei Watch

April 14, 2025

ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း သဘောထားတင်းမာသည့် အုပ်စုများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေအများဆုံး ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုဟု ဆိုနိုင်သည့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများနှင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခွာကာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်လာသူများကား ထိုသဘောထားတင်းမာသူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မတူသော နိုင်ငံရေးအုပ်စုများအကြား အားပြိုင်ပွတ်တိုက်မှုများတွင် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုမှာယင်းတို့၏ နိုင်ငံရေးကစားကွင်းထဲရောက်လာခဲ့သည်။ ရွှေ့ပြောင်းများအပေါ် ပစ်မှတ်ထား၍ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ခြင်း နှင့် ပြဿနာများစွာ၏ လက်သည်အဖြစ် ရွှေ့ပြောင်းအုပ်စုများကို ပုံဖော်ခြင်းကား ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင်လည်း ပြန်လည်ခေတ်စားလာနေသည်။ အမေရိကန်သည် ဒေါ်နယ်ထရမ့်တက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ရွှေ့ပြောင်းများကို အကြောင်းမျိုးစုံဖြင့် ရမည်ရှာကာ တိုင်းပြည်မှနှင်ထုတ်သည်။ ဗြိတိန်သည်လည်းကောင်း၊ အခြားသောနိုင်ငံအချို့လည်းကောင်း ရွှေ့ပြောင်းလာသူ များကို ပြန်ပို့ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လူဝင်မှုဆိုင်ရာစည်းကမ်းဥပဒေများတင်းကျပ်ခြင်း အစရှိသည့် လုပ်ဆောင်များကို နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်တစ်ခုအသွင်လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ သဘောထား တင်းမာသူ […]

ပြည်တော်မပြန်နိုင်သူတွေရဲ့ သင်္ကြန်

Dawei Watch

April 13, 2025

သင်္ကြန်ကာလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လုပ်ငန်းခွင်များက ကာလရှည်ပိတ်လေ့ရှိသဖြင့် မြန်မာအပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများမှာ ပြည်တော်ပြန်လေ့ရှိကြသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး လုပ်ငန်းခွင်တွင် စိတ်ပင်ပန်း၊လူပင်ပန်း လုပ်ကိုင်နေကြရသည့် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများအဖို့ သင်္ကြန်ကာလရောက်လျှင် မွေးရပ်မြေပြန်မည်ဆိုကာ အားတင်းလုပ်ကိုင်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုင်းရောက်မြန်မာများလည်း သင်္ကြန်ကာလရောက်လာလျှင် မွေးရပ်မြေပြန်ပြီး သင်္ကြန်ဆင်နွှဲလေ့ရှိသဖြင့် နယ်စပ်ဂိတ်များ၊ကားဂိတ်များတွင် ကြိတ်ကြိတ်တိုးနေလေ့ရှိသည်။ ယခုနှစ် သင်္ကြန်ကာလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံရောက် လာအိုနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများ သင်္ကြန်ကာလ အိမ်ပြန်နေကြပြီဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသားများမှာ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ရန်ကြောက်၍ မွေးရပ်ပြန်မည့် အိပ်မက်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ကြရသည်။ ထိုကြောင့် သင်္ကြန်ကာလ အိမ်မပြန်နိုင်ကြသေးသည် ထိုင်းရောက်မြန်မာများ၏ အခြေအနေကို သိရှိနိုင်ရန် ယခုအပတ် တနင်္သာရီပုံရိပ် အစီအစဉ်တွင် မေးမြန်းတင်ဆင်လိုက်ပါသည်။ “ဘာကိုအပြစ်ပုံချလို့ချရမယ်မှန်း မသိတော့ပါဘူးဗျာ။ အိမ်ကိုအရမ်းသတိရတာတော့အမှန်ပဲ” အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတစ်ဦး(သရက်ချောင်းမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်လာသူဖြစ်သည်) […]

ဘန်ကောက် တိုက်ပြိုကျမှုမှာ မြန်မာအပါအဝင် သေဆုံးသူတွေကို DNA စစ် အတည်ပြုတာ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ

Dawei Watch

April 9, 2025

ငလျင်ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ က တိုက်ပြိုကျမှုတွင် သေဆုံးသူများအား DNA စစ်ဆေးရန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် ထိုင်း-မြန်မာစကားပြန်/ဘာသာပြန်များအသင်း (TMIA) ၏ တာဝန်ရှိသူနှင့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း ငလျင်ကြောင့် ဘန်ကောက်ရှိ ဆောက်လက်စ အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံပြိုကျမှုတွင် ပိမိပျောက်ဆုံးသူများ၏ အတည် မပြုနိုင်တော့သည့် ရုပ်အလောင်းများအား မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ရန် ကျန်ရစ်သည့် မိသားစုဝင်များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ (DNA) တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်းကို ဆောက်ရွက်နေသည်။ ထိုမှသာ မိသားဝင်များက သင်္ဂြိုဟ်ပေးနိုင်မည်၊ ကောင်းမှု ကုသိုလ်များ လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ DNA စစ်ဆေးခြင်းသည် ပျောက်ဆုံးနေသူများနှင့် မိသားစုအတွက် နောက်ဆက်တွဲ ရပိုင်ခွင့်နှင့် အခွင့်အရေးများ အတွက်အရေးပါပုံ၊ ပျောက်ဆုံးနေသူများ၏ မိသားစုဝင်များက DNA စစ်ဆေးခြင်းကို မည်သို့ လုပ်ဆောင်ရမည်၊ ဆွေမျိုးသားချင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိနေပါက မည်သို့လုပ်ဆောင်ရမည် စသည်တို့ကို […]