ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အမြင်

အငတ်ဘေးဆိုက်မှာ စိုးရိမ်နေရသည့် တနင်္သာရီစစ်ရှောင်များ

Dawei Watch

March 31, 2026

အာဏာသိမ်းမှုနှင့်အတူ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အထွေထွေအကျပ်အတည်းနှင့် စစ်ဘေးဒဏ်ကို ခံစားနေကြရသည့် တောင်ပိုင်းသားများမှာ စက်သုံးဆီဂယက်ကိုပါ ထပ်ဆင့်ခံစားလာကြရသည်။ အိုးမကွာအိမ်မကွာနေထိုင်သူများပင် စက်သုံးဆီဂယက်ဒဏ်ကို အလူးအလဲခံနေရချိန်တွင် အိုးအိမ်ပစ်ပြီး တောတောင်များနှင့် အခြားမြို့ရွာများတွင် နေထိုင်ကြရသည့် စစ်ရှောင်ပြည်သူများမှာ ခက်ခဲကျပ်တည်းမှုကို ပိုခံနေရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလစာရင်းအရ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း စစ်ဘေးရှောင်အရေအတွက် ကိုးသောင်းနီးပါးရှိနေရာ အများစုက ဘေးလွတ်ရာ ဥယျာဉ်တောတောင်များ၊ဓနိတောများနှင့် အခြားမြို့ရွာများတွင် နေထိုင်ကြရသည်။ အဆိုပါစစ်ရှောင်များက ရိက္ခာနှင့်ဆေးဝါးကို ခရီးကွာဝေးသည့် အခြားဒေသများတွင် သွားရောက်ဝယ်ယူပြီး စားရေးကို ဖြေရှင်းနေကြသည်။ လက်ရှိတွင် စက်သုံးဆီဂယက်က မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း ရိုက်ခတ်လာရာ စစ်ဘေးရှောင်များမှာ စက်သုံးဆီဝယ်ရ ခက်ခဲလာခြင်း၊ ဈေးကြီးပေးဝယ်ရခြင်း၊ ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်လာခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့လာသည်။ စားနပ်ရိက္ခာသယ်ဆောင်ရန်နှင့် အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးအတွက် ဒေသအလိုက် ဆိုင်ကယ်၊ကားနှင့် စက်လှေကိုသာ အဓိကအားထားနေရသည့်အတွက် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်ဈေးတက်မှုကြောင့် ပိုပြီးအခက်တွေ့နေကြရသည်။ စက်သုံးဆီ ဂယက်ကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်များမှာ […]

ဖိုခနောက်ဆိုင် နိုင်ငံရေးရေထဲက တနင်္သာရီဖက်ဒရယ်ယူနစ်ဖော်ဆောင်ရေးကောင်စီ ဘာတွေဆက်လုပ်ဖို့ရှိလဲ

Dawei Watch

March 23, 2026

တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း လတ်တလောနိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းအရ ဖိုခနောက်ဆိုင် အခင်းအကျင်းဖြစ်လာပြီး အစုအဖွဲ့ ၃ ခုက ဦးဆောင်မောင်းနှင်မည့် အခင်းအကျင်းအဖြစ် ပုံပေါ်လာသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ တိုင်းစစ်ဌာနအပါအဝင် တော်လှန်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့အသီးသီးပါဝင်သည့် တနင်္သာရီဖက်ဒရယ်ယူနစ်ဖော်ဆောင်ရေးကောင်စီ (TFUCC) ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ ထို့အပြင် မတ်လအတွင်းဖွဲ့စည်းထားသည့် ထားဝယ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ရှိသလို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဖြစ်သည့် KNU လည်း ရှိနေသည်။ ယင်းအပြင် မည်သည့်အစုအဖွဲ့တွင်မှ မပါဝင်သေးသည့် တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့ များလည်းရှိနေသည်။ လက်ရှိဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် TFUCC ကောင်စီတွင် တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာန၊ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ခရိုင်နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၊ CDM ဝန်ထမ်းရေးရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ သမဂ္ဂများ၊ လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ၊ အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ ယင်းကောင်စီဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်း […]

မင်းမဲ့တိုင်းပြည်ကို စက်သုံးဆီဂယက် ရိုက်ခတ်လာတော့

Dawei Watch

March 21, 2026

စစ်အာဏာသိမ်းထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာရှင်တစ်စုက ပြည်သူလူထုအကျိုးထက် အာဏာတည်မြဲရေးသာ လုပ်ဆောင်နေသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြောင့် စက်သုံးဆီဂယက်က ကပ်ဘေးတစ်ခုလို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ ရိုက်ခတ်လာနေသည်။ ယင်းကြောင့် အစိုးရအသီးသီးက ပြည်သူလူထုအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်တော့ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက ထိရောက်သည့် အစီအမံများချမှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် မူဝါဒ အမှားများ ချမှတ်ဖော်ဆောင်နေသဖြင့် ပြည်သူများ ပိုမိုကျပ်တည်းခက်ခဲလာနေသည်။ စက်သုံးဆီမှာ မှောင်ခိုစျေးကွက်တွင်သာ ရှိနေပြီး တရားဝင်သတ်မှတ်နှုန်းဖြင့် ရောင်းချသည့် ဆိုင်များတွင် ဝယ်ယူရ ခက်ခဲနေသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှာ ယင်းဒဏ်ကို ပိုမိုခံစားရသည်ဟု ဆိုရမည်။ မှောင်ခိုစျေးကွက်တွင် ဓာတ်ဆီတစ်လီတာ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲအထိ ပေးဝယ်ရသော ဒေသများရှိလာသည်။ ဒီဇယ်ဆီ တစ်ပီပါ ကျပ် ၁၄ သိန်းပေး၍ပင် ဝယ်မရတော့။ ယင်းသို့ အဆမတန် မြင့်တက်လာသည့် […]

မြိတ်ရေကန်ဘောင်က ရောင်စုံလက်ခလယ်ပြတိုက်ဆီ ကြွတော်မူပါ

Dawei Watch

March 19, 2026

ကဲ…ကဲ…. ရေကန်ဘောင်ဘက် လမ်းလျှောက်သွားကြမယ်ဟေ့။ ဘယ်သူလိုက်မလဲ။ ဖြူဖွေး၊ မဲတူ၊ ကျားစိန်၊ ချစ်တူး၊ နက်ကျားတို အသင့်ပြင်။ အဟမ်း…..မရောက်စဖူး အရောက်ထူးသွားအောင် မြိတ်မြို့ကြီးရဲ့ သန့်ရှင်းသာယာလှပရေးကို တလေးတစား တရိုတသေ ထိထိရောက်ရောက် နောက်စီးဦးရှောင်လုပ်ပေးနေကြတဲ့ ရာထူးဖိကိုယ်တော်ကြီး၊ ကိုယ်တော်လေးတွေကိုလည်း ပင့်ချင် ဆောင့်ချင် ခေါ်ချင်သဗျ။ လည်ကုတ်က ဆွဲပင့်သွားရင်ကောင်းမလား၊ နားရွက်ကလေးတွေကို တံတွေးဆွတ်ပြီး ဆွဲခေါ်သွားရင် ကောင်းမလားလို့ စဉ်းစားနေမိ။ အဟမ်း…အဟမ်း…။ ရေကန်ဘောင်ရဲ့ ရောင်စုံလက်ခလယ်တွေဆီ ကြွဖူးချီဖူးမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သေချာသိလို့ စေတနာအပိုလောင်းပြီး မိတ်ဆွေဟောင်းတွေလိုခေါ်တာနော်။ သားတို့ သမီးတို့ ရောက်ဖူးပြီးပါကောလို့ ကလီကမာလုပ်ပြီး ပလီပလာမပြောကြေး။ ဪ…မေ့လို့။ ရေကန်ဘောင်ဆိုတာ ရပ်ဝေးရပ်နီးမြိတ်သားတွေက ပလူးနေကြမို့ သိပြီးသားဆိုသော်ငြား မိုင်တွေဝေး အထင်နဲ့ငေးကြမယ့် ဝေးဝေးက မြိတ်ချွေးမ၊ မြိတ်သားမက်တွေတော့ မသိလောက်ဘူး။ အဲဒီတော့ […]

တောင်ပိုင်းက စက်သုံးဆီ အကျပ်အတည်း

Dawei Watch

March 7, 2026

တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းအဆမတန် မြင့်တက်မှုဒဏ်ကို ဒေသခံများ ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရသည်။ ယခင်က တစ်ဂါလန်လျှင် ၁၅,၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်သာ ရှိခဲ့သော ဓာတ်ဆီဈေးမှာ ယခုအခါ ၂၀,၀၀၀ ကျပ်အထက်သို့ ခုန်တက်သွားပြီး ဝယ်ယူရန်ပင် ခက်ခဲနေသည့် အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေသည်။ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကအားထားနေရသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုသည် အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်လာသည်။ ဆီဈေးမြင့်တက်သော်လည်း ငါးဈေးမကောင်းသဖြင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းမှာ အရှုံးပြနေပြီး ဆီမရပါက လှေများအားလုံး နားရတော့မည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ လျှပ်စစ်မီး ဖြတ်တောက်ခံထားရသည့် ဒေသများတွင် စက်သုံးဆီသည် အသက်သွေးကြောသဖွယ် အရေးပါသည်။ မီးစက်မောင်းရန် ဆီဝယ်မရတော့သဖြင့် ဒေသခံများမှာ ဖုန်းအားသွင်းရန်နှင့် ရေစုပ်ရန်အတွက်ပင် ခက်ခဲလာသည်။ စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ရပ်တန့်စေပြီး အခြေခံစားသောက်ကုန်များဖြစ်သော အသား၊ ငါးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဈေးနှုန်းများကို […]

အသက်ကို ဖက်နဲ့ထုပ်ထားတယ်

Dawei Watch

February 28, 2026

စစ်ရေးပြင်းထန်နေသော တနင်္သာရီတိုင်းတွင် မြိတ်-ထားဝယ် အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုကားလမ်းမကြီးကို စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ရေး စစ်အာဏာရှင်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ အပြန်အလှန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ ယင်းကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးများ ပြတ်တောက်နေပြီး သွားလာရ ခက်ခဲမှုများတွေ့ကြုံနေရပြီး ပုံမှန်နာရီပိုင်းဖြင့် သွားလာရသော နေရာများကို ကွေ့ပတ်ကာ စစ်ရေးအခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ သွားနေရသဖြင့် ရက်များစွာ ကြာအောင်သွားလာကြရသည်။ သရက်ချောင်းမြို့မှအထွက် ဆင်ကူးမှ ပုလောမြို့နယ်၊ ပလောက်မြို့အနီး ဆင်ထိုးကြီးရွာအထိ မြိတ်-ထားဝယ်ကားလမ်း ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့မှစကာပိတ်ထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် ကာလများတွင်လည်း မြိတ်-ထားဝယ်ကားလမ်း ရက်ရှည်ပြတ်တောက် ပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယင်းအခြေအနေများကြောင့် ထားဝယ်နှင့် မြိတ်တို့တွင် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများ၊ စားသောက်ကုန် ရှားပါးပြတ်လပ်မှုများ၊ ဆေးဝါးကုသရန် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ ကုန်သည်များမှာလည်း ပစ္စည်းများ လမ်းတွင် ပိတ်မိနေသဖြင့် ဆုံးရှုံးမှုများသလို၊ […]

စိုက်မရတဲ့ မြေ၊ သုံးမရတဲ့ ရေ အကြား ဝမ်းရေးခက်လာသူများ

Dawei Watch

February 21, 2026

အပူပိုင်းမိုးသစ်တောကြီးများကြောင့် ဇီဝမျိုးကွဲမျိုးစုံ မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် တနင်္သာရီ အမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း ခဲ၊ရွှေ စသည့်သတ္တုတူးဖော်သည့်လုပ်ငန်းက နေရာအနှံ့ဖြစ်လာသည်။ တနင်္သာရီအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသော မိုင်ထောင်ချီရှည်လျားသည့် တနင်္သာရီမြစ်ကြောတစ်လျှောက်တွင်လည်း ရွှေနှင့် ခဲသတ္တုတူးဖော်သည့်လုပ်ငန်းများက တစ်ပုံတစ်ပင်နေရာယူထားသည်။ ယခင်ကမူ ခဲသတ္တုတူးဖော်သည့် လုပ်ကွက်အနည်းငယ်သာရှိရာက အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သတ္တုလုပ်ကွက်များက မိုးဦးကျမှိုကဲ့သို့ ပေါများလာသည်။ ဒေသခံများကလည်း ကိုယ်ပိုင်ဥယျာဉ်ခြံအတွင်း တူးဖော်ကြသလို အခြားဒေသကလုပ်ငန်းရှင်များကလည်း မြေနေရာဝယ်ယူပြီး လာရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ခေတ်ဆိုးချိန်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့်ညှိနှိုင်းပြီး အပြိုင်အဆိုင်တူးဖော်ကြသည့်အတွက် ချောင်းအချို့ ပျက်စီးသွားသလို တနင်္သာရီမြစ်မကြီးလည်း အသက်ငင်နေသည့်အခြေဆိုက်လာသည်။ ထိုသို့ ပျက်စီးလာသဖြင့် တနင်္သာရီမြစ်မကြီးနှင့် ချောင်းမြောင်းများကို အမှီသဟဲပြုပြီး လုပ်ကိုင်စားသောက်နေသည့် ဒေသခံများလည်း ဝမ်းစာရေးအခက်တွေ့လာရသည်။ ထိုအခြေအနေများကို သိရှိနိုင်ရန် တနင်္သာရီအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်လုပ်ကိုင် စားသောက်နေသည့် ဒေသခံများကို မေးမြန်းပြီး တနင်္သာရီပုံရိပ်အစီအစဉ်အနေဖြင့် ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်သည်။ “မြစ်ထဲမှာ ကမ်းပါးတွေပြိုတယ်။ […]

ဇီဝသုတေသီတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း

Dawei Watch

February 16, 2026

မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းတွင် အပူပိုင်းမိုးသစ်တောကြီးများ တည်ရှိနေသည်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းရှိ သစ်တောကြီးများတွင် ရှားပါးသစ်ပင်မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားသလို တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်များစွာလည်း မှီတင်းနေထိုင်နေကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်နေသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ရှားပါးငှက်မျိုးစိတ်များ မှီတင်းနေထိုင်ရာ အရပ်လည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တနင်္သာရီတိုင်းရှိ သစ်တောကြီးများမှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာနေပြီး ကာကွယ်တောများတွင်ပါ သစ်တောဆုံးရှုံးမှု မြင့်မားနေကြောင်းတွေ့ရသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ကာကွယ်တော ဧက ၅.၂ သန်းကျော်ရှိသဖြင့် ဧက ၅.၈ သန်းခန့်ရှိသော ကချင်ပြည်နယ်ပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ကာကွယ်တောများ၏ သစ်တောဆုံးရှုံးမှုမှာ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ဆုံးရှုံးသည်ထက် နှစ်ဆပိုများနေသည်။ ယင်းကြောင့် သစ်တောကြီးများအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ရှားပါးငှက်မျိုးစိတ်များလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာနေသည်။ ယင်းအခြေအနေများကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် […]