ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

ဆောင်းပါး

Gen Z နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများနဲ့တောင်အာရှ

Dawei Watch

September 22, 2025

လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ချထားတဲ့ အတားအဆီးဘယ်ရီကိတ်တွေကို ဖြတ်ကျော်ပြီးတော့ လူပင်လယ်ကြီးဟာ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ရဲ့ စံအိမ်တော်ထဲကို စီးနင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီ။ လူအုပ်ကြီးဟာ ပြတင်းပေါက်တွေနဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေကို ရိုက်ခွဲဖျက်စီးနေကြပြီ။ ဇိမ်ခံမွေ့ယာတွေနဲ့ ရှူးဖိနပ်တွေကို ယူသူက ယူနေကြပြီ။ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ရဲ့ နေအိမ်စင်္ကြံလမ်းမှာ ဖုန်ပေကျံနေတဲ့‌ ခြေလှမ်းတွေနဲ့ ခြေသံတွေ ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့ပြီ။ ဒါဟာ မကြာသေးခင်က နီပေါနိုင်ငံရဲ့ မြင်ကွင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုး ၂၀၂၂ ခုနှစ်က သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှာလည်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာလည်း ဒီအနေအထားကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒီသုံးနိုင်ငံစလုံးရဲ့ ဖြစ်စဉ်မှာ တူညီတာတစ်ခုကတော့ ဒီလိုမျိုး လူထုအုံကြွဆန္ဒပြမှုတွေမှာ Gen Z လူငယ်တွေက အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိနေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးနေရာဖြစ်တဲ့ တောင်အာရှဒေသဟာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်လွန်အချိန်ကစပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု အများဆုံးဒေသတွေထဲကတစ်ခု […]

မြေမြှုပ်မိုင်းစစ်ပွဲ မည်သူတို့ကို ပိုထိခိုက်စေသနည်း

Dawei Watch

September 19, 2025

မိုင်းထောင်ခြင်းကြောင့် စစ်ပွဲနိုင်ရန် မသေချာလှပါ။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ကျေးရွာနှင့် လူဦးရေထူထပ်သော ဒေသများတွင် မြေမြှုပ်မိုင်းအန္တရာယ် ပိုမိုဆိုးရွားလာနေသည်။ ပဋိပက္ခရှည်ကြာလာသည်နှင့် အမျှ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းအားလုံးနီးပါးတွင် မိုင်းပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ပဋိပက္ခကလည်း ဆက်ဖြစ်၊ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိသည့် မူဝါဒများကြောင့် မိုင်းရှင်းလင်းခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိသောနေရာများကို စစ်တမ်းကောက်ယူခြင်း စသည့် မိုင်းနှင့်ပတ်သတ်သော လုပ်နည်းလုပ်ထုံးများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။ လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့များအနေဖြင့် ပေါက်ကွဲလက်နက်ပစ္စည်းများကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများ/ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများကို ကူညီခြင်း၊ လက်ရှိနှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များအပေါ် ထိခိုက်မှုလျှော့ချရေးကိုသာ အဓိကထား လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ မြေမြှုပ်မိုင်း ကျွမ်းကျင်သူ ဘီကင်ရှာလာ၏ အဆိုအရ မိုင်းများသည် မည်သူအတွက်မျှ အကျိုးမဖြစ်ထွန်းကြောင်း အချက်နှစ်ရပ်ဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ပထမအချက်မှာ မိုင်းများသည် စစ်ရေးအရ အကျိုးသက်ရောက်မှု အကန့်အသတ်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ စစ်ပွဲအောင်မြင်ရေးအတွက် မိုင်းရှိရုံမျှဖြင့် […]

အနုပညာနဲ့ သိပ္ပံကို ခွဲခြားတာ မှန်သလား

Dawei Watch

September 16, 2025

သိပ္ပံနဲ့ အနုပညာဟာ လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက်တွေပဲဆိုတဲ့ ခေတ်နောက်ကျနေတဲ့ အယူအဆတစ်ခု ရှိပါတယ်။ သိပ္ပံဟာ ဦးနှောက်ရဲ့ ဘယ်ဘက်ခြမ်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဆင်ခြင်တုံတရားရှိတယ်။ စနစ်တကျရှိတယ်။ အနုပညာဟာ ဦးနှောက်ညာဘက်ခြမ်းရဲ့ နယ်ပယ်ဖြစ်ပြီး နူးညံ့တယ်။ အလိုလိုခံစားသိနိုင်စွမ်းရှိတယ်။ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိတယ်။ ကျင့်သားရနေပြီးသား ဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ ဝမ်းတွင်းပါစွမ်းရည်တွေကတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆပါပဲ။ ဟုတ်ပါတယ်။ ဦးနှောက်ညာခြမ်းနဲ့ ဘယ်ခြမ်းအကြားမှာ ကွဲပြားမှုရှိတယ်ဆိုတဲ့ အကောက်အယူဟာ ယုံတမ်းစကားတစ်ခုသက်သက်ဆိုတာကို ဘယ်အာရုံကြောသိပ္ပံပညာရှင်ကမဆို ပြောမှာပါ။ သင်္ချာပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ကို တွေးခေါ်ရာမှာရော ၊ ပန်းချီကားတစ်ချပ် ရေးဆွဲရာမှာပါ ဦးနှောက်ဘယ်ခြမ်းနဲ့ ညာခြမ်းနှစ်ခုစလုံးက ညီတူညီမျှ အရေးပါတယ်ဆိုတာကို အာရုံကြောသိပ္ပံပညာရှင်တိုင်းက ပြောမှာပါ။ ဒီသဘောအတိုင်းပါပဲ။ အခုချိန်ဟာ သိပ္ပံနဲ့ အနုပညာဟာ အခြေခံအားဖြင့် ကွဲပြားတယ်ဆိုတဲ့ ယုံတမ်းစကားကို စွန့်လွှတ်ရမယ့်အချိန်ကို ရောက်နေပါပြီ။ ကောင်းမွန်တဲ့ သိပ္ပံပညာဟာ အနုပညာပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ […]

တိုးတိုးလေးငိုပြီး တိတ်တိတ်လေး အံကြိတ်ခံနေရသူများ

Dawei Watch

September 11, 2025

အိမ်ဆိုတာ လူတိုင်းအတွက် စိတ်ရောကိုယ်ပါ လုံခြုံနွေးထွေးမှု၊ အေးချမ်းမှုကိုပေးနိုင်တဲ့ နေရာလေးတစ်ခု၊ အသိုက်အမြုံလေး တစ်ခုပါ။ ချစ်တဲ့သူနဲ့ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ရတာကလည်း ဆုလာဘ်တစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ထားဝယ်သူ မဂန္ဓမာ (အမည်လွှဲ) အတွက်တော့ အဲဒီအဓိပ္ပာယ်တွေကို ပြောင်းပြန်ဖွင့်ဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မေတ္တာမျှပြီး လက်ထပ်ပေါင်းသင်းခဲ့တဲ့ ခင်ပွန်းသည်က အိမ်ထောင်ကျပြီး တစ်နှစ်မပြည့်ခင်မှာဘဲ ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ သားဦးကိုယ်ဝန် စလွယ်ရချိန်ကစပြီး ရိုက်နှက်တာတွေလုပ်ဆောင်လာတဲ့အပြင် အသက်အန္တရာယ် ရန်ပြုတာတွေအထိ ရှိလာတယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး မဂန္ဓမာအတွက်တော့ အိမ်ဆိုတာ မလုံခြုံတဲ့နေရာ၊ အကြမ်းဖက်ခံရတဲ့နေရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ “လင်မယား ညားကာစကတော့ ကောင်းပါတယ်။ ဗိုက်ရတဲ့အချိန်မှာ သူစိတ်ဖောက်ပြန်လာတယ်။ ရန်ဖြစ်ချိန်မှာ လက်တွေ ခြေတွေ ပါလာတယ်” လို့ မဂန္ဓမာက ပြောပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကြုံရတာကတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလမှာ လည်ပင်းကို ပုဆိန်နဲ့ ရွယ်တဲ့အထိ ရန်ပြုတာလို့ ဆိုပါတယ်။ […]

ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်သစ်ကို ဆတ်ခနဲ ကြည့်ခြင်း

Dawei Watch

September 6, 2025

ပေထုန်တန်ရှင်နာဝပ်ကို ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကနေ ပြုတ်သွားစေမယ့် ဖုန်းပြောဆိုမှုအသံဖိုင် ပေါက်ကြားလာပြီး နာရီအနည်းငယ်ပဲ ကြာပါတယ်။ အနုထင်ချန်ဝီရကူဟာ သူ အာဏာရဖို့အတွက် ဂီယာတင်ပြီး စလှုပ်ရှားတော့တာပါပဲ။ ဖွမ်ကျန်ထိုင်းပါတီခေါင်းဆောင် ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားဟာ ပေထုန်တန်ရဲ့ ဖွေထိုင်းပါတီ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရထဲကနေ ချက်ချင်း နုတ်ထွက်လိုက်ပြီး ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို အသက်ငင်စေခဲ့တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရထားတဲ့ အဓိကအတိုက်အခံ ပြည်သူ့ပါတီကို အနုထင်ဘက်က အရင်သံလွင်ခက် ကမ်းလှမ်းလိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် အနုထင်ဟာ သူ့အတွက် အချိန်အခါကောင်းရောက်လာတဲ့အထိ တိတ်ဆိတ်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေလိုက်ပါတယ်။ ထိုင်းအခြေခံဥပဒေခုံရုံးက ပေထုန်တန်ကို ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီးနောက် ၊ ထိုင်းနိုင်ငံရေးရာသီဥတု မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခဲ့ရပြီးနောက် တစ်ပတ်အကြာ…။ မနေ့က သောကြာနေ့မှာပဲ အနုထင်ချန်ဝီရကူကို ဝန်ကြီးချုပ်သစ်အဖြစ် လွှတ်တော်အထဲမှာ မဲအပြတ်အသတ်နဲ့ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပါတယ်။ ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံတော်မှာ နှစ်နှစ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် ၃ ပါး ပေါ်ထွန်းလာတာပါပဲ။ ၈၀ […]

ဓာတ်ပုံတစ်ပုံရဲ့ သတင်းစကား

Dawei Watch

September 6, 2025

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဂျပန်တွေ လက်နက်ချခဲ့တဲ့ နှစ် ၈၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအောင်ပွဲအခမ်းအနားကို အခုအပတ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က တရုတ်နိုင်ငံ ၊ မြို့တော်ဘေဂျင်း ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ဒီစစ်ရေးပြပွဲပုံရိပ်တွေကလည်း အင်တာနက်ပေါ်မှာ အတော်လေး လူစိတ်ဝင်စားမှု များပြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစစ်ရေးပြပွဲမှာ တရုတ်က ကမ္ဘာကို ထုတ်ပြလိုက်တဲ့ စစ်လက်နက်တွေနဲ့အတူ ထပ်တူအရေးပါတာတစ်ခုကတော့ စစ်ရေးပြပွဲကို ဘယ်သူတွေ တက်ရောက်ခဲ့သလဲ ဆိုတာပါပဲ။ ဒီစစ်ရေးပြပွဲကို ဒါဇင်နဲ့ ချီတဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေက ခေါင်းဆောင်တွေ တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ “ကသောင်းကနင်း ဝင်ရိုးစွန်းနိုင်ငံများ(Axis of Uuheaval)” လို့ ခေါ်ဝေါ်ခံရတဲ့ နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေကို အပြင်မှာ လူချင်းတွေ့ စုစည်းပေးလိုက်တာဟာ ဒီစစ်ရေးပြပွဲရဲ့ ထူးခြားချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ၊ ရုရှားသမ္မတ […]

ရှင်သန်ရေး ရုန်းကန်နေရသည့် ဒေသဒူးရင်းများ

Dawei Watch

September 2, 2025

ထားဝယ်ခရိုင် သရက်ချောင်းမြို့နယ်အဝင်ရှိ မြို့အဝင်ဆိုင်းဘုတ်ကို ဒူးရင်းသီးပုံဖြင့် ဂုဏ်ယူစွာ ရုပ်လုံးဖော်ထားသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းသည် ဒူးရင်းပင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော ဒေသတစ်ခု၊ အထူးသဖြင့် ရေဖြူ၊ သရက်ချောင်း၊ တနင်္သာရီနှင့် ထားဝယ်ဒေသတို့သည် အရသာထူးကဲသော ဒူးရင်းသီးများ ထွက်ရှိရာဒေသများဟု နာမည်ကျော်ကြားသည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဒေသထွက် ဒူးရင်းသီးများမှာ ပြည်ပမှ ဝင်ရောက်လာသော ကိုင်းကူးမျိုးစပ် ဒူးရင်းသီးများအကြား မျက်နှာငယ်နေရပြီ ဖြစ်သည်။ ဒူးရင်းပင်သည် ထားဝယ်ဒေသ သို့မဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသမျိုးရင်းအပင် မဟုတ်သော်လည်း ထားဝယ်ဒေသ၌ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်နေသော အပင်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ဒေသမျိုးအဖြစ်ပြောဆိုကြသည်။ သို့သော် ယနေ့တွင်တော့ ဒူးရင်းပင်စိုက်ပျိုးသူများမှာ ဆယ်စုနှစ်များစွာ အရိုင်းဆန်စွာ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်နေသော ဒေသတွင်းမျိုးရင်း ဒူးရင်းပင်များထက် မလေးရှားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ကိုင်းကူးမျိုးဆက်များကိုသာ အသာပေး စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ နှစ်ကာလကြာရှည် […]

တနင်္သာရီ၊ မြို့နယ်လေးခုက ကြောက်ရွံ့မဲပေးပွဲ

Dawei Watch

August 23, 2025

တစ်နိုင်ငံလုံး စစ်မီးတောက်နေချိန်တွင် စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရေး စိုင်းပြင်းလုပ်ဆောင်နေပြီး မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ကျင်းပဖူးခြင်းမရှိသည့် ပုံစံဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို တစ်ရက်ထဲ ကျင်းပမည်မဟုတ်ဘဲ အပိုင်းလိုက်ခွဲ၍ ကာလရှည်ကျင်းပသွားမည်ဟုဆိုသည်။ စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လွတ်လပ်ပြီး မျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ရေးကို ဦးတည်ထားခြင်းမရှိဘဲ မရရသည့်နည်းဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီး ရလဒ်တစ်ခု ထုတ်ပြန်နိုင်ရန်သာ ရည်ရွယ်သော သဘောဖြစ်သည်။ စစ်ကော်မရှင်ဩဇာခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က နိုင်ငံတဝန်းရှိ မြို့နယ် ၁၀၂ ခုတွင် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၁ ကို လာမည့် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ကြေညာလိုက်သည်။ ကျန်သည့်အစီအစဉ်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသေးဘဲ ဆက်လက်ထုတ်ပြန်သွားမည်ဟုသာဆိုသည်။ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၁ တွင် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၄ […]