ဒေသအခြေပြုမီဒီယာတစ်ခု ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ နဲ့ ပြည်သူတွေ သတင်း သိနိုင်ဖို့

ကူညီပေးပါ

အတွေးအမြင်

❝ အိပ်မပျော်လို့ရေးတဲ့စာ (သို့) အတိတ်သို့ စုန်ကြည့်ခြင်း ❞

Dawei Watch

July 24, 2023

ကိုယ်တွေ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် ခပ်ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ “ငါကြီးလာရင် ဘာကြီး ဖြစ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်လိုက်မယ်” ဘာညာစတဲ့ တက်ကြွတဲ့ အတွေးစိတ်ကူးတွေနဲ့ပေါ့။ လောကလှိုင်းတံပိုးတွေ မုန်တိုင်းတွေ လေပြေတွေ ဖြတ်သန်းပြီးတဲ့ အသက်အရွယ် အပိုင်းကို ရောက်လာချိန်မှာတော့ “ငါတို့ ငယ်ငယ်တုန်းက ဘာတွေကို ဘယ်လိုလုပ်ခဲ့တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ ငယ်ဘဝကို လွမ်းခဲ့ရ ပြန်ရောလေ . . . မြို့နဲ့ (၁၀)မိုင်ကျော်ဝေးတဲ့ တံငါရွာလေးဟာ ကိုယ့်ဇာတိပေါ့။ ဝါဝင် ဝါကျွတ် တစ်အိမ် တစ်ယောက်လုပ်အားပေးနဲ့ နှစ်တိုင်းပြင်ရတဲ့ မိုးတွင်းဗွတ်ထ နွေမှာဖုန်ထူ မြေနီတစ်ဝက် ကျောက်တစ်ဝက်ရှိတဲ့ ရွာလမ်းလေးကို လွမ်းမိသလို မိုးရာသီမှာ ကိုယ်တို့ကလေးတသိုက်ကို ရေချိုးမပျင်းဖို့ သင်ပေးခဲ့တဲ့ ရွာအဝင်က စမ်းချောင်းလေးကိုလည်း မြင်ယောင်မိပါသေးတယ်။ ဒီစမ်းချောင်းလေးက ရွာထိပ်ကနေ ရွာအဆုံး ပင်လယ်ထဲအထိ […]

အာစီယံအရေး ရတက်မအေးကြသူတွေ

diz_admin

December 12, 2022

အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံများ အသင်း – Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) အာစီယံ ရယ်လို့ အများသိကြတဲ့ အသင်းကြီးမှာ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံရှိရာကနေ မကြာခင်မှာ အဖွဲ့ဝင်အသစ် နိုင်ငံအဖြစ် အရှေ့တီမော နိုင်ငံပါလာပါတော့မယ်။ ဒီလိုပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ အရပ်ထဲမှာလည်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တစ်နှစ်အလွန်မှာတော့ အာစီယံ အဖွဲ့ဝင်တွေ တိုးလို့လာနေပါတယ်။ ဘာကြောင့်တိုးလာသလဲ ဆိုတာကတော့ အဖြေရှာဖို့လိုဆဲပါပဲ။ အရပ်ထဲ ပြောကြတဲ့ အာစီယံ ဆိုတာကတော့ ဘိန်းစာရွက်ကို အခြေပြုချက်လုပ်တဲ့ မူးယစ်ဆေးရည်ကို ညွှန်းတာဖြစ်ပြီး အာစီယံ အဖွဲ့ဝင် ဆိုတာကတော့ ထိုမူးယစ်ဆေးရည်ကိုပုံမှန် သုံးစွဲနေသူတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ အာစီယံ အသင်းကြီးနဲ့ အာစီယံ မူးယစ်ဆေးရည်ဟာ ဘာကြောင့် နာမည်တူတယ်၊ ဘာလို့ ဒီမူးယစ်ဆေးကို […]

တိုက်ပွဲများကြားက ကဆုန်ညောင်ရေ

diz_admin

May 14, 2022

တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံထောင်နှင့်ချီ စစ်ဘေးရှောင်နေကြသည့် ထားဝယ်ဒေသက ညောင်ရေသွန်းပွဲ အခြေအနေက မည်သို့ရှိပါသနည်း။ ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အထွက်အမြတ်ထားရသည့် ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို မွေးဖွားသန့်စင်တော့မူသည့်နေ့ဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓနေ့ ဖြစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကိုလည်း စည်စည်ကားကား ကျင်းပလေ့ရှိရာ ထားဝယ်ဒေသတွင်း အစည်ကားဆုံးပွဲတော်များအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။ ယခုတော့ ထားဝယ်ဒေသမှာ ညောင်ရေသွန်းပွဲတော် စည်စည်ကားကား မဖြစ်‌သည်မှာ သုံးနှစ်ဆက်တိုက် ရှိလာလေပြီ။ ကိုရိုနာညောင်ရေ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပျံနှံ့ကူးစက်ခြင်းကိုကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှစပြီး အခြာသော ဘာသာရေး ပွဲတော်များနည်းတူ ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကိုလည်း အကျဉ်းရုံးပြီး ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့် အချို့က ကိုရိုနာညောင်ရေဟု တင်းစာပြောဆိုကြလေသည်။ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ညောင်ရေ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင်မူ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးညောင်ရေဟု သမုတ်ပြီး ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် […]

ဒီရေတောထိန်းသိမ်းရေး ဟု ဆိုရာတွင်

diz_admin

February 6, 2022

ချက်ချက်တောက်ပူနေသော နေရောင်အောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့ (WIF – Worldview International Foundation) ပဲ့ထောင်ကလေးသည် မှိုင်းပျပျလှမ်းမြင်နေရသည့် ရွာကလေးတစ်ရွာဆီသို့ ဦးတည်ခုတ်မောင်းနေ၏။ ဒီရေအတက်တွင် တောင်လေကလေးက ကျီစယ်နေသောကြောင့် ပင်လယ်ရေပြင်သည် လှိုင်းအနည်းငယ်ထလျက်ရှိ၏။ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ သမဲ့ကြက်တက် (Avicennia alba Blume) ပင်များလည်း လေတိုက်လိုက်တိုင်း ဖွေးဖွေးလှုပ်နေကြ၏။ ပင်လယ်ပြင်ကြီးမှ ချောင်းကလေးတစ်ခုထဲသို့ချိုးဝင်လိုက်ပြီး ခဏကြာခုတ်မောင်းလိုက်သည့်အခါ မှုန်ဝါးဝါးရွာကလေးမှာ တဖြည်းဖြည်းပီပြင်ထင်ရှားလာလေ၏။ ထိုရွာကလေးကား ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ နို့ငွါးကျေးရွာအုပ်စုတွင်းရှိ ‘ဘာဟင်’ဆိုသည့် ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရွာကလေးပင်။ ဘာဟင်ရွာ၏ အပေါ်ပိုင်းတောင်စောင်းများတွင် ဆီအုန်းစိုက်ခင်းများရှိပြီး အောက်ကမ်းခြေပိုင်းတွင်ကား ဒေသအခေါ် ဇရပ်တော (သို့) ပရုံးတော (ဒီရေတော) များရှိ၏။ ရွာကုန်းအမြင့်ပိုင်းတွင် သေသပ်လှပသော မူလတန်းကျောင်းဆောင်နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတို့ရှိ၏။ ရွာလယ်ခေါင် ကွင်းပြောင်တလင်းပြင်သည်ကား ကလေးကစားကွင်းဖြစ်ပြီး မလှမ်းမကမ်းတွင် ဆည်းလည်းသံတချွင်ချွင်နှင့် ရွှေပြောင်ပြောင်စေတီတစ်ဆူ […]

တနင်္သာရီ၏ ဖက်ဒရယ်ခရီး သမိုင်း တစ်ဆင့်ချိုး

diz_admin

October 4, 2021

ခေတ်အဆက်ဆက်ရှင်ကြီးဝမ်းကော ရှင်ငယ်ဝမ်းပါ ဝင်ခဲ့ဖူးသည့် တနင်္သာရီဒေသ။ သမိုင်းမှတ်တမ်းတို့ အထင်ကရရှိခဲ့သည့် ကိုလိုနီခေတ်မှကြည့်လျှင်ပင် တနင်္သာရီတိုင်းသားအချို့ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးဗဆွေ၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ယူသွားခဲ့သူ သခင်ဗသိန်းတင် စသောခေါင်းဆောင်များ။ အကြင် ထင်ရှားခဲ့သူများ၏ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ကြည့်ကာ တူညီသော အချက်တချို့ကို ကောက်ချက်ချမိသည်။ သူတို့သည် မြန်မာတပြည်လုံး၏ အရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ မွေးရပ်တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုတည်းအတွက် ကြည့်၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမျိုး မတွေ့ရ။ တနင်္သာရီတိုင်းနေပြည်သူ အများစုတို့က ထောက်ခံမြှောက်စား၍ ထိုခေါင်းဆောင်ကြီးများတို့ ထင်ရှားလာခဲ့ခြင်းမျိုးမဟုတ်။ ချုပ်ပြောရလျှင် ထိုခေတ်များက တနင်္သာရီတိုင်းအတွက်အရေးစိုက် လုပ်ဆောင်၊ တနင်္သာရီနေပြည်သူတို့၏ အသည်းစွဲ လူထုခေါင်းဆောင် မျိုး အထက်ပါခေါင်းဆောင်တို့ မဖြစ်ခဲ့ကြပေ။ သို့ဆိုလျှင် တနင်္သာရီဒေသတွင် တနင်္သာရီပြည်သူတို့က တခဲနက်ထောက်ခံသော တနင်္သာရီတိုင်းသား လူထုခေါင်းဆောင်မျိုး […]

အယားပြေ CCTV

diz_admin

December 11, 2020

ထားဝယ်မြို့အတွင်း မီးပွိုင့်လမ်း ဆုံများနှင့် မြို့ဝင်မြို့ထွက်နေရာများတွင် စောင့်ကြည့်ရေးကင်မရာ(CCTV) များကို ယခင်အစိုးရလက်ထက်ကတည်းက တပ်ဆင်ထားခဲ့သည်။ လက်ရှိ အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာ ကျပ်သိန်းရာပေါင်း များစွာ အကုန်အကျခံကာ ထပ်မံတပ် ဆင်ခဲ့သည်။ ရာဇဝတ်မှုခင်းများကို ကြိုတင် ကာကွယ်နိုင်သည့်အပြင် ဖြစ်ပွားပြီးပါ က ခြေရာခံဖမ်းဆီးရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်ဟူသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စောင့်ကြည့်ကင်မရာများကို တပ်ဆင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်ရှိတွင် ရာဇဝတ်မှု ခင်းများကိစ္စအတွက် သိပ်အသုံးမဝင်သည့် အနေအထား ဖြစ်နေသည်။ အထူးသဖြင့် ညဘက်တွင်ဖြစ်သည့် အခင်းဖြစ်ပွားမှုနဲ့ ပတ်သက်လျှင် ၎င်းတို့၏ အသုံးတည့်မှုမှာ အားမရစရာ ဖြစ်နေသည်။ ပြီးခဲ့သည့်လက ထားဝယ်အခြေစိုက် သတင်းထောက် ကိုဖြိုးဇင်တစ်ယောက် ညဘက် ဆိုင်ကယ်မှောက်ပြီး အသက်ဆုံး ရှုံးသွားခဲ့သည်။ သို့ကြောင့် ကိုဖြိုးဇင်တစ်ယောက် နေအိမ်မှ မြို့ပေါ်သို့လာရာတွင် […]

စားနပ်ရိက္ခာသည် နိုင်ငံ၏ ပင်မ အချုပ်အခြာ (၂)

diz_admin

December 6, 2020

စားနပ်ရိက္ခာအချုပ်အခြာ- Food sovereignty ယခင်အပတ်မှ အဆက် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း အစိတ်လောက်တွင် Food Sovereignty ဟူသော အတွေးအခေါ်မှာ ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ တောင်သူလယ်သမားအသင်းအဖွဲ့များ ကြားတွင် လူသိများလာခဲ့ပါသည်။ ထို အတွေးအခေါ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လယ်သမားလှုပ်ရှားမှု တစ်ခုဖြစ်သော the La Via Campesina က ၁၉၉၇ တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့ပါသည်။ အချုပ်အခြာ သဖွယ်စီမံပိုင်ခွင့်ဟု ဆိုရာတွင် နိုင်ငံ တိုင်းသည် မိမိတို့၏ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍများကို ကောင်းစွာ ကာကွယ်နိုင်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ချမှတ်နိုင်ရပါမည်။ ထိုသို့ မိမိတို့မူဝါဒကို ခိုင်မာအောင် ချမှတ် အကောင်အထည်ဖော်ချိန်တွင် အခြား နိုင်ငံများထဲသို့ မိမိတို့မလိုသော ရိက္ခာများကို ပေးပို့စုပုံကာ ဖြစ်လာသော ဆိုးကျိုးအတွက် တာဝန်မခံသည့် အပြုအမူမျိုးကိုလည်း […]

အမှောင်ထဲက အတွေးတစ်စ

diz_admin

December 6, 2020

အိမ်ရှေ့မှာချိတ်ထားတဲ့ တိုင်ကပ် နာရီကြီးဆီက ဒေါင်ခနဲတစ်ချက်မြည်ပြီး နောက် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး ပြန်လည် တိတ်ဆိတ်သွားပြန်တယ်။ ညဥ့်သန်း ခေါင်ကျော်လို့ နာရီပြန်တစ်ချက်တောင် ရှိသွားပါပေါ့လား။ အိပ်စက်ဖို့ အဆင် သင့်မဖြစ်တဲ့အခါ အိပ်ပျော်ဖို့ အထွေအထူး ကြိုးစားမနေတော့ဘဲ အမှောင်ထဲမှာ ဒီလိုသက်တောင့်သက်သာ ထိုင်တတ်တာ ကျင့်သားရနေခဲ့ပြီ။ ဘဝရဲအချိန် အတော်များများက အိပ်စက်ခြင်းနဲ့ ကုန်ဆုံးခဲ့တာပဲလေ။ မအိပ်ချင်တဲ့ အချိန်မှာ ဘာလို့အိပ်စက်ဖို့အတွက် စိုးရိမ်သောကဖြစ်နေမလဲ။ ဧည့်ခန်းရဲ့ ကုလားထိုင်မှာထိုင်ရင်း မျက်စိရှေ့မှာ မြင်နေရတဲ့ အမှောင်ကို အားစိုက်ကြည့်နေမိတယ်။ ပိန်းပိတ်အောင် မှောင်တယ်ဆိုတာ ဒီလိုညမျိုးကို ခေါ်တာလား။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလောက်တောင် မှောင်နေတာပါလိမ့်။ ခါတိုင်း ညတွေဆို မှောင်တယ်ဆိုပေမဲ့ ခပ်ကြာကြာထိုင်မိတာနဲ့ ရှေ့ကမြင်ကွင်းကို ဝိုးတိုးဝါးတား မှန်းဆကြည့်လို့ရသေးတယ်။ အခုက အမှောင်လဟာပြင်ထဲ ရောက်နေသလိုပါပဲ။ လကွယ်ရက် ရောက်ခါနီးပြီမို့လား။ […]