ကွမ်းသီးအမှည့် အထွက်နည်းနေသဖြင့် ကွမ်းသီးခြောက်အဝယ်ဒိုင်များက စရံငွေပေးချေပြီး ကြိုတင်ဝယ်ယူမှု များနေကြောင်း ဘုတ်ပြင်းနှင့် ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ကွမ်းသီးတောင်သူများထံမှ သိရသည်။ လက်ရှိတွင် ကွမ်းသီးမှည့်သည့်ရာသီဖြစ်ပြီး လာမည့်ဖေဖော်ဝါရီလခန့်တွင် ကွမ်းသီးခြောက် ထွက်တော့မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဝယ်ဒိုင်များက ကွမ်းသီးခြောက်ဝယ်ရန် ကြိုတင်စရံငွေပေးချေသူများလာသလို ဈေးကောင်းပေးနေကြောင်း တောင်သူအချို့က ပြောသည်။ ကွမ်းခြံ‌များစွာပိုင်ဆိုင်ပြီး ကွမ်းသီးခြောက်အထွက်များသည့် တောင်သူများကို စရံငွေ လိုသလောက်ထုတ်ပေးနေကြောင်း ကွမ်းသီးတောင်သူအချို့က ဆိုသည်။ လက်ရှိတွင် ကွမ်းသီးခြောက် တစ်ပိဿာလျှင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကျပ် တစ်သောင်းခွဲဝန်းကျင် ဈေးပေါက်နေကြောင်း ဈေးကွက်အတွင်းမှ သိရသည်။ “အရင်ကဆို ကွမ်းသီးဒိုင်တွေမှာ စရံငွေယူဖို့ မျက်နှာတအားငယ်ရတယ်။ အခုကျတော့ ကွမ်းသီးခြောက်လုပ်တဲ့ သူကလည်း နည်းလာတော့ သူတို့ဆီလာ‌ရောင်းဖို့ စရံငွေကြိုထုတ်ပေးနေတယ်” ဟု ကျွန်းစုမြို့နယ်မှ ကွမ်းစိုက်တောင်သူတစ်ဦးက ပြောဆိုသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ကွမ်းသီးနုရာသီချိန် ဈေးကောင်းရသဖြင့်‌ […]

ကျွန်းစုမြို့နယ် ပင်လယ်ကျေးရွာအချို့တွင် ဂျင်း ခေါ် သွေးဂုံး မွေးမြူသူအချို့ အရှုံးပေါ်နေကြောင်း ဒေသခံဂျင်းမွေးသူ အချို့ထံမှ သိရသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က နေအပူရှိန်ပြင်းသည့်အတွက် မွေးထားသည့် ဂျင်းကောင် အများစုသေဆုံးသွားကြောင်း ကော့ကနင်း ကျေးရွာနေ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။ ကျွန်းစုမြို့နယ်အတွင်းရှိ ပင်လယ်နှင့်နီးသည့်ကျေးရွာအားလုံးနီးပါးတွင် ဂျင်းမွေးမြူ‌ကြပြီး ပင်လယ်ကမ်းစပ်အနီး ရွှံ့နွံပေါသည့် ဒီရေတောစပ်တွင် မွေးမြူလေ့ရှိသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဂျင်းသားပေါက် နှစ်တန် (ကီလိုနှစ်ထောင်) ကို ကျပ်သိန်း ငါးရာဝန်းကျင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီးမွေးမြူခဲ့ရာ ယခုနှစ်ပြန်ကောက် (ဖမ်း) ချိန်တွင် ကျပ်သိန်းနှစ်ရာကျော်သာ ပြန်ရတော့ကြောင်း အထက်ပါအမျိုးသားက ဆိုသည်။ “လာမယ့်နှစ်တော့ ဘယ်သူမွေးမယ် မသိသေးဘူး။ အရင်နှစ်တွေက ရှုံးသမားများလို့” ဟု အဆိုပါအမျိုးသားက ပြောသည်။ ဂျင်းသားပေါက်များကို ဆောင်းရာသီတွင် စတင်မွေးမြူလေ့ရှိပြီး နောက်နှစ်ဆောင်းရာသီတွင် ပြန်လည်ဖမ်းဆီးကာ ရောင်းချလေ့ရှိကြောင်း […]

ပုလောမြို့နယ်၊ ဇရပ်ဆိပ်ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးထားသော အရပ်သားခြောက်ဦးအနက် တစ်ဦး အသတ်ခံရပြီး နှစ်ဦးပျောက်ဆုံးနေကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ စစ်ကြောင်းထိုးလာသည့် စစ်ကောင်စီတပ်သည် အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်တွင် ဇရပ်ဆိပ်ရွာသား ကိုငွေလှ၊ ကိုမြင့်ဖေ၊ ကိုဝတုတ်တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ဒေသခံအချို့က ပြောသည်။ ထို့နောက် နှစ်ရက်ခန့်အကြာတွင် ကိုချစ်ပုနှင့် အခြားအမျိုးသားတစ်ဦးတို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ၆ရက် စစ်‌ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်း ပြန်ဆုတ်ချိန်တွင် ကိုစိုးကြီးကို ထပ်မံဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတို့က ဆိုသည်။ စစ်ကြောင်းပြန်ဆုတ်သွားပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ရက်‌တွင် ဇရပ်ဆိပ်ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအနီး၌ တွေ့ရှိခဲ့သည့်အလောင်းမှာ စစ်‌ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးသွားသည့် အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ် ကိုဝတုတ်ဖြစ်ကြောင်း ဇရပ်ဆိပ်ရွာနေ ဒေသခံတစ်ဦး‌က ပြောဆိုသည်။ “ပုဆိုးနဲ့ လူပုံသဏ္ဍာန်ကိုကြည့်ပြီး သူ့မိသားစုက ဟုတ်တယ်လို့ ပြောလိုက်တာပါ။ ဒီပုဆိုးက အဖမ်းခံရတဲ့နေ့က […]

မြိတ်မြို့နယ်အတွင်း ဝက်သား‌ဈေး တက်နေသည့်အတွက် ဝက်အရှင် ဈေးကောင်းနေကြောင်း အသားတိုးဝက် မွေးမြူနေသူအချို့ထံမှ သိရသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ဝက်သားတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်သုံး‌သောင်းခွဲခန့်အထိ ဈေးမြောက်နေကြောင်း ဈေးကွက်အတွင်းမှ သိရသည်။ ထိုသို့ ဝက်သားဈေးမြောက်နေသည့်အတွက် ဝက်အရှင်ဈေးလည်း တက်လာပြီး ရောင်းတန်းဝင် အသားတိုးဝက် (၄ လသားအရွယ်) တစ်ကောင်လျှင် ကျပ် ၁၃ သိန်းခန့် ဈေးရနေကြောင်း ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ဝက်မွေးမြူသူတစ်ဦးက ဆိုသည်။ ဝက်သား‌ပေါက်ဈေး၊အစာဈေးနှင့်‌ဆေးဝါးဈေး အပါအဝင် အထွေထွေကုန်ကျစရိတ်က ကျပ်ရှစ်‌သိန်းခန့်ရှိကြောင်း ၎င်းကပြောသည်။ “အခုချိန် အ‌ကောင်ရေအများနဲ့မွေးရင် ဈေးကိုက်(အဆင်ပြေ)နေတယ်။ ဒီဈေးကအမြဲတော့မရဘူး။ အစာကျွေးတာနဲ့လည်း ဆိုင်သေးတာ‌ပေါ့။ ‌အစာ ကောင်းကောင်း‌ကျွေးရင်တော့ အသားပိုတိုးတယ်” ဟု အထက်ပါ ဝက်မွေးသူက ဆိုသည်။ ရက် ၃၀ သားအရွယ် ဝက်သားပေါက် တစ်ကောင်လျှင် ကျပ်နှစ်သိန်းခွဲခန့် ပေးဝယ်နေရပြီး […]

တနင်္သာရီမြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာအချို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က တောက်လျှောက် စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး ဒေသခံရွာသားများကို လူသားဒိုင်းလုပ်ကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်နေကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် ညနေကစကာ ဘန်းလမွတ်ရွာ၊ မော်တုန်းကျေးရွာအုပ်စုနှင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများကို ယနေ့အထိ တောက်လျှောက်စစ်ကြောင်းထိုးနေကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းတွင် အင်အား ၈၀ အထက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြောင်း၊ စစ်ကြောင်းငယ်များခွဲကာ စစ်ကြောင်းထိုးနေသဖြင့် အတိအကျပြောနိုင်ရန်ခက်ခဲသလို ရုတ်တရက်ပေါ်လာသည့်ပုံစံဖြင့် လှုပ်ရှားနေကြောင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဒေသခံများက ပြောသည်။ “အင်အားကိုအတိအကျပြောလို့မရဘူး။ သူတို့(စကစ)က ဟိုနားပေါ်လိုက် ဒီနားပေါ်လိုက်နဲ့။ သူတို့က စစ်ကြောင်းကြီး(ပုံစံ)မျိုး သွားနေတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အဖွဲ့ခွဲပြီးသွားနေတဲ့ပုံစံမျိုးပါ” ဟု ဘန်းလမွတ်ဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ဆိုသည်။ ထိုသို့ စစ်ကြောင်းထိုးရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဒေသခံအရပ်သားများကို ဖမ်းဆီးပြီး စစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်နေကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် မော်တုန်းဒေသခံ […]

တနင်္သာရီမြို့နယ်၊ ဘန်းလမွတ်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရမ်းဖိုရွာတွင် အရပ်သားအမျိုးသမီးတစ်ဦး မိုင်းနင်းမိပြီး ခြေထောက်တွင် ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းထန်ထန်ရကြောင်း ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များထံမှ သိရသည်။ ယနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ရက် နံနက် ၇နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် ရမ်းဖိုရွာ ဆီအုန်းကုန်းရှိ ဥယျာဉ်ခြံတွင် ကွမ်းသီးသွားခူးရာက မိုင်းနင်းမိကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲသည့်အတွက် အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် မသန္တာဦး၏ ခြေဖဝါးစုတ်ပြတ်သွားပြီး ဒဏ်ရာပြင်းထန်ကြောင်း ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြောဆိုသည်။ “ဒဏ်ရာက အသက်အန္တရာယ် မစိုးရိမ်ရဘူးလို့ သိထားရတယ်။။ အခုမိုင်းက ခြေနင်းမိုင်းပါ။ ဒီလိုမိုင်းမျိုး တော်လှန်ရေးတပ် တွေက မသုံးဘူး” ဟု တနင်္သာရီပကဖ၊ တနင်္သာရီရိုးမ ဇုန် (၃) အဖွဲ့၏ ဇုန်တာဝန်ခံ ရဲဘော်အိုတူးက ပြောသည်။ စစ်ကောင်စီတပ် စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ပြန်ဆုတ်သည့်အချိန်တွင် မိုင်းထောင်တတ်သည့်အတွက် […]

မြိတ်ကျွန်းစု၊ လန်ပိအဏ္ဏဝါကျွန်း အမျိုးသားဥယျာဥ်နယ်မြေရှိ မကြုံဂလက်ရွာက မော်ကင်းဂျာအိ (ဆလုံ) ဆွေမျိုးစု ခေါင်းဆောင် နတ်ဆရာ ကာရှားသည် နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်က ကွယ်လွန်ကြောင်း နီးစပ်သူတို့ထံမှ သိရသည်။ မော်ကင်းဂျာအိ (ဆလုံ) ဆွေမျိုးစု ခေါင်းဆောင် နတ်ဆရာ ကာရှား ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဝမ်းနည်းကြောင်း Moken Alive Museum က နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ ကာရှားသည် မကြုံဂလက်ရွာတွင်ပင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၈၇နှစ်အရွယ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး သားသမီးခုနစ်ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့ကြောင်း နီးစပ်သူတို့ထံမှ သိရသည်။ ၎င်း၏ စျာပနကို ဘိုချိုကျွန်း၏မြောက်ဘက် လန်ပိကျွန်းပေါ်ရှိ သုသာန်တွင် မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း နီးစပ်သူများထံမှ သိရသည်။ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ်မှစ၍ မြိတ်ကျွန်းစုကို ထိခိုက်စေခဲ့သော […]

ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအချို့တွင် ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များနေပြီး ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းနည်းပါးမှုကြောင့် ဆေးကုသမှုခံယူရန် အခက်အခဲရှိနေကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နယ်မြေမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ‌ ကျေးရွာအချို့တွင် ကျွမ်းကျင်သူနာပြု ဆရာမများမရှိတော့ဘဲ နေရပ်ပြန်သွားကြကြောင်း ဒေသခံအချို့က ဆိုသည်။ ထိုကြောင့် ရာသီတုပ်ကွေးဖြစ်ပွားလာချိန်တွင် အခြားရွာရှိ ကျန်းမာရေးဆရာမကိုခေါ်ပြီး ဆေးကုနေရကြောင်း ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် ပြည်ကြီးမဏ္ဌိုင်မြို့ မနိုးရုံးကျေးရွာအုပ်စု လမ်းဖိုးကမ်းရွာနေ အမျိုးသားတစ်ဦးက ဆိုသည်။ “ကျွန်တော်တို့ ရွာမှာ ဆေးထိုးဆရာမ မရှိဘူး။ ရွာနဲ့တစ်မိုင်လောက်ဝေးတဲ့ရွာက ဆေးထိုးဆရာမကို ခေါ်ထိုးရတယ်။ အရင်ကတော့ ဆေးရောင်းတဲ့ ဆေးဆိုင်ရှိတယ်။ တိုက်ပွဲတွေဘာတွေဖြစ်တော့ ‌ဆေးဆိုင်လည်းမရှိတော့ဘူး”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ မနိုးရုံးကျေးအုပ်စုတွင် ကျေးရွာ ၆ ရွာရှိပြီး ယင်းဒေသဝန်းကျင်ရှိ အခြားကျေးရွာအုပ်စုအချို့တွင်လည်း ရာသီတုပ်ကွေးဖြစ်ပွားနေကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။ ယင်းဒေသရှိ ကျေးရွာအများစုတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမရှိတော့ဘဲ […]