မနေ့ နေ့လယ်လောက်က ရုံးခန်းထဲ ထိုင်ရင်း ကြည်နူးဖွယ် အခြေအနေလေးတစ်ခု ကောက်ရခဲ့တယ်။ “အမေတို့ နောက်ကျသွားတယ်နော် သမီးလေး။ မေမေ တောင်းပန်ပါတယ်။ အဆင်ပြေတယ်မလား သမီးလေး။ နောက်နေ့ နောက်မကျစေရဘူး” “ဖေဖေလည်းတောင်းပန်တယ်နော် သမီး။ အလုပ်လေး လက်စသတ်မရဘဲဖြစ်နေလို့ ဖေဖေတို့ နောက်ကျသွားတာပါ။ သမီးစိတ်ဆိုးနေတာလား။ ဖေဖေ ဘာလုပ်ပေးရမလဲ။ မနက်ဖြန်တော့ နောက်မကျဘဲ လာကြိုမယ်နော်” “ ဘေဘီချိတ်ချိုးပါဘူး။ ချင်ပြေပါတယ် ဖေဖေ။ ဘေဘီ့ကို အာဘွားတုံးခါပေး” “ ဟား….ရတာပေါ့။ ခုပေးရမှာလား အိမ်ရောက်မှ ပေးရမှာလား” “ ခုပေး ဖေဖေ” “ ကဲဗျာ…ကဲဗျာ….ကဲဗျ….။ သုံးကြိမ်ပြည့်ပြီနော်။ ဖေဖေတို့ ပြန်ကြရအောင် တီချယ်တို့ကို နှုတ်ဆက်လိုက်ပါဦး” “ အိမ်မပြန်ခင် အမေတို့ ဈေးဝယ်စင်တာသွားပြီး သမီးလိုချင်နေတဲ့ ခရစ်စမတ်ဖိုးဖိုး […]

တနင်္သာရီကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အကွက် အမ်-၁၅ တွင် အလွန်ကြီးသော သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သိုက်ကြီးတွေ့ရှိရသည်ဟူသော သတင်းများ မကြာသေးမီက ပျံ့လာသည်။ မကြာမီ တူးဖော်မည်ဟုလည်း ဆိုပြန်သည်။ ပညာရှင်အချို့ကမူ တူးကြည့်မှသာ ထွက်မည့်ပမာဏကို အနီးစပ်ဆုံး သိရမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားဖြစ်ထုတ်ရန်အတွက်မူ ကြာဦးမည်ဟုဆို၏။ အကယ်၍သာ ဤ တွေ့ရှိမှုကြီးက ခန့်မှန်းသည့်အတိုင်းမှန်နေခဲ့လျှင်ကော ဟု စဉ်းစားမိသည်။ အများသိကြပြီးသည့်အတိုင်း ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုမှ ရငွေများသည် ယခင် ဗိုလ်သန်းရွှေ စစ်အုပ်စုမှသည် ယခု စစ်အုပ်စု အထိ ပြည်ပဝင်ငွေ ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်၏။ မကြာသေးသော ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ် အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်လျှင် သည်လို ရေနံ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို အကြောင်းပြု၍ စစ်တပ်၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ထိုးစစ်ကြီးများ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်းတွင်ရှိခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများစွာ၊ တရားလက်လွတ်သတ်ဖြတ်မှုများ၊ […]

အိမ်ဘေးနားက အဒေါ်တစ်ယောက်ဆုံးတဲ့အကြောင်း တစ်နေ့က အမေ ဖုန်းဆက်ပြောတယ်။ ကိုယ့်ငယ်ဘဝနေ့ရက်တွေထဲမှာ သူတို့အိမ်ဝင်းထဲက တလင်းပြင်မှာ ဘောလုံးကန်ဆော့ကစားခဲ့တာ ညနေပါင်းများစွာ။ “ဒေါ်ကြီး ‘….’တော့ သွားရှာပြီကွယ်”လို့ အမေက ပြောရင်း အဲဒီအဒေါ်ရဲ့ နောက်ဆုံးလများထဲက ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေအကြောင်းကို ပြောပြနေတယ်။ “အမေကတော့ ကျန်းမာရေးကောင်းပါသေးတယ်၊ အမေ့အတွက် ဘာမှပူမနေပါနဲ့…ဒါပေမဲ့” ဒါပေမဲ့ဆိုတာရဲ့နောက်မှာ အမေ့အသံဟာ ရပ်သွားပါတယ်။ နေ့တိုင်းဆင်ခြင်ရမယ့် တရားငါးပါးထဲမှာ ‘သေခြင်းတရား’လည်းပါပေမဲ့ အခါများစွာ မေ့လျော့နေမိတတ်တာကလည်း စိတ်သဘာဝ။ ဒီသေခြင်းထဲမှာ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လည်း ပါသလို ချစ်ရခင်ရသူတွေလည်း ပါတယ်။ အမေလည်း ပါတာပေါ့။ လူ့ဘ၀ဇာတ်ကြောင်းတွေရဲ့ သက်ရောက်နိုင်စွမ်းကို အမေနဲ့စကားပြောနရင်း ပိုပြီး နားလည်လာရတာပါ။ ညကောင်းကင်ရဲ့အောက် ဝရန်တာမှာ ထိုင်နေရင်း ဘာမှန်းမသိရတဲ့ ခံစားမှုဟာ အကြိမ်များစွာ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ရစ်ခွေ စီးဆင်းလို့နေခဲ့ဖူးပါတယ်။ အိမ်ပြန်ချင်တဲ့ အလွမ်းလား၊ […]

နိုင်ငံရေးသုတေသီများစွာက ယင်းတို့၏လေ့လာတွေ့ရှိမှုများအပေါ်အခြေခံ၍ တူညီသော ကောက်ချက်တစ်ခု ဆွဲလေ့ရှိသည်။ ယင်းမှာ “အကြောက်တရားတစ်ခုတည်း သီးသန့် သုံးခြင်း (ဖိအားများစွာပေး၊ အကြပ်ကိုင်၊ ခြိမ်းခြောက်) ဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အုပ်စိုးနိုင်မှုကို မဖြစ်စေနိုင်”ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ၏ တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာသော သုတေသီများအကြား ဤ အချက်ကို ယေဘုယျလက်ခံထားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အာဏာသည် သေနတ်ပြောင်းဝမှလာသည် ဆိုသည်မှာ အမြဲတမ်း မှန်နေသည်မဟုတ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤဆွေးနွေးချက်တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အာဏာတည်ဆောက်ပုံ ထောက်တိုင်အချို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် တို့ထိထားပါသည်။ အများနှစ်လိုလက်ခံခြင်း ဤနေရာတွင် အများနှစ်လိုလက်ခံခြင်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (Legitimacy) မှယူခြင်းဖြစ်သည်။ (တချို့က တရားဝင်မှု၊ တရားဝင်ဖြစ်ခြင်းဟု ဘာသာပြန်ကြသည်။) ဤအချက်မှ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များအတွက် အခရာဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် […]

ရပ်ကွက်ထဲကို ဆင်းလာခဲ့တယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဈေးကလေးက အခုမှ ဖွင့်ခါစ။ ကျနော်က မနက်စာအတွက် ပေါင်မုန့်နဲ့ နို့တစ်ဘူးလောက် ဝယ်ဖို့ရာ စတိုးဆိုင်ဆီကို သွားနေတာ။ လမ်းပေါ်မှာ သွားလာနေတဲ့သူတွေကို ကျနော်တွေ့နေရတယ်။ ဆိုင်ကယ်တွေ၊ ကားတွေလည်း သွားလာနေကြတယ်။ ဒီမှာနေနေတာ တစ်နှစ်လောက်ကြာပြီဆိုပေမဲ့ တစ်ယောက်ကိုမှ ကျနော် သိမနေဘူး။ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင် ရှိမနေဘူး။ ဒီတော့လည်း ကျနော့်ကို ဘယ်သူကမှ အရေးတယူပြု လှမ်းမနှုတ်ဆက်ကြဘူး။ ကျနော်ကလည်း နှုတ်ဆက်စရာ မရှိဘူး။ ကိုယ့်ကို ဘယ်သူမှ သိမနေတဲ့နေရာ၊ ကိုယ်ကလည်း ဘယ်သူ့ကိုမှ သိမနေတဲ့ နေရာ၊ ဒီလိုအရပ်ဒေသတွေမှာ ကျနော်တို့ နေထိုင်ဖို့သင့်ရဲ့လား၊ ပျော်မွေ့နေတယ်ဆိုရင်တောင် အမှန်တကယ် ပျော်မွေ့နေကြတာ ဟုတ်ပါရဲ့လား။ ဆေးလိပ်လည်းတို နေလည်းညို ငါ့ကို ပြန်ပို့ကြပါလေ။ ။ ဆရာကြီး တင်မိုးရဲ့ ‘ဧည့်သည်ကြီး’ […]

ယခုနှစ်မှာ အောင့်လုံးကွဲသည့် သင်္ကြန်ဟု ကင်ပွန်းတပ်ရမည်ထင်သည်။ ကိုဗစ်နှင့် အာဏာသိမ်းမှုမတိုင်ခင်က သင်္ကြန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရလောက်သည်အထိ စည်ကားမှု မရှိသည်မှာ မှန်သော်လည်း လေးနှစ်ထဲတွင်မူ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့ကြီးများအပါအဝင် ထားဝယ်ခရိုင်ရှိ ကျေးရွာအချို့တွင်ပါ အဖွဲ့လိုက် ရေပက်ကြသူများ၊ သင်္ကြန်လည်ထွက်သူများ ရှိလာခဲ့သည်။ ယခုနှစ်သင်္ကြန်မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တို့ ဘောင်ကျဉ်းပြီး ပြည်သူ့ဘောင်ကျယ်သည့် နှစ်ဟု ကောက်ချက်ချရပေမည်။ ထိုသို့ ကောက်ချက်ချရသည်မှာ အကြောင်းအရင်းရှိသည်။ ပထမဦးဆုံး စစ်ကောင်စီ၏ သင်္ကြန်အစီအစဉ်ကို လေ့လာကြည့်ရာ ထားဝယ်မြို့ပေါ်တွင် သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်သုံးခုသာ ဆောက်လုပ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ နှစ်တိုင်းကဲ့သို့ သရက်ချောင်း၊ ရေဖြူ၊ လောင်းလုံးမြို့တို့တွင် သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်များ ဆောက်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ။ ထားဝယ်မြို့ထဲရှိ သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်တို့တွင်လည်း ဒရုန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များ တပ်ဆင်ထားပြီး ဒရုန်းပစ်လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တွေ့ရကြောင်း မြို့ခံတို့က ဆိုသည်။ ထိုအခင်းအကျင်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် […]