က်မ္းျပဳခ်ိန္

0
148

ဘိလပ္မဟာတန္း ေက်ာင္းသား – ၁၇

ေမလဆန္း စာတမ္းမ်ား တင္ၿပီးခ်ိန္ႏွင့္ မေရွးမေႏွာင္းမွာပင္ က်မ္းျပဳေရး လမ္းၫႊန္အတြက္ အတန္းက ေခၚၿပီျဖစ္ သည္။ အခ်ိဳ႕ေက်ာင္းသားမ်ားက စာတမ္း တင္ရန္ ရက္ခ်ိန္းကို ေနာက္ဆုတ္ခြင့္ ေတာင္းၾကရာ က်မ္းျပဳေရး လမ္းၫႊန္ အတန္းေခၚခ်ိန္တြင္ အခ်ိဳ႕သူတို႔က စာတမ္းေရးတုန္း တန္းလန္း ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ေတြကေတာ့ စာတမ္းတင္ရမည့္ ေနာက္ဆုံးရက္ကို ထပ္မေရႊ႕ေတာ့။ ထိုေၾကာင့္ က်မ္းျပဳေရး လမ္းၫႊန္အတန္း ေခၚခ်ိန္တြင္ လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္ ျဖစ္ေန ၿပီျဖစ္သည္။

က်မ္းျပဳျခင္းကို အမ်ိဳးအမ်ိဳးေခၚၾကၿပီး အဂၤလန္တြင္မူ Dissertation ဟု ေခၚ ၾကသည္။

က်မ္း၏ အရွည္ကလည္း တကၠသိုလ္ အေပၚ မူတည္၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိသည္။ မိတ္ေဆြအခ်ိဳ႕ကို ေမးၾကည့္ရသေလာက္ က်မ္း၏ အရွည္မွာ စာေမးပြဲ ရွိ၊ မရွိအေပၚ မူတည္သည္။ မဟာဘြဲ႕တန္းတြင္ အဂၤလန္ ရွိ အခ်ိဳ႕တကၠသိုလ္မ်ားမွာ စာေမးပြဲလည္း ရွိသည္။ စာတမ္းလည္း တင္ရသည္။ အခ်ိဳ႕ တကၠသိုလ္မ်ားမွာ စာေမးပြဲမရွိ။ စာတမ္း သာ တင္ရသည္။ စာေမးပြဲရွိသည့္ တကၠသိုလ္မ်ားရွိ ေက်ာင္းသားမ်ား တင္ရေသာ စာတမ္း (ပညာရပ္ဆိုင္ရာ အက္ေဆး) မွာ တိုသည္။ စာေမးပြဲ မရွိသည့္ တကၠသိုလ္ မ်ားတြင္မူ စာတမ္းက ရွည္သည္။

ဥပမာ ဘရစၥတိုရွိ မူ၀ါဒေရးရာ မဟာဘြဲ႕အတန္းတြင္ စာေမးပြဲ မရွိ။ စာတမ္းသာ တင္ရသည္။ စာတမ္းအရွည္မွာ စာလုံး ေရ ေလးေထာင္ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ စာေမးပြဲရွိသည့္ တကၠသိုလ္မ်ားမွာ စာတမ္းကို အလုံးေရ ႏွစ္ေထာင္ခန္႔သာ တင္ရေသာ တကၠသိုလ္မ်ားလည္း ရွိသည္။

ထိုေၾကာင့္ စာတမ္းနည္းတူပင္ က်မ္းအရွည္မွာလည္း စာေမးပြဲ ရွိခဲ့သည့္ အေျခအေန အေပၚ မူတည္၍ အတို အရွည္ကြာသြားသည္။ ဥပမာ ဘရစၥတိုတြင္ က်မ္းအရွည္မွာ စာလုံးေရ ၁၂၀၀၀ မွ ၁၅၀၀၀ အထိ ရွိသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ စာေမးပြဲ ရွိခဲ့သည့္ တကၠသိုလ္မ်ားတြင္မူ က်မ္းအရွည္မွာ စာလုံးေရ ၈၀၀၀ သာ တင္ရ သည္။ အားလုံးေတာ့ အတိအက် မတူလွ။ သူ႔တကၠသိုလ္ သူ႔မူအရ အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲသြား သည္။

ေမလဆန္းတြင္ ေခၚယူေသာ က်မ္းျပဳ နည္း လမ္းၫႊန္ အခ်ိန္မွာ တကယ္ေတာ့ က်မ္းျပဳနည္း လမ္းၫႊန္အခ်ိန္မ်ားတြင္ ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ အစုံဆုံး အခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။ ဒုတိယ လပတ္ အတန္းမ်ား စကတည္းကပင္ က်မ္းျပဳနည္း အတြက္ တစ္ပတ္ကို တစ္ခ်ိန္ စာသင္ခန္းတြင္ ပို႔ခ်သည္။

ယခင္ ေရးသားခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ ဖတ္႐ႈသုံးသပ္ေရးသားျခင္း၊ အခ်က္အလက္ ေကာက္ယူျခင္း၊ သုံးသပ္ျခင္း၊ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းျခင္း စသည့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အခ်ိန္ဇယားအလိုက္ တစ္ပတ္လွ်င္ တစ္ခ်ိန္ ရွိသည္။ အခ်ိန္တိုင္း တက္စရာမလို။ ကိုယ္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ အခ်ိန္သြားတက္႐ုံသာ ျဖစ္သည္။

ဥပမာ ကိုယ္ျပဳစုမည့္ က်မ္းတြင္ အင္တာဗ်ဴး မလုပ္ဆိုပါက အင္တာဗ်ဴး နည္းအခ်ိန္ကို မတက္လည္း ရသည္။

ေနာက္ဆုံး အခ်ိန္လည္း ျဖစ္၊ က်မ္း ျပဳနည္း အားလုံးကို ၿခဳံငုံေျပာျပေသာ အခ်ိန္လည္းျဖစ္သည့္ ေမလဆန္း အတန္းမွာ ေက်ာင္းသားတိုင္း မျဖစ္မေန တက္ရမည့္ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။

ယင္းအခ်ိန္တြင္ က်မ္းျပဳသူ ေက်ာင္းသားႏွင့္ ႀကီးၾကပ္သူ ဆရာတို႔အၾကား ရွိရမည့္ ဆက္ဆံေရးပုံစံ၊ အခ်ိန္ကို မည္သို႔ စီမံခန္႔ခြဲသင့္ေၾကာင္း၊ က်မ္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ သက္ဆိုင္ရာ အပိုင္းအလိုက္မည္သို႔ စီမံသင့္ေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ပါ၀င္သည္။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုရေသာ္ က်မ္းျပဳရန္ အခ်ိန္ရသည့္ သုံးလတာ ကာလအတြင္း မည္သို႔ စီမံသင့္ေၾကာင္း ေယဘုယ်အၾကံေပးခ်က္ ျဖစ္သည္။

က်မ္းျပဳခ်ိန္တြင္ စာသင္ခ်ိန္ လုံးလုံး မရွိေတာ့။ သုံးလတာလုံးလုံး စာဖတ္၊ အခ်က္အလက္စု၊ စာေရးျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္ သြားရမည့္သေဘာ ျဖစ္သည္။ တစ္ပတ္ သုံးရက္မွ် စာသင္ခ်ိန္ ရွိတုန္းက သူငယ္ခ်င္း ေတြနဲ႔ ျငင္းလိုက္၊ ေဆြးေႏြးလိုက္၊ တစ္ခါ တစ္ခါ ဘားသြားလိုက္ျဖင့္ ျဖတ္သန္းခဲ့ ေသာ္လည္း က်မ္းျပဳခ်ိန္တြင္မူ ထိုသို႔ ေတြ႕ဖို႔ မလြယ္ေတာ့။ သီးသန္႔ ခ်ိန္းေတာ့မွ ျဖစ္မည့္ အေနအထားပင္ ျဖစ္သည္။

ထိုေၾကာင့္ပင္ က်မ္းျပဳေရး လမ္းၫႊန္ အခ်ိန္ပို႔ခ်ေသာ ဆရာက ေျပာသည္။

“က်မ္းျပဳေနတုန္း ကိုယ့္အခန္း ထဲမွာပဲ ကုပ္ကုပ္နဲ႔ လုပ္မေနၾကပါနဲ႔။ စာၾကည့္တိုက္မွာ စာလာလုပ္ၾကပါ။ အခ်င္းခ်င္း က်မ္းေ၀ဒနာေတြ မွ်ေ၀ၾကပါ”ဟု ေျပာရွာသည္။

မွန္သည္။ ပထမ သုံးလပတ္ႏွင့္ ဒုတိယ သုံးလပတ္အတြင္း ေတြ႕ႀကဳံရခဲ့ရ သမွ်ေတြအရ စာၾကည့္တိုက္တြင္ စာ ပိုလုပ္ျဖစ္သည္။ စာၾကည့္တိုက္လာေသာ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ စာအေၾကာင္း ေပအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးႏိုင္သည္။ ပိုၿပီး အလုပ္ပိုတြင္သည္။

အိမ္တြင္ေတာ့ တစ္ေယာက္တည္း စာဖတ္ပါက နာရီ၀က္ခန္႔ၾကာပါလွ်င္ လူက မၿငိမ္ခ်င္ေတာ့။ ဗိုက္ဆာသလိုလို၊ အိပ္ငိုက္လာသလိုလို၊ တစ္ခုခု လိုလာ သလိုလိုႏွင့္ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္လာေတာ့သည္။ တစ္ခါတစ္ခါ တစ္ေရးတေမာပင္ အိပ္လိုက္ ေသးေတာ့သည္။

ထိုေၾကာင့္ စာၾကည့္တိုက္တြင္ေတာ့ အလုပ္ပိုတြင္သည္က မွန္သည္။ ကိုယ့္ ေဘးမွာလည္း စာလုပ္သူေတြႏွင့္ ဆိုေတာ့ သိပ္အပ်င္းမႀကီးရဲ။ ထိုေၾကာင့္ပင္ စာၾကည့္တိုက္သြား စာလုပ္ျခင္းက ပိုအဆင္ ေျပျခင္း ျဖစ္သည္။

က်မ္းျပဳရေတာ့မည္ဆိုေတာ့ ပထမဆုံး အလုပ္က ေခါင္းစဥ္ေရြးရျခင္း ျဖစ္သည္။

တကယ္ေတာ့ ကိုယ္ေရးလို၊ သုေတသနျပဳလိုေသာ က်မ္းေခါင္းစဥ္ မ်ားကို ဒုတိယေလးလပတ္ အတန္းခ်ိန္ မ်ားကတည္းက တင္ထားရသည္။ ေခါင္းစဥ္အလိုက္ သက္ဆိုင္သည့္ က်မ္းႀကီးၾကပ္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ခ်ထားေပးသည္။

မူလက က်မ္းေခါင္းစဥ္မွာ ယေန႔ ေခတ္စားလာေသာ ဥာဏ္ရည္တု နည္းပညာေၾကာင့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ားရွိ အလုပ္ အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား၏ အနာဂတ္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်အေၾကာင္း စဥ္းစားထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ဆိုင္ရာ ေလ့လာသူ မိတ္ေဆြတစ္ဦး၏ ေဆြးေႏြး အၾကံျပဳခ်က္အရ ထိုေခါင္းစဥ္ ေရြးထား ျခင္း ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ က်မ္းႀကီးၾကပ္သူ ဆရာမ ႏွင့္ ပထမဆုံး ေတြ႕ဆုံမႈတြင္ပင္ က်မ္း ေခါင္းစဥ္က ေျပာင္းသြားသည္။ သူက ရသမွ် အခ်ိန္အတြင္း လက္ႏိုင္ေျခႏိုင္ ေခါင္းစဥ္ကိုသာ ေရြးရန္ အၾကံျပဳသည္။

မွန္ပါသည္။ အခ်ိန္က ရသည္က သုံးလပင္ မျပည့္တတ္။ ထိုအေတာ အတြင္း ဖတ္ရသည့္ စာ၊ အကယ္၍ လိုအပ္ပါက ေမးျမန္း အင္တာဗ်ဴးရမည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ လူမ်ား စသည္တို႔ကို ခ်ိန္လိုက္ ပါက သူ႔အၾကံျပဳခ်က္က သဘာ၀ က်ပါ သည္။ ယင္းအျပင္ AI ေၾကာင့္ အလုပ္ အကိုင္ေစ်းကြက္ကို ထိခိုက္ႏိုင္ေျခ အေၾကာင္း စာေပေရးသား သုေတသန ျပဳခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္း AI ႏွင့္ အထူး စီးပြားေရးဇုန္ကို တိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ဆက္ထား သည့္ စာေပသုေတသနက သိပ္မေတြ႕လွ။ မဟာဘြဲ႕ သုေတသန က်မ္းအတြက္ဆိုပါက ရသမွ် အခ်ိန္အတြင္း အေတာ္လက္ ၀င္မည့္ အလုပ္ျဖစ္သည္။

“သိပ္ၿပီး ရႈပ္ေထြးတဲ့ အေၾကာင္း အရာကို မလုပ္ပါနဲ႔”ဟု က်မ္းႀကီးၾကပ္ေရး ဆရာမက အၾကံေပးသည္။

႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္းျဖင့္ ကိုယ္ႏွင့္ ရင္းႏွီး ကၽြမ္း၀င္သည့္ အေၾကာင္းအရာ စဥ္းစားရန္ အၾကံေပးသည္။ ထိုမွသာ ပုံစံခ်ရန္ လြယ္မည္။ ဦးတည္ခ်က္ ျပတ္သားမည္ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ျဖင့္ အထပ္ထပ္ေဆြးေႏြး ၿပီးေနာက္ တိုင္းျပည္မ်ား (အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ) စီးပြားေရး တိုးတက္ရန္ အသုံးျပဳခဲ့ေသာ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ေမာ္ဒယ္၏ အနာဂတ္အေၾကာင္း ေရးရန္ ျဖစ္သြားသည္။ ယင္းတြင္ ထား၀ယ္အထူး စီးပြားေရးဇုန္ကို နမူနာျဖစ္ရပ္ တစ္ခုအျဖစ္ ယူရန္ ျဖစ္သည္။

အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ားသည္ တိုင္း ျပည္ စီးပြားေရး ကိန္းဂဏန္းမ်ားတိုး တက္ရန္ အေထာက္အကူ ျပဳရာတြင္ အေရးပါခဲ့သည္။ လူအမ်ားအျပားကို အလုပ္အကိုင္ေပးႏိုင္သည္။ ယင္းအျပင္ တံခါးဖြင့္စႏိုင္ငံမ်ားတြင္ စီးပြားေရး မူ၀ါဒ၊ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒမ်ားကို စမ္းသပ္ သုံးစြဲရာ နယ္ေျမလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ျပႆနာမ်ား၊ အလုပ္သမားေရးရာ ျပႆနာမ်ားစြာ ျဖစ္လာသည္။

ထိုသို႔ျဖင့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ေမာ္ဒယ္ပုံစံ အေျပာင္းကို စဥ္းစားလာၾက သည္။

ယင္းေၾကာင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀-၄၀ ခန္႔မွ စတင္က်င့္သုံးၿပီး အစိုးရတို႔ အႀကိဳက္ပုံစံ ျဖစ္လာေသာ အထူး စီးပြားေရးဇုန္ ေမာ္ဒယ္၏ အနာဂတ္ႏွင့္ ထား၀ယ္ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္အေၾကာင္း ေရးရန္ အၾကမ္းဖ်င္း သေဘာတူသြားသည္။

အၾကမ္းဖ်င္းသေဘာတူသည္ဟု ဆိုရသည္မွာ က်မ္းျပဳရန္ ဖတ္႐ႈရေသာ စာေပသုေတသနမ်ား၏ အေနအထား အလိုက္ က်မ္းေခါင္းစဥ္ေျပာင္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းအရာက မေျပာင္းႏိုင္ေသာ္လည္း ေခါင္းစဥ္က ေျပာင္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ျဖင့္ စာမ်ား စဖတ္သည္။ အတန္းမ်ား မရွိေတာ့ရာ ခရီးသြားခ်ိန္ႏွင့္ စာဖတ္၊ စာေရးခ်ိန္ကို ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္ စီမံရန္သာလိုေတာ့သည္။ ေခါင္းစဥ္ အၾကမ္းဖ်င္းရသြားသျဖင့္ ပထမဆုံး အလုပ္ မွာ က်င့္၀တ္ေဖာင္ပုံစံ ျဖည့္ရန္ႏွင့္ ေဖာင္အတြက္ ျပင္ဆင္ရန္ ျဖစ္သည္။

က်င့္၀တ္ေဖာင္အတည္ျဖစ္မွသာ သုေတသနဆက္လုပ္ ရန္ တရား၀င္ အတည္ျဖစ္မည္။ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းရန္ သူမ်ားစာရင္း၊ ေမးခြန္းမ်ား၊ သုေတသနျပဳမည့္ နည္းနာပုံစံမ်ား၊ လိုက္နာရန္ စည္းကမ္းမ်ားကို တစ္ခုခ်င္း ဖတ္႐ႈျပင္ဆင္ၿပီးေနာက္၊ က်မ္း ႀကီးၾကပ္သူႏွင့္ အီးေမးလ္ အျပန္အလွန္ သုံးေလး ႀကိမ္ခန္႔ ပို႔ၿပီးေနာက္ က်င့္၀တ္ေဖာင္ အတည္ျဖစ္သြားသည္။

လမ္းသလားမည့္ ခရီးမ်ား၊ စာဖတ္ ခ်ိန္မ်ားကို စီမံရင္း တကၠသိုလ္ေနာက္ဆုံး လမ်ားကို ျဖတ္သန္းရန္သာ က်န္ေတာ့ သည္။

ဖစု

စာေရးသူမွာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ဘရစၥတိုၿမိဳ႕ရွိ ဘရစၥတိုတကၠသိုလ္တြင္ ျပည္သူ႔ေရးရာ မူ၀ါဒမဟာဘြဲ႕  (MSc Public Policy) အတန္း တက္ေရာက္ သင္ယူေနေသာ ထား၀ယ္ေဒသခံ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ က်င့္သုံး ေနေသာ တကၠသိုလ္ပညာေရးပုံစံကို တို႔ထိ ျမည္းစမ္းႏိုင္ရန္လည္းေကာင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ၏ႏိုင္ငံေရး၊ ယဥ္ေက်း မႈ ထုံးထမ္းဓေလ့မ်ားကို တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း နားလည္ သင္ခန္းစာယူႏိုင္ရန္ ယခု အခန္းဆက္ ဒိုင္ယာရီကို (တစ္လ ႏွစ္ႀကိမ္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ ကဲ့သို႔) အလ်ဥ္းသင့္သလို ေဖာ္ျပလ်က္ရွိသည္။

အယ္ဒီတာ