အေလးထားသင့္သည့္တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ကတိကဝတ္မ်ား

0
100

“တန္ဖိုး”ဆိုတာဟာ အသံုး၀င္မႈ၊ အသံုးက်မႈနဲ႔ အေလးအျမတ္ထားမႈအေပၚ ျပသတဲ့ အျခင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္တယ္။ တန္ဖိုးထားမႈ၊ မထားမႈနဲ႔ လူနဲ႔ကတိစကား ေတြရဲ႕ တန္ဖိုးေတြအေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ သည္မနက္ အေတြးနယ္ခ်ဲ႕မိပါတယ္။

ေတာင္ကိုးရီးယားႏိုင္ငံ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္း အတြင္း ေရစီးလမ္းေၾကာင္း ျပဳျပင္သည့္ လုပ္ငန္းခြင္မွာ မေတာ္တဆမႈ တစ္ခုအတြင္း  ျမန္မာႏိုင္ငံသား အလုပ္သမား ကိုဇြဲလင္းေမာင္ အသက္ဆံုးပါးခဲ့ရတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္နဲ႔အတူ သည္အေတြး ႏိုးထလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္မေကာင္းစရာ သတင္းျဖစ္ေပမဲ့ ကြယ္လြန္သူအတြက္ က်င္းပတဲ့ အသုဘ အခမ္းအနား ဆုေတာင္းစင္ျမင့္အထိ ဆိုးလ္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္၊ ယန္ခၽြန္းၿမိဳ႕နယ္မွဴး တို႔ အေျပးေရာက္လာၾက၊ ဦးညြတ္အေလး ျပဳကာ ေတာင္းပန္စကား၊ ၀မ္းနည္းစကား ဆိုရင္း သူတို႔အေနနဲ႔ ေနာင္ သည္အျဖစ္မ်ိဳး ေတြ မျဖစ္ေအာင္နဲ႔ လံုၿခံဳေသာ ေဘးကင္းေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္နဲ႔ အလုပ္ခြင္ ျဖစ္ေအာင္ တည္ေဆာက္သြားၾကပါ့မယ္လို႔ ၀မ္းနည္း စကားနဲ႔အတူ ကတိေတြ ေပးသြားၾကပါ တယ္တဲ့။

သူနဲ႔အတူ ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ ကိုးရီးယား အလုပ္သမားရဲ႕ ဖခင္ကလည္း စ်ာပနလာ ၾကတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကို ခါးညြတ္ အေလးျပဳကာ ကြယ္လြန္သူ ကိုဇြဲလင္းေမာင္ ကို မကာကြယ္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ သူ႔ကို ခြင့္လႊတ္ေပးပါလို႔ ၀မ္းနည္းစြာ ေတာင္းပန္ စကား ဆိုပါသတဲ့။

သည္ႏိုင္ငံနဲ႔ လူမႈ၀န္းက်င္မွာ မႀကံဳရ ဖူး၊ မခံစားခဲ့ၾကရဖူးေလတဲ့ တာ၀န္သိမႈ၊ ေႏြးေထြးမႈ၊ တန္ဖိုးထားမႈ၊ အေလးေပး ဂ႐ုစိုက္မႈေတြေၾကာင့္ သတင္းဖတ္မိတဲ့ ခဏမွာေသာ္မွ စိတ္မွာ ၾကည္ႏူးမႈနဲ႔ ၾကက္သီးေတြ ျဖန္းခနဲ ထသြားရပါတယ္။

တစ္ဆက္တည္း ဇူလိုင္လ ၂၉ရက္ က Dawei Watch ၀က္ဘ္ဆိုဒ္ပါ သတင္းေလး တစ္ပုဒ္ကို သတိရမိလို႔ ရွာၿပီး ျပန္ ဖတ္မိပါတယ္။

ဇူလိုင္လ ၂၉ရက္ေန႔ မနက္ အေစာႀကီးမွာ ထား၀ယ္ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ ကညံဳရပ္ ကြက္တြင္ မီးႀကဳိးျပတ္က်ေနေၾကာင္း ဖုန္းဆက္သတင္းေပးေသာ္လည္း လူဓာတ္ လိုက္ေသဆံုးသည္အထိ လာမျပင္ေပး တဲ့ အေၾကာင္းသတင္းနဲ႔အတူ ျဖစ္စဥ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ေတြးမိတာက တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ ပ်က္ယြင္းလို႔မ်ား ျဖစ္ေလသလားလို႔ ေဖာ့ျပီး ေတြးမိတယ္။ ဥပမာ သတင္း ေပးတာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ့္ လွ်ပ္စစ္ လိုင္းမင္း မရွိလို႔လား၊ မသိလို႔လား၊ ၾကားက ဖုန္းလက္ခံ နားေထာင္သူက အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ပ်က္ယြင္း လို႔ လစ္ဟင္းခဲ့ေလသလားဆိုတဲ့ ေျဖေတြး ေလး ေတြးမိပါေသးတယ္။ သတင္းကို အေသအခ်ာ ျပန္ဖတ္မိပါမွ သည့္ထက္ ပိုရင္နာစရာ ေတြ႕ရျမင္ရေတာ့တာပါပဲ။

Dawei Watch ၀က္ဘ္ဆိုဒ္ပါ သတင္းအရ အခင္းျဖစ္ပြားရာ ကညံဳရပ္ကြက္ တိုက္သစ္ေက်ာင္းလမ္းသြယ္အနီးရွိေနတဲ့ ေဒၚေအးရီ ဆိုသူ အမ်ိဳးသမီးက လွ်ပ္စစ္မီးၾကိဳးေပၚ သစ္ကိုင္းက်ိဳးက်ၿပီး လမ္းေပၚသို႔ မီးႀကိဳး ျပတ္က်ေနေၾကာင္း တာ၀န္ရွိသူေတြထံ ကိုယ္တိုင္ ဖုန္းဆက္အေၾကာင္းၾကားတယ္။ အခ်ိန္က ဇူလိုင္လ ၂၄ရက္ မနက္ တစ္နာရီ ၅၈ မိနစ္မွာ ျဖစ္ပါသတဲ့။ လမ္းေပၚ မီးႀကိဳး ျပတ္က်ေနခ်ိန္ မီးႀကိဳးကို သတိမထားမိပါဘဲ လမ္းေပၚက်ိဳးက်ေနတဲ့  သရက္ကိုင္း ကို ရွင္းလင္းရာမွ အသက္ ၃၉ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသား ဓာတ္လိုက္ ေသဆံုးရတာက မနက္ ၇နာရီ ျဖစ္ပါသတဲ့။ အေၾကာင္းၾကားခ်ိန္နဲ႔ အခင္းျဖစ္ပြားခ်ိန္ အၾကားမွာ ငါး နာရီ ေက်ာ္ၾကာပါတယ္။

အႏၱရာယ္ႀကီးတဲ့ သည္မီးႀကိဳးတန္း လန္းနဲ႔ လမ္းမေပၚမွာ ကံဆိုးသူကို ေစာင့္ေန တာ ငါးနာရီေက်ာ္ ပါတယ္။ သည္လို အခ်ိန္ေတြ ငါးနာရီေက်ာ္ ၾကာသည္အထိ လွ်ပ္စစ္စီးေနတဲ့ႀကိဳးဟာ လမ္းေပၚမွာ တာ၀န္မဲ့ ေပါ့ေလ်ာ့စြာ ပစ္စလက္ခတ္ ထားခဲ့ၾကတယ္။ အခင္းျဖစ္ပြားၿပီးမွ အဲသည္ လွ်ပ္စစ္ကုမၸဏီက  အေထြေထြ မန္ေနဂ်ာက ျပန္လည္ေျဖရွင္းတာ ဖတ္ရပါမွ စိတ္မေကာင္း ပိုျဖစ္ရတယ္။

သတင္းေပးသူက အျမန္လာပါ မေျပာလို႔သာ မသြားတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူက အႏၱရာယ္ရွိေနတယ္ ခ်က္ခ်င္းလာပါ ဆိုလွ်င္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တာ၀န္မဲ့စြာ ေျပာၾကားခ်က္ကို ျပန္ဖတ္ရေလေသာ အခါ စိတ္တြင္ ပိုလို႔ ေၾကကြဲရပါတယ္။

အသက္တစ္ေခ်ာင္းသည္ သည္လို တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ မရွိေသာ လူေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ပစ္စလက္ခတ္ တန္ဖိုးမဲ့စြာ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည့္ျပင္ သည္ျဖစ္ရပ္တြင္ သူတို႔ တာ၀န္မရွိ ေလဟန္ ေျပာဆိုေျဖရွင္းတဲ့ အေျပာအဆိုမ်ိဳး ဖတ္ရေတာ့ စိတ္ပ်က္ ရပါတယ္။

Dawei Watch Website ပါ သည္ျဖစ္ရပ္ဟာ ရာဇ၀တ္ေၾကာင္းအရ လူေသမႈ ပုဒ္မ ၃၀၄ အရ  အက်ံဳး၀င္တယ္။ သည္လို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ ပ်က္ကြက္ခဲ့၊ တာ၀န္မဲ့ခဲ့သူေတြ ပါ၀င္ေျဖရွင္းရ ေလာက္သည္အထိ ျဖစ္သင့္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးႏွင့္ ျမန္မာ့ဓေလ့၊  ျမန္မာ့ပတ္၀န္းက်င္ အေန အထားအရ ကံကံ၏အက်ိဳးအျဖစ္ ကံကိုသာ ယိုးမယ္ဖြဲ႕ကာ မျဖစ္စေလာက္ ေသာ ေလ်ာ္ေၾကး မဟုတ္သည့္ က႐ုဏာ ေၾကးျဖင့္ မေလ်ာ္မကန္ တန္ဖိုးမရွိစြာ ေက်နပ္ၾကရတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါ့အျပင္  သည္ေထာက္ပံ့ေငြအတြက္ ဘာမွ အျပစ္မရွိပါဘဲ အလဟႆ ေၾကကြဲ ဖြယ္ အသက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ၾကရသူတို႔ဘက္မွ တစ္ဖန္ ျပန္လို႔ ေက်းဇူးတင္ၾကရျပန္သည့္ အေျခအေနမ်ိဳးက စိတ္မေကာင္းစရာျဖစ္ ပါတယ္။

သည္ျဖစ္ရပ္ေလးႏွစ္ခုက အေတာ္ ကြာျခားလွပါတယ္။ တစ္ေယာက္က အလုပ္သမား။ သူသည္ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းလုပ္ရင္းက လုပ္ငန္း ခြင္မေတာ္တဆမႈႏွင့္ အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရ ေလသူ။ သူ႔အတြက္ အလုပ္ခြင္ အာမခံ ခ်က္အရ မေတာ္တဆမႈအတြက္ ထိခိုက္ နစ္နာမႈ အာမခံရွိေလၿပီးသားသူ ျဖစ္သည္။ တစ္ေယာက္က လမ္းေပၚ အျမင္မေတာ္ သျဖင့္ ကိုယ့္အလုပ္မဟုတ္ပါဘဲ ပရဟိတ စိတ္ျဖင့္ သစ္ကိုင္းရွင္းရာမွ အသက္ဆံုး႐ႈံး ရေလသူ။ သို႔တေစ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈႏွင့္ တန္ဖိ္ုးထားမႈ ကြာဟေသာ ပတ္၀န္း က်င္ႏွစ္ခုတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသက္ေတြ အေပၚ တန္ဖိုးထားမႈ အေလးမျမတ္ထားမႈ တို႔က မတူညီၾကပါ။   

ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ သည္တိုင္းတစ္ပါးသား အလုပ္သမား ေသဆံုးမႈမဆိုင္ဟု ေျပာ လွ်င္ မဆိုင္ေပမယ့္၊ ဆိုင္ပါသည္ဟု ေတြးလွ်င္ တာ၀န္ယူတတ္၊ တာ၀န္ခံတတ္လွ်င္ ဆိုင္ပါသည္။ မိမိႏိုင္ငံ လုပ္ငန္းခြင္ သည္ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈရွိဖို႔ မိမိတြင္လည္း တာ၀န္ရွိသည္ဟု ေတြးကာ  ရွက္တတ္သျဖင့္ သူ အေရာက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သလို ၿမိဳ႕နယ္မွဴးသည္လည္း ထို႔နည္းတူပင္ ျဖစ္ပါသည္။

လူ႔အသက္ကို တန္ဖိုးထားသျဖင့္၊ လူ႔တန္ဖိုးကို ေလးစားသျဖင့္ သူတို႔ တံု႔ျပန္ မႈေတြက ေႏြးေထြးၾကပါသည္။ သည္မွာ ဘက္က ကိုယ့္ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္အလုပ္၊ ကိုယ့္ဓာတ္ႀကိဳးေတြ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈမရွိ သျဖင့္ မျဖစ္သင့္ပါဘဲ ေသဆံုးရျခင္းျဖစ္ လွ်င္ပင္ ကိုယ့္မွာ တာ၀န္ရွိေနၿပီျဖစ္ေသာ္ လည္း ယခုျဖစ္ရပ္တြင္ သည္ထက္ ပိုပါ သည္။ အသိေပးသူရွိခဲ့ပါလ်က္ မနက္ ႏွစ္နာရီမွ မနက္ ၇နာရီအထိ အခ်ိန္အတြင္း သတင္းေပးသူက သတင္းေပးပါ လ်က္ႏွင့္ ေပါ့ဆမႈ၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ ဟု ဆိုရမည့္အျဖစ္ေၾကာင့္ အသက္တစ္ေခ်ာင္း မဆံုးပါးသင့္ပါဘဲ ဆံုးပါးခဲ့ရ သည့္အေပၚ ေျဖရွင္းသည့္ အေျဖစကား ႏွင့္ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈက မတူညီခဲ့ ပါ။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘ၀ေတြ သည္လို တန္ဖိုးအထားမခံၾကရတာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြမ်ားစြာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ လူေတြရဲ႕ အသိ၊ ခံယူခ်က္ႏွင့္ စ႐ိုက္ေတြ သည့္ထက္ ပိုလို႔ ေျပာင္းလဲလာၾကဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိၾကေပမယ့္ သည္တစ္ေန႔ကို ေရာက္လာဖို႔ မလြယ္လွေသးပါ။ သည့္အတြက္ လူ႔တန္ဖိုးေတြအတြက္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ငန္းခြင္ေတြႏွင့္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႈေတြ နစ္နာမႈေတြအတြက္ တာ၀န္ယူႏိုင္၊ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မည့္ ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခု ျဖစ္လာႏိုင္ဖို႔လည္း အေတာ္လိုအပ္ပါ ေသးတယ္။

တစ္ဆက္တည္း ဆက္လို႔ ကတိေတြ ကို တန္ဖိုးထားမႈေတြအေၾကာင္း ေတြးမိ ျပန္ပါတယ္။

သည္အပတ္ တနသၤာရီဂ်ာနယ္ပါ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္  အဆိုအရ ၿမိတ္ လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးေရးကို ယခင္ မီးလင္းေရးအဖြဲ႕ ၉ ဖြဲ႔လက္မွ ျမန္မာ့စိမ္းလန္းစြမ္းအင္ ကုမၸဏီက ကတိက၀တ္ ျဖင့္ လႊဲေျပာင္းရယူခဲ့ၾကတယ္။ ၿမိတ္မွာ  တစ္ယူနစ္ ႏႈန္းထားကို ၂၆၀က်ပ္ျဖင့္ ေပးမည္။ မေပးႏိုင္မီစပ္ၾကားမွာ မီးလင္း ေရးအဖြဲ႔မ်ား ပံုမွန္ သတ္မွတ္ေလ့ရွိသည့္ ႏႈန္းထားေအာက္ ၂၀ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့ ေကာက္ပါမည္ဆိုတဲ့ ကတိနဲ႔ လုပ္ငန္း ကို လႊဲေျပာင္းရယူခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ မီးလင္းေရးအဖြဲ႕ေတြက မီးမေပးႏိုင္ေတာ့ လို႔ လႊဲေျပာင္းေပးတာ မဟုတ္ခဲ့။ သူတို႔ ဘာသာ ကတိက၀တ္ေတြႏွင့္ တာ၀န္ယူ ၿပီး လႊဲေျပာင္းသည့္သေဘာသာ။

လက္ရွိ စင္စစ္ ျပည္သူတို႔ သိသိသာသာ ခံစားေနၾကရသည္က ၀န္ေဆာင္မႈ အဆင္မေျပ မၾကာခဏ ပ်က္သည္။ ပ်က္သည့္အခ်ိန္တိုင္း ပံုမွန္ လုပ္ငန္းမ်ား ပ်က္သည္အထိ ၾကာျမင့္သျဖင့္ ျပည္သူ တြင္ နစ္နာမႈ မ်ားသည္။ အရင္ မီးလင္းေရးအဖြဲ႕က တာ၀န္ယူသလို အလ်င္ အျမန္ မီးျပန္မလာ။ လွ်ပ္စစ္ကို အသံုးျပဳ ပါမွ လည္ပတ္မည့္ ပံုမွန္ လုပ္ငန္းေတြ ပ်က္ရသည္။ ထို႔ျပင္ သည္ပ်က္ကြက္မႈ ေတြအတြက္ မည္သည့္တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ၊ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြမွ် မေပး ၾကပါ။ ယခုတဖန္ ပံုမွန္ထက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေပးခဲ့ေလေသာ ကတိစကားေတြကို ဖ်က္လ်က္ တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႕၏ လမ္းညႊန္မႈဟု ဆိုကာ တစ္ယူနစ္လွ်င္ က်ပ္ ၄၂၀ႏႈန္းျဖင့္ ေကာက္ခံမည္ဟု ဆိုၾကျပန္တယ္။ သူတို႔  စတင္ ကတိေပးတဲ့ မစားရ၀ခမန္း တစ္ ယူနစ္ က်ပ္ ၂၆၀ အသာထားလို႔ အဲသည္ ေပးေလတဲ့ ကတိစကားရဲ႕ နွစ္ဆနီးပါး ေပးၾကရအံုးမဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။

အႀကိမ္ႀကိမ္ ကတိေတြ ပ်က္လ်က္ အလုပ္ကို တန္ဖိုးမထား မေလးစားေသာ၊ ျပည္သူကို အေလးမထား မေလးစားေသာ အႏွီ ကုမၸဏီမ်ားအေပၚ ျပည္သူ႔အစိုးရက အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ဖို႔ မတတ္ႏိုင္ခဲ့။ ကုမ္ၸဏီအလိုက် အစိုးရက ကျပေနရသည့္ သေဘာမွာ ျပည္သူတို႔တန္ဖိုးက ေပ်ာက္ကြယ္ေနတယ္။ ႀကိဳက္ႀကိဳက္ မႀကိဳက္ ႀကိဳက္၊ ငါတို႔ လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္ၾကမယ္။ ငါတို႔တတ္ႏိုင္တာ ဒါပါပဲ။ မေနႏိုင္ ထြက္သြားလို႔ မေျပာ႐ံု တမယ္သာ ျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြကို ထားေလေသာ အေလးအယူျပဳမႈ တန္ဖိုးထားမႈကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ မေတြ႕ရသလို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ အတင္းအက်ပ္ မေတာင္းပါဘဲ ေပးေလေသာ ကတိေတြကိုလည္း မတည္သလို မတည္သည့္အတြက္ မရွက္တတ္ ၾက။ တာ၀န္ယူ၊ တာ၀န္ခံမႈေတြ မရွိၾကသည့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စက္ဆုပ္မိပါတယ္။

၂၀၂၀ နီးျပန္ပါၿပီ။ အေျပာအဆိုေရာ၊ အလုပ္ပါ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ တန္ဖိုး၊ ေပးေလေသာ ကတိက၀တ္ေတြရဲ႕ တန္ဖိုး၊ အလုပ္အကိုင္ေတြရဲ႕ ပေရာဖက္ရွင္နယ္ ပီသမႈ၊ တာ၀န္ယူ တာ၀န္ခံတတ္မႈ၊ ကတိက၀တ္ေတြကို အေလးအနက္ထားသည့္ အျပဳအမူႏွင့္ ျပည္သူေတြ ခံစားခ်က္အေပၚ ေႏြးေထြးမႈ၊ အေလးထားမႈ၊ ပါးရည္ နပ္ရည္ရွိမႈကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ  စိတ္ရွည္ စြာ ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ ရွိၾကပါတယ္။

တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ၊ တန္ဖိုး ထားမႈမ်ားကိုလည္း တစ္ေန႔ ရလာလိမ့္ႏိုး နဲ႔ သည္ေန႔အထိ ေမွ်ာ္လင့္ေနမိဆဲ ျဖစ္ ပါရဲ႕။

ကိုရိုးေဆး